AM | RU | EN
USD
EUR
RUB

Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղին շրջանցում է նաև ջավախահայերին (լուսանկարներ)

Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղու վրացական հատվածի շինարարության մասին ամենատարբեր խոսակցություններ են պտտվում: Times.am-ի թղթակիցը, շնորհիվ Go group media-ի նախաձեռնությանը, հնարավորություն ունեցավ Ջավախքի Կարծախ գյուղի մոտակայքում անձամբ հետևել երկաթուղու շինարարարական գործընթացին: Երկաթուղու տարածքը վերահսկվում է վրացի սահմանապահների կողմից և  միայն հատուկ անցագրի միջոցով է հնարավոր  այցելել

Վրաստանի Ախալքալաք կայարանից 98 կիլոմետր երկարությամբ երկաթգիծը կձգվի մինչև Կարսի երկաթուղային կայարան: Դրա 68 կիլոմետրը բաժին Է ընկնում Թուրքիայի, 30 կիլոմետրը՝ Վրաստանի տարածքին: Նաև որոշակի վերակառուցման պետք Է ենթարկվի երկաթուղու Ախալքալաք-Թբիլիսի հատվածը: Դեռևս 2015թ-ի հունվարին վրացական լրատվամիջոցները տեղեկատավություն հայտնեցին, որ Վրաստանի Էկոնոմիկայի նախարար Գեորգի Կվիրիկաշվիլին և Ադրբեջանի տրանսպորտի նախարար Զիյա Մամեդովը մասնակցել են Բաքու – Թբիլիսի – Կարս երկաթուղային մայրուղու վրացական հատվածի շնորհանդեսին և դիտել են դրանով գնացքի թեստային անցավազքը: Շնորհանդեսը կայացել Էր Ջավախքում՝ Կարծախում, դրան նաև մասնակցել են «Մարաբդա – Կարծախ երկաթուղի» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրեն Օլեգ Բիչիաշվիլին, Սամցխե-Ջավախքի նահանգապետ Ակակի Մաչութաձեն և այլ պաշտոնատարներ: Փոխադրամիջանցքի առավելագույն թողունակությունը կկազմի տարեկան 17 միլիոն տոննա: Ենթադրվում Է, որ սկզբնական փուլում կփոխադրվեն մեկ միլիոն ուղևոր և 6,5 մլն տոննա բեռներ:

Մեր տեսած պատկերն այլ էր: Այո՛, այս հատվածում շինարարություն կատարվել է և աշխատանքները շարունակվում են, սակայն մոտ ապագայում ավարտվելու հավանականությունը մեծ չէ: Բացի այդ որոշ լրատվամիջոցներ մայիսին լուրեր էին տարածում, որ ավարտին է հասցվել Վրաստան-Թուրքիայի թունելի շինարարական աշխատանքները, սակայն այն ևս անավարտ էր:

Երկաթուղու շինարարությունը, մի շարք հանգամանքներով պայմանավորված, երկարաձգվում է և նախատեսված գումարից մի քանի անգամ ավել ծախսվում: Այսպես դեռևս 2007-ին սկսված երկաթգծի շինարարությունը պետք է ավարտին հասցվեր 2010 թվականի վերջին: Սակայն, 2010թ-ի հունիսին նախագծին մասնակից երկրները ստիպված եղան ընդունել, որ սահմանված ժամկետներում չեն տեղավորվում, և խոստացան, 2011թ-ի սկզբին ավարտել: Ավելին՝ 2010-ի օգոստոսին Ադրբեջանի, Վրաստանի և Թուրքիայի տրանսպորտի նախարարները Բաքվում արձանագրություն են ստորագրել՝ երկաթուղային նախագծի իրականացման աշխատանքների արագացման մասին: Ըստ այդմ, նախատեսվում էր երկաթուղու կառուցման շուրջ աշխատանքներն ամբողջությամբ ավարտին հասցնել մինչև 2011 թվականի վերջը: Այնուհետև խոստացվեց, որ 2013-ի հունվարին գնացքը կշարժվի: Արդեն 2012 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Ադրբեջանի տրանսպորտի փոխնախարար Մուսա Փանաhովը ստիպված էր ընդունել, որ երկաթգծի շահագործումը կրկին հետաձգվում է, և որ առաջին գնացքը կշարժվի 2013 թվականի վերջին: Արդեն 2013 թվականի վերջին նոր ժամկետ նշվեց՝ 2014 թվականի սկիզբը, ապա կեսերը, իսկ հետո էլ՝ տարվա վերջը:

2009թ-ին հայ-թուրքական արձանագրությունների ստորագրման ժամանակ Թուրքիան կարծես սառեցրել էր գործընթացը, քանի որ սահմանի բացման պարագայում կգործարկվեր Գյումրի-Կարս երկաթուղին, որով էլ հետագայում Թուրքիան հնարավորություն կունենար կապվելու Թբիլիսիի և Բաքվի հետ, սակայն հաշտեցման գործընթացի տապալումից հետո նախագիծը կրկին ձեռք բերեց իր ակտուալությունը:

Ներկա պահին շինհրապարակում հիմնականում բեռնատար մեքենաներ էին աշխատում և չհաջողվեց խոսել երկաթգծի շինարարների հետ: Փոխարենը հնարավորություն եղավ զրուցել Կարծախ գյուղի բնակչության հետ, որոնցից մի քանիսը ժամանակին աշխատել էին այդ երկաթուղու վրա: Վերջիններս փաստեցին, որ ժամանակին վրացական կառավարությունը հավաստացնում էր, որ երկաթուղու և ՀԷԿ-ի շինարարությունը կնպաստեն Ջավախքի տնտեսական աշխուժացմանը, սակայն տեղի բնակչությունը մեկուսացած է այդ գործընթացներից: Սովորաբար թուրքական կամ ադրբեջանական ընկերությունները, որոնք իրականացնում են շինարարությունը և նկատելի արագությամբ փոխվում, իրենց հետ բերում են աշխատակիցներին: Կարծախ գյուղից ոմանք, ովքեր չցանկացան ներկայանալ, նշեցին, որ ժամանակին աշխատել են շինարարության վրա, սակայն շինարարական ընկերության փոփոխությունից հետո այլևս չեն աշխատում: Խնդիրներ առաջացել են նաև աշխատավարձերի վճարման հետ կապված, սակայն նրանք հավաստիացրեցին, որ մի քանի ամիս աշխատավարձ չի ստացել շինարարական ողջ անձնակազմը, և դա ամենևին էլ կապված չէ ազգային պատկանելության հետ:

Զրուցեցինք նաև այն գյուղացիների հետ, որոնք ժամանակին ապրել էին երկաթուղու տարածքում և նրանց փոխհատուցում էին տվել` իրենց տներից հրաժարվելու համար: Նման ընտանիքների թիվը երեքն էր, որոնցից միայն մեկն էր մշտական բնակություն հաստատել Կարծախում: Բնակչուհին նշեց, որ ընդհանուր առմամբ գոհ են փոխհատուցումից, սակայն, անկեղծանալով նշեց, որ իրենց սպասելիքները չեն արդարացել: Վերջինս ասաց, որ սկզբում խոստացել էին և գումարային փոխհատուցում, և բնակարան Ախալքալակի նախկին ռուսական բազայի տարածքում գտնվող բնակարաններից մեկում, սակայն գրավոր որևէ պայմանավորվածություն չեն ունեցել: Ընտանիքներից մեկը, որի բնակարանի մակերևույթը փոքր է եղել, ստացել է 27000 դոլարի չափով գումար, իսկ մյուս երկուսը` մոտ 48000 դոլար գումար:

Երկաթուղի նախագծի նախնական ծախսը 422 միլիոն դոլար էր, որից 202 միլիոն դոլարը պետք է ուղղվեր վրացական հատվածի շինարարությանը, իսկ 220 միլոնը` թուրքականին: Սակայն Ադրբեջանի ազգային նավթային ֆոնդն արդեն իսկ Վրաստանին հատկացրել է 775 միլոն դոլար արժողությամբ երկու վարկ, և դեռ հայտնի չէ այդքանը բավարար է շինարարությունն ավարտին հասցնելու համար: Վաղ թե ուշ, շատ թե քիչ ծախսված գումարով Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղին կյանքի կկոչվի, սակայն այդ նախագիծը կլինի ոչ միայն Հայաստանը շրջանցող տրանսպորտային միջանցք, այլ նաև Ջավախքի հայությանը տարածաշրջանային գործընթացներից դուրս մղող նախագիծ: Ով վճարում է նախագծի գումարը, նա էլ թելադրում է պայմանները, իսկ պայմանները դժվար թե հայության շահերից բխեն:

Աննա ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

 

Լրահոս
Ադրբեջանցի քաղաքական փախստականները ակցիա են կազմակերպել ԵԽԽՎ-ի գրասենյակի դիմաց Աստանայում ներկայացված սիրական ընդդիմությունը հրավիրվել է Մոսկվա Հայաստանն ու Ռուսաստանը ստորագրել են միջկառավարական չորս փաստաթուղթ Պակիստանը փորձարկել է «Լաստոչկա» հրթիռը, որն իր մեջ կրում է միջուկային մարտագլխիկ Մոսկվան, Թեհրանը եւ Անկարան որոշեցին ստեղծել Սիրիայում հրադադարի մոնիթորինգի մեխանիզմ Բեռլինում թուրք տաքսիստները սպառնում են Օզդեմիրին. պատճառը Հայոց ցեղասպանության բանաձևն է Հայաստանը և Ռուսաստանը կստորագրեն մի շարք փաստաթղթեր Հիթրոու օդանավակայանում երկրորդ օրն անընդմեջ չեղարկվել է շուրջ 100 չվերթ. BBC Տուժածներից մեկը վաղը կվիրահատվի Հայաստանի պատվիրակությունը Մոսկվա է ժամանել նոր առաջարկություններով. Կարեն Կարապետյան Բրիտանիայի Գերագույն դատարանը կառավարությանը պարտավորեցրեց Brexit-ի համար ստանալ խորհրդարանի հավանությունը Մոսկվայում ընթանում է Մեդվեդև-Կարապետյան հանդիպումը. քննարկվում են երկկողմ համագործակցության մի շարք հարցեր Թուրքիան կառավարման նախագահական համակարգի կանցնի 2019 թվականից հետո ԴԱՀԿ ծառայության մի շարք աշխատակիցների նկատմամբ նշանակվել են ծառայողական քննություններ Սվիտալսկին լիահույս է ընտրատեղամասերում տեսախցիկների տեղադրման շուրջ խելամիտ լուծում գտնելու հարցում Արման Թաթոյանը հանդիպել է ԵԽ մարդու իրավունքների հանձնակատարին Վահան Մարտիրոսյանը հանդիպել է ՌԴ կապի և զանգվածային հաղորդակցության նախարարին «Ռոսատոմ»-ը Հայաստանի հետ բանակցություններ կանցկացնի միջուկային անվտանգության շուրջ Գլխավոր դատախազությունում նոր նշանակումներ են արվել Սվիտալսկին ներկայացրեց ՀՀ-ԵՄ համագործակցության 5 գերակա ուղղությունները ՌԴ-ն, Իրանը եւ Թուրքիան համաձայնության են հասել Սիրիայում զինադադարի մոնիթորինգի մեխանիզմի շուրջ Հանրապետությունում գազով պայմանավորված արտակարգ դեպքերն ավելացել են Քաղաքագետի խոսքով՝ Հայաստանում քաղաքական պայքարը ընթանում է մի քանի շերտերով Ատամի մածուկի եւ ծամոնի մեջ մահացու բաղադրամաս են գտել Փարիզում հայտնվել են առաջին անվարորդ ավտոբուսները Հայաստանի ռուսական ռազմակայանում սկսվել է հետախույզների ուսուցումը ձմեռային պայմաններում Միջազգային հետախուզման մեջ են Հայաստանում հափշտակված 162 ավտոմեքենաներ Լավրովը եւ Չավուշօղլուն քննարկել են Աստանայում Սիրիայի շուրջ ընթացող հանդիպումը ԵԱՀԿ դիտարկման ժամանակ շփման գծում հրադադարի ռեժիմի խախտումներ չեն արձանագրվել Հայ դատի ԱՄՆ հանձնախումբը հորդորում է Թրամփին ճանաչել Արցախի անկախությունը Սվիտալսկին անցած տարին հաջողված է համարում ՀՀ-ԵՄ համագործակցության համար Ջեմ Օզդեմիրը պարգևատրվել է Կանադայում ՀՀ դեսպանության պատվոգրով Գալուստ Սահակյանն ընդունել է Ճապոնիայի դեսպանին Սվիտալսկին ՀՀ-ԵՄ շրջանակային համաձայնգրի շուրջ բանակցություններն այս տարի ավարտին հասցնելու լուրջ հեռանկար է տեսնում Samsung-ը պլանավորում է ավելի անվտանգ Galaxy Note 8 թողարկել Ադրբեջանի պետբյուջեն ավելի քան 128 մլն դոլարի պակասուրդ է գրանցել Թրամփը որդիներին է հանձնել ընտանեկան բիզնեսի կառավարումը Հայաստանի և Նիդերլանդների ԱԳՆ ներկայացուցիչները քաղաքական խորհրդակցություններ են անցկացրել Վրաստանը ցանկանում է հատուկ կարգավիճակ տրամադրել Աբխազիային եւ Հարավային Օսիային Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովը հուշագիր կստորագրի Անդյան հանրակցության հետ
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan