AM | RU | EN
USD
EUR
RUB

Զաքար Խոջաբաղյան. Թե ի՞նչ է պակասում մեր հասարակությանը

Երբևէ մտածել ե՞ք, որ Խարակիրին շատ նման է ապոպտոզ երևույթին...

Էս մասին շատ եմ գրել, բայց երևի էլի կարիք կա...

Ապոպտոզը բջջի ինքնաոչնչացումն է։ Ցանկացած բջիջ ունի գենետիկ կոդ, որը տվյալ օրգանիզմի հետ ընդհանուր է։ Այսինքն, բացի նրանից, որ ինքը մասնագիտացված է ինչ-որ ֆունկցիայի մեջ, կա նաև ընդհանուր գենոֆոնդ, որը բնորոշ է միայն տվյալ օրգանիզմին։
Տարբեր պատճառներով հնարավոր է մուտացիա։ Այսինքն՝ էդ բջջի գենը շեղվում է։ Դրա համար կա աուտոկոռեկցիայի՝ ինքնակարգավորման, ինքնաշտկման մեխանիզմներ։ Բջիջը որոշակի պարբերականությամբ ստուգում է իր կորիզի գենետիկ կոդը, մոտավորապես ժամացույցի սլաքի աշխատանքի պես՝ պարբերաբար անցնում է այդ կոդի վրայով ու եթե մուտացիա կամ սխալ է տեսնում, փորձում է շտկել։ Եթե ստացվում է՝ լավ, եթե չի ստացվում՝ միանում է ապոպտոզի գենը, ու բջիջն ինքն իրեն ոչնչանում է, քանի որ հակառակ դեպքում՝ ինքն արդեն վտանգ է ներկայացնում օրգանիզմի համար՝ իր շեղված կոդով։

Հիմա իմունիտետի մասին։

Իմունիտետն իրագործվում է տարբեր կերպ։ Դրանցից մեկը՝ բջջային մակարդակում կատարվում է էսպես։ Նախ գնում է ճանաչում բջջային իմունիտետի համապատասխան բջիջների կողմից, որոնք խնդրահարույց բջիջը կամ օտար գենով բջիջը ճանաչելուց հետո տեղեկացնում են սպանող բջիջներին, որոնք բազմանալով գալիս են ու ոչնչացնում բռնված ագենտին։ Բայց ճանաչման պրոցեսը պարզեցված սխեմայով ընդանում է էսպես։ Բջիջը, բացի ներսի կորիզի գենից, ունի նաև բջջի թաղանթին համապատասխան մարկերներ, որոնցից մեկը՝ հյուսվածքային համատեղելիության մարկերն է, մեկն էլ հենց կոդի՝ կորիզի մարկերը։ Հյուսվածքային համատեղելիության մարկերը հենց էն ընդհանուր գենն է, որը օգնում է տվյալ բջջին օրգանիզմում ապրել, որովհետև էդ բջիջը օրգանիզմի կողմից ճանաչվում է որպես սեփական բջիջ։ Այսինքն ցանկացած այլ օտար բջիջ, որը չունի էդ հյուսվածքային համատեղելիության մարկերը օրգանիզմի կողմից ընկալվում է որպես օտար և ոչնչացվում։

Ուրեմն գենետիկ շեղված բջիջը՝ օրինակ քաղցկեղի բջիջը, ներսից կոդով շեղում ունի, ու անջատվել է հենց ապոպտոզի գենը, այսինքն ինքը շեղվելուց հետո ինքնաոչնչացման չի ենթարկվել, և ըստ էության անմահ է, անզուսպ աճ է տալիս ու բազմանում, ունի մեծ էներգափոխանակություն և կարճ ժամանակում թվում է որպես կատարյալ բջիջ, բայց դա միայն կարճ ժամանակում... Ըստ էության, այդ բջիջը, որ ներսից շեղված է գենետիկ կոդով, արտաքինից հյուսվածքային համատեղելիության մարկերը մնում է նույնը։ Եվ օրգանիզմը դրան ճանաչում է, որպես շեղված, բայց սեփական բջիջ ու չի ոչնչացնում։ Մոտավորապես էսպես, հասկանում է, որ սրա հետ մի բան էն չի, որ տեսակից շեղվել է, բայց արտաքինով ոնց-որ օրգանիզմից լինի... Արդյունքում՝ գիտենք ինչ է լինում, օրգանիզմը լցվում է այդ բջիջներով ու քայքայվում, ու ...եթե չի կանխվում պրոցեսը՝... մահ...

Իսկ պրոցեսը կանխել նշանակում է անել էն՝ ինչ ժամանակին չի արվել, այսինքն ապոպտոզի գենը չէր ակտիվացել, բջիջն ինքնաոչնչացման չէր ենթարկվել ու դարձել է պատուհաս օրգանիզմի համար։ Ինչ է պե՞տք, այո՝ մաքրել օրգանիզմն էդ բջիջներից։

Հիմա հետ դառնանք խարակիրիին։ Ըստ էության, խառակիրի անում էին ընդհանուր գործից շեղվելուց կամ իրենց վրա դրված պարտականությունները չկատարելուց։ Նաև տարբեր՝ էդ տեսակ պատճառներով։

Հիմա՝ ինչ ունենք։ Եթե համեմատենք օրգանիզմը երկրի, ազգի, կամ պետության հետ, իսկ բջիջներին մարդկանց, ստացվում է էսպիսի պատկեր։ Ինչպես տարբեր բջիջներ մասնագիտացված ֆունկցիաներ ունեն, որոնց շնորհիվ օրգանիզմն ապրում է, էդպես էլ տարբեր մարդիկ՝ տարբեր մասնագիտությամբ։ Ազգի մեջ, բոլորն ունեն ընդհանուր ծագում և ընկալվում են մյուսների կողմից որպես մերոնքական։ Ցանկացած օտար տարր, որ ներ է թափանցում օրգանիզմ ու սպառնում դրա անվտանգ գործունեությանն՝ արագ ոչնչացվում է։ Օրինակ, եթե թշնամի երկրից մեկը փորձ է անում ներխուժել մեր սահման՝ վտանգ ներկայացնելով իրենից, նրան կամ տեղում են ոչնչացնում, կամ մեկուսացնում են ընդհանուրից։

Ինչ ունենք մենք.

Տարբեր դրամաշնորհների կամ քարոզների արդյունքում ունենում ենք ազգային նկարագրից և կամ ընդհանուր ազգանպաստ գործից՝ օրգանիզմից շեղված տարրեր, դա կարող է լինել գերագահ օլիգարխի, անբարեխիղճ տաքսիստի, անմարդկային բժշկի, ծախված քաղաքական գործչի, հանցագործ պաշտոնյայի և այլնի տեսքով, բոլորն էլ իրենցից վտանգ են ներկայացնում օրգանիզմի բնականոն գործունեության համար։ Բոլորն անխտիր։ Նորմալ օրգանիզմում, եթե դրանց ուղղել չի հաջողվում, աշխատում է խարակիրին՝ այսինքն իրենք իրենց հարցերը լուծում են։ Հակառակ դեպքում, դրանք պետք է կամ մեկուսացվեն, կամ ոչնչացվեն տվյալ օրգանիզմի կողմից։ Բայց, քանի որ դրանք տվյալ օրգանիզմի մաս են և օրգանիզմի կողմից բավարար ճանաչում չի գնում՝ որպես օտար, ապա ճիշտ նույն քաղցկեղի բջիջի պես, օրգանիզմի կողմից ճանաչվում է, որ մի բան էն չի սրանց հետ, բայց ոչնչացնելու համար երկրորդ պայմանը՝ դրանց օտար ճանաչելը չկա։ Ավելի պատկերավոր ասեմ՝ եթե էդ նույնի փոխարեն լինի այլ, ասենք թշնամի երկրի ներկայացուցիչ, ու լինի զենքը ճակատիդ պահած՝ տեղում կսպանես, որ քեզ չսպանի։ Իսկ էս դեպքում, դա չի ընկալվում որպես վտանգ։ Արդյունքում ի՞նչ ունենք. այո՝ էն ինչ ունենք։

Ասածս ի՞նչ է։ Ապոպտոզը՝ օրգանիզմը ներքին աղտից մաքրելու կատարյալ մեխանիզմ է, բայց երբեմն դա էլ է խեղվում, և էդ դեպքում օրգանիզմը ստիպված մաքրում է էդ տարրերը իրենից, հակառակ դեպքում՝ օրգանիզմը դատապարտված է։

Հիմա համեմատեք մեր իրականությունը էս գրածներիս հետ... ու կհասկանանք՝ մեզ ինչ է պակասում...

Զաքար ԽՈՋԱԲԱՂՅԱՆ

loading...
Լրահոս
Ժնևում պետք է քննարկել Սիրիայում իշխանության անցումը. Ժան-Մարկ Էյրո Դատելով Մյունխենի որոշ հայտարարություններից՝ սառը պատերազմն այդպես էլ չի ավարտվել. Լավրով Ադրբեջանի սադրանքներին լավագույն պատասխանը ուժեղ բանակ ունենալն է. Մանվել Գրիգորյան Երկրապահ կամավորականների միությունը սատարելու է ՀՀԿ-ին ԵԿՄ 11-րդ համագումարին վարչության նախագահ վերընտրվեց գեներալ Մանվել Գրիգորյանը Մոգերինին հանդես է եկել ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցները պահպանելու օգտին Էդվարդ Նալբանդյանը հանդիպել է միգրացիայի, ներքին գործերի և քաղաքացիության հարցերով ԵՄ հանձնակատարին Ալիևը չի կարող ավելացնել 99 տարի առաջ քարտեզի վրա հայտնված Ադրբեջան պետության տարիքը. Շավարշ Քոչարյան Զինծառայողը մահացու վնասվածքը ստացել է իրեն ամրակցված գնդացրով. հանգամանքները պարզվում են Էլմար Մամեդյարովը կայցելի ՌԴ Մանվել Գրիգորյանը ճիշտ չի համարում Սեյրան Օհանյանի քննադատություններն` ուղղված իշխանություններին Արցախի կարգավիճակը որոշել է անկախության հանրաքվեն. Շավարշ Քոչարյան Անմոռանալի շոփինգ Դուբայում Գերմանացի պատգամավորները դեմ են Օբերհաուզեն քաղաքում Յըլդըրըմի հանրահավաքին Թրամփը հավատում է, որ ԱՄՆ-ը և ՌԴ-ն կգտնեն շփման նոր կետեր. Փենս Թուրքիայի զինուժը հարվածներ է հասցրել Իրաքի հյուսիսում Թուրքիայում նոր ահաբեկչության գործով ձերբակալվել է 26 կասկածյալ Բերդ-Ճամբարակ ճանապարհը փակ է ԱՄՆ-ը թույլ չի տա Իրանին տիրապետել միջուկային զենքի. Փենս Նալբանդյանն ու Զանիերը քննարկել են ԵԱՀԿ երևանյան գրասենյակի գործունեությանն առնչվող հարցեր Արցախում մահացու հրազենային վիրավորում է ստացել ժամկետային զինծառայող Նալբանդյանը Մյունխենում հանդիպել է Բահրեյնի Թագավորության արտգործնախարարի հետ Մաշալյանը հրապարակել է Գարեգին Բ կաթողիկոսի հետ հեռախոսազրույցի մանրամասները Լոռիում, Տավուշում, Սյունիքում և Արցախում եղանակը կտաքանա 7-9 աստիճանով Մերկելը հայտարարել է եվրոյի գոտին ամրապնդելու անհրաժեշտության մասին Նախագահը մասնակցել է ԵԿՄ 11-րդ համագումարին Իշխան Զաքարյանը չվերընտրվեց ԵԿՄ նախագահության անդամ Վիգեն Սարգսյանը Մյունխենում հանդիպել է Լեհաստանի, Չեխիայի, Լիբանանի, Լիտվայի պաշտպանության նախարարների հետ Ադրբեջանի բոլոր սադրանքներն արժանի պատասխան կստանան Էդվարդ Նալբանդյանը հանդիպել է Միացյալ Թագավորության՝ Եվրոպայի և Ամերիկայի հարցերով պետնախարարին Հայաստանում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ ՀՀԿ թիմի ձայնը շատ բարձր է հնչելու. Սերժ Սարգսյան Նախարար Նալբանդյանն ու Արաբական լիգայի գլխավոր քարտուղարը քննարկել են Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը Աֆրիկայից Հայաստանին են մոտենում տաք օդային հոսանքները Նեթանյահուն Թրամփին հրավիրել է Իսրայել Գեղարքունիքի մարզում 3-4 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ է գրանցվել Ձերբակալել են Վարդան Օսկանյանի որդուն եւ ազգականին Նոր ահաբեկչություն Թուրքիայում. կան զոհեր և վիրավորներ Նախագահ Սերժ Սարգսյանի ներկայությամբ մեկնարկել է ԵԿՄ 11-րդ համագումարը Հայաստանում օդի ջերմաստիճանը գիշերը հասել է -30-ի
Խմբագրի ընտրություն
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan