AM | RU
USD
EUR
RUB

Արցախյան ազատամարտ. Պատմում է Գառնիկ Հայրապետյանը

 
 
 

Voskanapat.info լրատվական֊վերլուծական կայքն ու Times.am գործակալությունը ընթերցողների ուշադրությանն են ներկայացնում Արցախյան ազատամարտին վերաբերող պատմությունների և հարցազրույցների շարք։ Նոր խորագրի հիմնական նպատակն ընթերցողների լայն շրջանակին մեր հերոսների հետ ծանոթացնելն է։ Կփորձենք բացահայտել հետաքրքիր և ձեր ուշադրությանը ներկայացնել հերոսամարտի ամենահետաքրքիր պատմություններն ու դիպվածները։

Եվ այսպես, պատմում է Գառնիկ Հայրապետյանը:

Ապրիլի 2-ին պատերազմի վերսկսման լուրն առնելուց` անմիջապես դիմեցի Ազատամարտիկների միություն` առաջնագիծ մեկնելու վճռականությամբ: Չսպասեցի, որ ինձ կանչեն, մանավանդ, երբ գիտեի, որ չեն կանչելու:

Մինչև ապրիլի 5-ը մնացի առաջնագծում, հետո ոտս սկսեց դավաճանել ինձ, ես հետ դարձա դիրքերից ու սկսեցի ուրիշ գործերով զբաղվել, միայն թե` օգուտ տամ Հայրենիքիս: Անկեղծ ասած` այն, ինչին ականատես եղա այս օրերին, մի քիչ անսպասելի էր ինձ համար: Մտածում էի, որ 18-20 տարեկան տղաները, հատկապես, որ ընկերներ են կորցրել, մի քիչ ընկճված կլինեն: Բայց նրանք իսկական արծիվ են, անկոտրուն ոգով, հաղթելու վճռականությամբ: Մեզ նման չէ, մեզնից առավել: Նրանց ոգևորելու փոխարեն` ես ոգևորվեցի: Իսկական հրաշք:

Մենակ ես չեմ գնացել, մարտական բազմաթիվ ընկերների եմ հանդիպել այնտեղ: Չնայած քաղաքում հաճախ ենք հանդիպում իրար, բայց առաջնագծում հանդիպելուց, կարծես, անցյալը վերադարձել էր, հիշողությունների գիրկն ընկանք: Խառը զգացողությունները պատել էին մեզ, զգացինք, որ պատերազմը անցյալ չի դարձել, մեր երեխաները մեր իսկ փորած խրամատներում մեր արյունով գծած սահմանն են պահում:

Պատերազմը մարդուց շատ բան է խլում, բայց փոխարենը տալիս է հպարտություն ու ընկերներ, մարտական, հարազատ ընկերներ: Զգացմունքներ կան, որ բառերով փոխանցել հնարավոր չէ, դա միայն ապրել է պետք: Ես ինձ նույնիսկ երջանիկ եմ զգում, որ ունեմ և՛ այդ հպարտությունը, և՛ այդ նվիրական ընկերությունը: Ու պատերազմական տարիներն էլ միշտ ժպիտով եմ հիշում: Ես չգիտեմ` կա՞ արդյոք աշխարհի երեսին ևս մի բանակ, որի զինվորները մարտից առաջ երգեն ու պարեն, ուռա-ներով մարտի նետվեն, հետո էլ` մի լավ քեֆ անեն: Մեր բանակն այդպիսինն է:

Իհարկե, պատերազմը շատ ցավոտ հարվածներ տվեց ինձ: Շատ ընկերներ, ոսկի տղաներ կորցրի, ու պիտի ասեմ, որ հենց ընկեր կորցնելն է պատերազմի ամենադժվար, ամենածանր փորձությունը: Դա այն կորուստն է, որը չի լրացվում: Այն վերքը, որը չի սպիանում: Բայց, զարմանալու բան է, ոգիդ ավելի է ամրանում, կրկնապատկում վրեժդ ու ցասումդ: Ու դու առաջ ես շարժվում նաև ընկերոջդ փոխարեն: Կռվում ու ապրում` նաև ընկերոջդ փոխարեն: Երևի այդ պատասխանատվության ծանրությունից է, որ մարտադաշտում առանց հումորի հնարավոր չէ ոչ գոյատևել, ոչ էլ, առավել ևս, հաղթել: Մենք սովորել ենք կյանքի ու մահվան սահմանագծում ապրել, արցունքն աչքերին դեռ չչորացած` ժպտալ, կորստի ցավից ավելի ուժեղանալ: Այդ տարիներին մեզ պահողը հումորն է եղել: Հիմա էլ` պատերազմի մասին խոսելիս, միայն ուրախ պահերն եմ հիշում:

Օգոստոս ամիսն էր, մենք էլ Կուբաթլուի գյուղերում էինք: Թիկունքից հեռու էինք, մեր ուտելիքն էլ վերջանում էր: Մտածեցինք` ինչ անել-ինչ անել, որոշեցինք` կողքի գյուղը հետախուզության գնալ: Կարգին գյուղ էր, բայց մեջը բնակիչ չկար: Գնացինք` տեսանք մեղվի փեթակները սիրուն-սիրուն շարված են: Խնձրիստան գյուղից մի տղա կար մեր ջոկատում` Ալյոշա անունով, ասացի` Ալյոշա, գյուղացի տղա ես, կարո՞ղ ես էս փեթակներից մեղր հանել: Ասաց` հա, իհարկե, ի՞նչ մի դժվար գործ է, որ չկարողանամ: Վերցրեց, բացեց փեթակը, ճանճերը հարձակվեցին մեզ վրա: Թե ինչ օրն էին մեզ գցել` չեմ կարող նկարագրել: Այնքան, որ երբ ուռած դեմքերով եկանք ջոկատի մոտ, հարազատ քեռիս ինձ չճանաչեց:

Կռվի դաշտում այնպիսի անհավատալի դեպքեր են եղել, որ նույնիսկ չես ուզում պատմել` մտածում ես` կարող է հանկարծ մարդկանց թվա, թե չափազանցնում ես: Բայց պատերազմի ժամանակ հրաշքն առավել իրական, առավել շոշափելի է դառնում: Քո արածներին, անգամ, դու չես հավատում:

1992 թ դեկտեմբեր ամիսն էր, ձյունառատ ձմեռ: Հերթափոխից առաջ ես քաղաք իջա, բայց մեր ջոկատի մեծ մասը Ֆինգայում էր մնացել: Հետախուզությունը պարզել էր, որ թուրքերը հարձակում են պատրաստում: Դիրքում մենք մի ԿԱՄԱԶ ունեինք: Շուշեցի Վիտոն` վարորդը, հետս կապվեց ու ասաց, որ մեքենան չի աշխատում, պահեստամաս է պետք: Այդ ժամանակ ես սպառազինության գծով տեղակալ էի, մտածելու բան չկար, պահեստամասը պիտի տանեի: Ստեփանակերտից Ֆինգա ամբողջ 35-40 կմ ճանապարհը մինչև ծնկներս ձյուն էր նստել: Եղած-չեղած վառելիքն էլ` 20 լիտր բենզին էր: Դրանով ոչ ՆԻՎԱ-յով կարող էի գնալ, ոչ էլ ՈՒԱԶ-ով: Մի հատ մոտոցիկլ կար` երկու ակով, բայց ես երբեք մոտոցիկլի ղեկին նստած չկայի: Աչքս չէր ուտում քշել: Երկար-բարակ մտածելուց հետո, երկու բաժակ օղի խմեցի, նստեցի ղեկին ու ճանապարհ ընկա: Չեմ հիշում, ոնց անցա ճանապարհը, կարևորը` պահեստամասը տեղ հասցրի, ԿԱՄԱԶ-ը նորոգեցինք:

Մի անգամ` էլի Կուբաթլուի գյուղերում էր, պիտի առաջ գնայինք: Օգոստոսի 22-ն էր` ծննդյանս օրը: Ճանապարհին մեզ պետք է ուղեկցորդ սպասեր, բայց նա չէր եկել: Մենք ԿԱՄԱԶ-ը քշեցինք` ուղիղ թուրքի գյուղ: Էս գյուղում ահագին թուրքեր կային, բայց մեզ տեսնելով` խուճապի մեջ ընկան: Մտանք, հասկացանք, որ թուրքի գյուղ ենք մտել, շրջվեցինք ու հետ դառանք: Էնքան էին իրենց կորցրել, որ մեր ԿԱՄԱԶ-ի ու հետախուզական զրահամեքենայի ուղղությամբ մի կրակոց էլ չարձակեցին:

Զարմանալու բան է, թուրքը մինչ օրս չի փոխվել: Ինչպես ասացի, ապրիլյան պատերազմի օրերին առաջնագիծ էի մեկնել: Որպեսզի տղաները չհասկանան, որ վիրավոր եմ, ու մի ոտս էլ, այսպես ասած, «արհեստական» է, ապրիլի 5-ից հետո, հեռացա դիրքերից, սկսեցի մեքենայով ջուր տանել դիրքերը: Մի անգամ շփոթվեցի, մեքենան քշեցի ուղիղ թուրքի դիրքը: Պատմելուց, նույնիսկ ես չեմ ինքս ինձ հավատում, 8 թուրքից ոչ մեկի խելքը չկտրեց գնդացիրը գործի գցել, կամ գոնե մի նռնակ նետել դեպի ինձ: Հանգիտ շրջվել, հետ եմ եկել: Ինչպես ոչխար եղել են, նույն էլ մնացել են:

Իսկ մենք… մենք էլ ենք նույնը մնացել. Նույն գիժն ենք, երբ մեզ հետ փորձում են ուժի լեզվով խոսել: Նույն խենթն ենք, երբ Հայրենիքը վտանգի մեջ է: Նույն նվիրյալն ենք, երբ զոհաբերություն է պետք: Ոչինչ չի փոխվել: Այսօր ավելի զորեղ ենք, քան նախորդ պատերազմում էինք: Մեր որդիները տվել-անցել են մեզ: Կոմանդոսը զուր չի ասել` հաղթելը հայի գենի մեջ է:

Առաջնագծում ավելի հանգիստ ենք լինում, քան այստեղ` տանը: Հիմա էլ ուսապարկս պատրաստ` հրամանի եմ սպասում: Թե չզանգեն` ինքս կգնամ: Սա է արևի տակ ապրելու բանաձևը` պայքար, անվերջ պայքար: Մենք աշխարհի ամենախաղաղասեր ազգն ենք, դրա համար էլ իրավունք չունենք մեր սուրը պատյան դնել: Հայ զինվորի անկոտրուն ոգին, հավատն ու զենքը բազում փայլուն հաղթանակներ են կերտել ու դեռ էլի կկերտեն: Աներևակայելի հերոսներով` անհավանական հաղթանակներ:

Գրի առավ Յուլիա ՎԱՆՅԱՆԸ

Լրահոս
Փաշինյանը միակողմանի առաջադրել է նոր պահանջներ. Կարեն Կարապետյանը հայտարարություն է տարածել և դիմել է ՀՀ նախագահին Մենք կանգնած ենք հայ ժողովրդի կողքին. Դոնալդ Թրամփի ուղերձը Ցեղասպանության տարելիցին Երևանում հանդիպել են Բակո Սահակյանն ու Նիկոլ Փաշինյանը Նիկոլ Փաշինյանի և Կարեն Կարապետյանի միջև նախատեսված հանդիպումը վաղը չի կայանա Երևանի Սարալանջի փողոցում տեղի ունեցած ավտովթարից տուժել է չորս մարդ Փաշինյանը շարունակում է պնդել բանակցությունների սեփական օրակարգը Հարգում ենք բոլոր զոհերի հիշատակը և համամարդկային համընդհանուր արժեքները. Անն Իդալգո Ղազախստանի վարչապետը Կարեն Կարապետյանի հետ հեռախոսազրույցում աջակցություն է հայտնել բարեկամ հայ ժողովրդին Կարեն Կարապետյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Բելառուսի վարչապետի հետ ԵԽԽՎ-ն Թուրքիայի իշխանություններին կոչ է արել հետաձգել արտահերթ ընտրությունները «Ավրորա» միջազգային մարդասիրական նախաձեռնությունը հուլիսի 1-ից կունենա նոր ղեկավար Ադրբեջանի սահմանապահները կանխել են Թուրքիայից Իրան թմրանյութերի խոշոր խմբաքանակի ներկրման հերթական փորձը Արցախի պաշտպանության նախարարությունը նոր տեսանյութ է հրապարակել ադրբեջանական զինված ուժերի տեղաշարժերի մասին Թուրքիայի հարավ-արեւելքում երկրաշարժից տուժածների թիվը հասել Է 39-ի Ֆրանսիայի դեսպանը բարձր է գնահատում հայաստանյան իրադարձությունների խաղաղ արդյունքը Կարեն Կարապետյանը հանդիպում է ունեցել IDeA հիմնադրամի ղեկավար կազմի ներկայացուցիչների հետ Հրապարակվել է Ադրբեջանի ժողովրդից Ալիևների ընտանիքի թալանած ունեցվածքի հերթական մասը Ապրիլի 24-ը կարեւոր օր է նաեւ Ֆրանսիայի համար. Ժոնաթան Լաքոտ Ապրիլի 24-ը ողբերգական օր է ոչ միայն հայ ժողովրդի, այլև համայն մարդկության համար. Աբխազիայի ԱԳ նախարար Հայաստանում հարգում են Ցեղասպանության զոհերի հիշատակը. ռուսական լրատվամիջոցներ անդրադարձը Ապրիլի 24-ը ոչ միայն Հայոց ցեղասպանությունը հիշելու, այլ նաև աշխարհին մեր պահանջատիրությունը հիշեցնելու օր է. Արամ Ա Նիկոլ Փաշինյանի հետ բանակցությունների օրակարգը բաց է. Կարեն Կարապետյանն ասել է ՀՀ-ում հավատարմագրված դեսպաններին Հունաստանի հայերը ոգեկոչել են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը Նիդերլանդները կարող է երկու հայ երեխայի արտաքսել Հայաստան Էրդողանն ապրիլի 24-ին հերթական ոչինչ չասող ուղերձն է հղել պոլսահայերին Շիրակի մարզպետը Սերժ Սարգսյանի քայլը քաղաքական համարձակ քայլ է համարում Կարեն Կարապետյանը և Սամվել Կարապետյանը քննարկել են Հայաստանում իրականացվող ներդրումային ծրագրերը Ոստիկաններն արգելել են Ստամբուլում Հայոց ցեղասպանության տարելիցին նվիրված միջոցառման անցկացումը Ես շարունակելու եմ ծառայել իմ երկրին. Աղվան Հովսեփյան Թուրքիան վաղ թե ուշ պետք է ընդունի իր նախնիների ոճրագործությունը «Ծառուկյան» խմբակցությունը սպասում է բանակցությունների արդյունքներին և ժողովրդի կամքը համարում առաջնահերթ Վահան Մարտիրոսյանը Ցեղասպանության միջազգային ճանաչումը կարևորում է նման հանցագործությունների չկրկնվելու համատեքստում Ապրիլի 24-ը հիշեցնում է, թե որքան անկոտրում և կենսունակ ենք մենք. Արա Բաբլոյանի ուղերձը Ոստիկանությունը հատուկ միջոցներ և ֆիզիկական ուժ կիրառել է օրենքի շրջանակներում. Վալերի Օսիպյան Հայաստանում օպերատիվ իրավիճակը վերահսկելի է. Վլադիմիր Գասպարյանը հանդիպել է Կարեն Կարապետյանի հետ Հայկական համայնքը Վրաստանում Թուրքիայի դեսպանատան առաջ ցույց է կազմակերպել Հայոց ցեղասպանությունը պետք է քննարկվի հենց Թուրքիայի խորհրդարանում. Փայլան Զինված ուժերում սկսված բարեփոխումները պետք է շարունակվեն. Կարեն Կարապետյան ԵՄ-ն աջակցում է Հայաստանում ստեղծված իրավիճակին երկխոսության միջոցով լուծում տալու ջանքերին ԱՄՆ-ը ձգտում է «իրադարձությունների ազնիվ ու շիտակ ճանաչման». դեսպան Միլսը Հայոց ցեղասպանության դատապարտման մասին
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan