AM | RU
USD
EUR
RUB

Արցախյան ազատամարտ: Գրիգորի Ավետիսյան

 
 

Հրանտ Ավետիսյան: Մենք` Կարմիր գյուղացիներս, Արցախյան ազատամարտին մասնակցել ենք Շոշի ջոկատի կազմում` Ագոյի` Արգամ Հարությունյանի հրամանատարությամբ: Երբ Ագոն տեղափոխվեց Աշոտ-Բեկորի ջոկատը, եղբորս` Գրիգորի Ավետիսյանին, առաջարկեցին ստանձնել ջոկատի հրամանատարությունը, բայց նա հրաժարվեց: Փոքրամարմին էր ու տարիքով ամենափոքրը, բայց հեղինակություն էր, իր մարդկային հատկանիշների շնորհիվ բոլորի կողմից սիրված ու հարգված էր: 20 տարեկանից զինվորագրվել է մեր պայքարին, 1993թ. հուլիսի 6-ին` 23 տարեկանում զոհվել: Այդ օրը` հուլիսի 6-ին գյուղում հարսանիք էր: Առավոտյան Գիրոն եկել մասնակցել էր հարսանիքին, երեկոյան վերադարձել տղաների մոտ: Նույն օրվա երեկոյան զոհվեց Աղդամի մատույցներում, տանկի արկից, գլխից էր վիրավորումը, փրկություն չկար: Հուլիսի 9-ին էլ մյուս ընկերոջ` Արմեն Համբարձումյանի ծնունդն էր: Գիրոն խոստացել էր գալ ու անձամբ գառը մորթել:

Արմեն Համբարձումյան: Պատերազմի տարիներին էլ կյանքն իր հունով էր ընթանում: Մի տեսակ սովորել էինք այդ կյանքին: Կյանքը պայքար էր, պայքարելը` կյանք: Որախության ժամին ուրախանում էինք, տխրության ժամին` տխրում: Հարսանիք ու կնունք էինք անում, ծննդյան քեֆեր անում, մի խոսքով ապրում էինք, եթե կուզեք իմանալ, հիմիկվանից էլ լավ էինք ապրում: Հուլիսի 6-ին մեր ընկերոջ հարսանիքին էինք, երբ Գիրոն ինձ պատվիրեց չոր փայտի հոգս անել: Ասում էր` ծննդիս խորովածն ինքն է անելու: Ծննդյանս քեֆն այդպես էլ չեկավ, ավելին, այդ օրից ի վեր` ահա 23 տարի է, ես ծննդյանս օրը չեմ նշում: Ամբողջ գյուղը գիտի` բաժակ չենք բարձրացնում, կենաց չենք հնչեցնում… Գիրոյի հետ մենք մանկության ընկերներ ենք: Մի ամբողջ կյանք ենք միասին անց կացրել: Մանկապարտեզ, դպրոց, բանակ ու պատերազմ… ամբողջը միասին` կողք-կողքի, ուս-ուսի…

Գիրոն ուրիշ տղա էր: Ջիննի տեղանքում էինք: Մի թուրք էր վիրավորել ու բերել թիկունք, ուզում էր, որ բուժենք, որպեսզի հետագայում փոխանակենք հայի հետ: Բայց էս թուրքի վերքերը ծանր էին, որոշ ժամանակ անց` մեռավ: Երբ տղաները փոս կտրեցին, որ էս թուրքին հողին հանձնեն, Գիրոն գնում, ծաղիկներ է քաղում ու դնում էս թուրքի հողաթմբին: Չնայած, որ ինքն էր կռվի ժամանակ վիրավորել ու գերի վերցրել, ասում էր` սա էլ մարդ է, իր բաժին ծաղիկը թող ստանա: Գիրոյի մեջ մարդասիրությունը ավելի էր թշնամանքից…

Աղբուլաղ գյուղում էինք: Քռասնիի ջոկատի տղաները խոզի միս էին բերել: Մենք այդ ժամանակ չաղալի միս չէինք ուտում, չնայած որ անտառները լիքն էին: Քռասնիի ջոկատից մի տղա կար, ասում է` սիրտս չաղալի միս է ուզում: Մենք էլ թե` կփոխե՞ս խոզի մսի հետ: Ասաց` հա: Շուտով մի չաղալ որսացինք, տարանք փոխեցինք խոզի մսի հետ ու էսպես զրույցի մեջ ասացինք, որ մենք չաղալի միս, ընդհանրապես չենք ուտում: Հաջորդ օրը քռասնեցի տղաները մեզ «ղոնաղ արին» իրենց վրանը, ասացին` խոզի մսով ձեզ պատիվ ենք տալու: Գնացինք, երկրորդ բաժակից հետո խորովածը բերին: Նայում եմ` ոնց որ խոզ լինի, ուտում եմ` օտար համ կա մեջը: Ասում եմ` Գիրո, սրանք մեզ խաբում են, սա հաստատ չաղալ է: Ինչքան անում եմ` Գիրոն չի հավատում: Այդպես մի լավ քեֆ ենք անում, ասում-խոսում-ուրախանում, վերջում էլ, մեր քռասնեցի ընկերները մեզ վրա մի լավ ծիծաղում են, թե` էլ չասեք, թե դուք չաղալի միս չեք ուտում….

Վազգենաշեն գյուղի ազատագրումից հետո նկատեցինք, որ գյուղում մի ԿԱՄԱԶ կա, Գիրոն ու մեր ջոկատի Սամվելը գնացին այն բերելու: ԿԱՄԱԶ-ը ավարով լիքն էր` ինչ ասես մեջը կար` ուտելիքից սկսած մինչև վառելիք: Երկուսով նստում են մեքենան, որ բերեն: Ճանապարհին Գիրոն իջնում է մեքենայից, ասում է գնամ` հավ-հնդկահավ բռնեմ, բերեմ տղաների համար: Բայց ճանապարհն ականապատված էր: 5-10 րոպե անց` պայթյուն է որոտում: Մեքենայի մեջ եղած վառելիքն ու զինամթերքը այն օդ են բարձրացնում: Ինչքան էլ փորձեմ, չեմ կարող բառերով բացատրել, թե ինչ էր այդ պայթյունը մեզ համար, այն զգացողությունը, երբ ոտ ու ձեռդ թուլանում է, ուղեղդ` մթագնում… Սառը քրտինքով պատված` վազեցինք պայթյունի ուղղությամբ: Մեքենայից բան չէր մնացել, քիչ հեռու ` թփուտներում գտա Սամվելին, բայց Գիրոն չկար… Հետո իմացանք, թե ինչպես երջանիկ պատահականությամբ նա դուրս էր եկել մեքենայից: Դա նրա երկրորդ ծնունդն էր: Սամվելի վիճակն, իհարկե, ծանր էր: Նա ամբողջովին այրվել էր: Նրան ՈՒԱԶ-ով հոսպիտալ տեղափոխեցինք, այնուհետև` Երևան: Չնայած ծանր վերքերին ու խոր այրվածքներին` նրա կյանքը փրկվեց, բայց այդ ամենից հետո` սրտի հիվանդություն ստացավ…

Հրանտ Ավետիսյան: Պատերազմին մեր գյուղը երկու զոհ է տվել, որից մեկն իմ եղբայրն էր: Մեր գյուղն այժմ նրա անունն է կրում: Եղբորս հուղարկավորության ժամանակ մարտական ընկերներն առանց բահերի, շտիկ-նոժերով են փոսը փորել: Չեն թողել, որ բարեկամ կամ հարազատ մոտենա: Միայն իրենք` ընկերներով: Նրա գերեզմանն ուխտատեղի է:

Մարտական ընկերների խնդրանք-պահանջով` Գիրոյի մարմինն ամփոփվել է մեր գյուղի Եղեռնի զոհերի հուշարձանի մոտ, հետագայում այնտեղ Արցախյան պատերազմի հերոսներին նվիրված հուշաքարն էլ ավելացավ: Ուրիշ տղա էր Գիրոն: Ինձ պես չէր, ավելի քաջ էր, ավելի ուժեղ, ավելի լավը, ավելի…

…Ամիսներ առաջ մեր ընտանիքում նոր Գիրո ծնվեց: 51 տարեկան հասակում ես որդի ունեցա, ով հերոս եղբորս անունը կրելու պատիվն ունի…

Յուլիա ՎԱՆՅԱՆ

 

Լրահոս
Նաիրա Զոհրաբյանն ու Վահե Էնֆիաջյանը կանխել են քաղաքացու ինքնասպանության փորձը ԵԿՄ վարչությունն այսօր արտահերթ նիստ կանի, կորոշվի համագումարի օրը Սկսել են միջամտել անձանց տնտեսական գործունեությանը և սեփականության իրավունքին Պատմական ընտրություններ, որոնք կկանխորոշեն երկրի ապագան. Թուրքիայում նախագահական ու խորհրդարանական ընտրություններ են ՀԷՑ-ը` անապահով ընտանիքների համար էլէներգիայի սակագինը նվազեցնելու մասին Գերմանիան կխստացնի սահմանային միգրացիոն վերահսկողությունը, եթե նույնիսկ ԵՄ-ի աջակցությունը չլինի «Կյանքին վտանգ սպառնացող թեքահարթակներ»․ հաշմանդամություն ունեցողները բողոքում են Կանադայի վարչապետը տուգանվել է արևապաշտպան ակնոցի պատճառով Լոնդոնի արևելյան շրջաններից մեկի արդյունաբերական պահեստում ուժգին պայթյուն է որոտացել Կարեն Կարապետյանը հրաժարվում է ՀՀԿ առաջին փոխնախագահի պաշտոնից, սակայն կուսակցությունը չի լքի Վստահ եմ՝ Ձեր փորձն ու բարձր կարողությունները ծառայեցնելու եք ի շահ Հայաստանի. Արա Բաբլոյանը շնորհավորել է Արմեն Սարգսյանին Դոնալդ Թրամփը Հյուսիսային Կորեային կրկին «բացառիկ սպառնալիք» է համարել Եթովպիայում վարչապետին աջակցող հանրահավաքի ժամանակ պայթյուն է որոտացել Շիկահող համայնքի բնակիչը ոստիկանությանը կամավոր հանձել է ատրճանակ և ռազմամթերք Արցախի պաշտպանության բանակում անցկացվել է երկաստիճան հրամանատարաշտաբային զորավարժություն «ՋԼՋ Պրոյեկտ Քոմփանի»-ն պետությանը պատճառել է 300 միլիոն դրամի վնաս․ նոր բացահայտումներ ՀՀ պաշտպանության նախարարն այցելել է հյուսիսարևելյան սահմանագոտի Բարեկամական ևս մեկ երկրի զենքի՝ Ադրբեջանում հայտնվելու պատմություն ԱԱԾ-ն հերքում է «Փյունիկ» բարեգործական հիմնադրամի նախագահի բնակարանում խուզարկություն կատարելու լուրերը Պայմանագրային զինծառայողի մահվան գործով ձերբակալվել է վաշտի հրամանատարի տեղակալը Անգլիայի Ֆուտբոլի Ֆեդերացիայի նախագահն այցելեց Հայաստան Բնակիչը ոստիկանության Վաղարշապատի բաժնում կամավոր հանձնել է տան տանիքում գտած զինամթերքը Երևանում հուշանվեր-թղթադրամով հեռախոս գնած քաղաքացիների են բերման ենթարկել. ոստիկանություն Վարչապետ Փաշինյանը շնորհավորել է նախագահ Արմեն Սարգսյանին ծննդյան օրվա առթիվ Օրը կգա, գուցե Սերժ Սարգսյանը գնա հատուկ բանագնաց ղարաբաղյան հարցով, ո՞վ գիտի. Արսեն Խառատյան Ադրբեջանին ամերիկյան ուղղաթիռների վաճառքի հետ կապված Արփինե Հովհաննիսյանը դիմել է ԱՄՆ կոնգրեսականներին Ասկերանում հայտնաբերվել է «Զինվորի բաժին» գրառմամբ պահածոյի ավելի քան 200 դատարկ տարա Պուտինը շնորհավորել է Նախագահ Արմեն Սարգսյանին հոբելյանի առթիվ Արցախում 4-ամյա երեխա է մահացել գայլի կծելու հետևանքով ԱԱԾ լրատվականը ո՛չ հերքում, ո՛չ հաստատում է Տարոն Մարգարյանի տանը ստուգումներ անցկացնելու մասին լուրը Սիսիանի ԵԿՄ փոխնախագահը մեծ քանակությամբ զենք, զինամթերք և զինվորական հանդերձանք է հանձնել Սերժ Սարգսյանը շնորհավորել է Արմեն Սարգսյանին հոբելյանի առիթով Հունիսի 17-ին հակառակորդը ձեռնարկել է դիվերսիոն ներթափանցման փորձ Սալահը դարձել է Չեչնիայի պատվավոր քաղաքացի Ապացուցվել Է աղի մահացու վտանգը «Դիվա» գիշերային ակումբի մոտ ծեծկռտուք է տեղի ունեցել, հնչել են կրակոցներ. կան վիրավորներ Հայկ Հարությունյանի որոնողական աշխատանքներն Աբովյանում ավարտվել են անարդյունք Զորամասերից մեկում պայմանագրային զինծառայող է մահացել «Հրապարակ». Կարգին Հայկոն Երևանի քաղաքապե՞տ. ՔՊ-ին անդամագրվելու դիմումը դրանով է պայմանավորված «Հրապարակ». Առաջիկայում թոշակ, աշխատավարձ չի բարձրանա. Նախարար
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan