AM | RU
USD
EUR
RUB

Ապրիլյան քառօրյա պատերազմից հետո Բաղանիսում կրակոցները նվազել են

Փամփուշտներով լի տոպրակը անցած տարվանից է Բեգլարյանների տանը: Տասնհինգն էլ մեկ օրում հավաքեցին: Կոտրած ապակիները պատով փոխարինեցին, բայց թափված ծեփն ու ճաքերը դեռ երկար կպատմեն ադրբեջանական դիրքերից գյուղ հասած կրակահերթի մասին: «Նենց կրակոցներ ա լինում, որ չես կարա տանից դուրս գաս: Ավելի լավ ա, տանը մնաս, վիրավորվես թեկուզ, քան թե քան դուրս գաս, ավելի վատ կլինի»,-պատմում է բաղանիսցի Սոնա Բեգլարյանը:

Ամենօրյա վտանգը բաղանիսցուն ստիպել է ունենալ սեփական ապահով սենյակը: Գյուղում մեծից փոքր գիտեն ինչպես, որտեղ և ինչքան պատսպարվեն կրակոցներից: Տիկին Սոնան ասում է, որ հիմնականում կրակում են երեկոյան 9-12-ի հատվածը, վերջին տարիներին նաև գիշերվա երեքը: Ապրիլյան քառօրյայից հետո գյուղը համեմատաբար հանգիստ է ապրում: «Էս տարի կրակոց քիչ ա եղել, դրանից առաջ երբ էլ ուզին կկրակեին, քեֆները իրանցն ա, գիտենք, որ կրակոց կա, ամեն քայլափոխի կարան կրակեն»,-պատմում է սահմանամերձ բնավայրում ապրող կինը:

Տավուշի մարզի Բաղանիս գյուղում համարյա բոլոր տներն են վտանգված: Ադրբեջանական դիրքերի ու տան հեռավորությունը ուղիղ գծով երբեմն չի գերազանցում անգամ մեկ կիլոմետրը: Լարիսա Գրիգորյանի ընտանիքը ութսունականների վերջին անավարտ թողեց գյուղի ծայրին կառուցվող տան շինարարությունն ու տեղափոխվեց համեմատաբար ապահով, բայց ավելի հին տուն: Հակառակորդի գնդակից բաղանիսցին ապահովագրված չէ և ոչ մի տեղ, հատկապես բաց տարածության դեպքում: «Հասա էստեղ, հո չեն կրակում, հենց ինձ պիտի կպչի, բայց ամաչեցի պառկեմ, ուսուցիչ մարդ եմ, ոնց պառկեմ, ասեցի ինչ էլ ուզում ա լինի պիտի քայլեմ մինչև տուն: Դե որ տուն ես հանում արդեն համեմատաբար ապահով ես զգում»,-վերջին կրակոցների մասին պատմում է հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհին:

Լարիսա Գրիգորյանը տարհանման հանձնաժողովի նախագահն է: Երեխաների հետ մեկ անգամ չէ, որ հաղթահարել է կրակոցների վախը: Բաղանիսի դպրոցից ու հատկապես ֆուտբոլի խաղահրապարակից ադրբեջանական դիրքերն անզեն աչքով են երևում`ուղիղ գծով հեռու են մեկ կիլոմոմետր: Դպրոցի շենքը նորոգվել է, բայց փամփուշտների տեղեր ցանկացած աշակերտ ցույց կտա: Վերջին անգամ կրակել են անցած ուսումնական տարում: 

Մեկ տարի է` երեխաների համար ստեղծվել է անվտանգ սենյակ, որտեղ կարող են պատսպարվել 3-4 ժամ: Սենյակի կահավորումը Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտենինն է Սենյակից օգտվելու անհրաժեշտություն, բարեբախտաբար, չի եղել: «Եթե դասի ժամանակ են կրակոցներ լինում, անմիջապես երեխաներին հավաքում ենք դասասենյակների ապահով անկյուն. պատուհաններից հեռու ենք պահում»,-նշում է տիկին Գրիգորյանը:

Բաղանիսում քչեն են մնում, գնացողների սիրտն էլ մինչև վերջ չի կտրվում գյուղից: Ռուսաստաբնակ բաղանիսցիները հաճախ են ընտանիքով ամռանը գյուղ գալիս, երբեմն նույնիսկ մեկ երկու տարով երեխաներին դպրոց են ուղարկում այստեղ: Բեգլարյանների զավակներից ոչ մեկը հայրական տանը չի մնացել, բայց կապը հայրենի գյուղի հետ կա: Ադրբեջանական կրակահերթի տակ ապրելու վտանգը անգամ նրանք են զգացել սեփական մաշկի վրա: «Անցած տարի տղես ու հարսս ստեղ էին: Հարս էստեղից չի, չէր պատկերացնում: Որ կրակոցները սկսեցին.. էս պատուհանի տակին պեծեր էին տալիս: Էս պատի տակին կուչ եկանք մինչև ժամը 11-ը»,-հիշում է տիկին Սոնան:

 

Բաղանիսի բնակիչները հողերի մեծ մասն անմշակ են թողնում կամ էլ ինչպես իրենք են ձևակերպում, թուրքի բերանի հողը թաքուն, կյանքի գնով են մշակում: Հասկանալի է, որ անասնապահությունն էլ տուն պահելու տարբերակ չէ. արոտավայրեր չկան: Արտագնա աշխատանքը 800 ավելի բնակչություն ունեցող գյուղի համար ապրուստի հիմնական միջոցներից մեկն է: Բաղանիսցի տղամարդիկ նաև պայմանագրային զինծառայությունն են որպես հիմնական աշխատանք դիտարկում:

«Որ տուն մտնես երկու ծեր ա կուչ եկած պատի տակին: Ոնց 50 տարվա աշխատանքդ թողնես գնաս կամ էլ որ մեկս թողնի գնա: Մենք մեր սահմանը պիտի պաշտպանենք սա ա մեր տուն տեղն ու հողնու ջուրը»,-կրակոցների ու կրած դժվարությունների մասին պատմությունները բաղանիսցիներն ի վերջո այսպես են ավարտում:

Քաղցրահամ սուջուխներ համարյա ամեն բաղանիսցու տանը տարվա այս եղանակին կգտնես: Նոյեմբերյան տաք արև, անտառապատ սարեր ու մաքուր օդ: Բաղանիս եկածին գյուղը հանգստավայր է թվում. միայն թե քիչ հեռվում երևացող հակառակորդի դիրքերը հուշում են. խաղաղությունդ ամեն րոպե կարող է խաթարվել:

 

Անահիտ ՓԻԼՈՍՅԱՆ 

Լրահոս
Էդվարդ Նալբանդյանն ու Էլմար Մամեդյարովը քննարկել են Սարգսյան-Ալիև հանդիպման կազմակերպմանն առնչվող հարցեր Թեհրանում Հայաստանի անկախության 26-ամյակին նվիրված միջոցառում է կազմակերպվել Ջակարտայում Հայաստանի անկախության 26-ամյակին նվիրված ընդունելություն է կազմակերպվել Եվրոպացի օմբուդսմենները թույլ չեն տվել Ադրբեջանի ՄԻՊ-ին քաղաքականացնել Ռուբեն Մելիքյանի մասնակցությունը ԵՕԻ վեհաժողովին Նախագահ Սերժ Սարգսյանն ընդունել է ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Իոսիֆ Կոբզոնին Նախագահը ներկա է գտնվել «Միասին» խորագիրը կրող բարեգործական համերգին Խուլիգանության և բռնություն գործադրելու փաստերով հարուցված քրգործն ընդունվել է ՀՔԾ քննիչի վարույթ Ոստիկանները կաշառք ստանալու կասկածանքով բերման են ենթարկել մետրոպոլիտենի աշխատակցին Հայաստանը ՄԱԿ ԶՀԿ նստաշրջանում հանդես է եկել ի պաշտպանություն ազգային փոքրամասնություների և տեղաբնակների իրավունքների ԱԻՆ-ում հրդեհների վերաբերյալ վերլուծություն իրականացնելու նպատակով ստեղծվել է հանձնաժողով «Հայկական Սփիւռքը Յարափոփոխ Աշխարհում»... Գործուն Զգացարիթմի Սահմանումը Պատվավոր կոչում և անվանական լսարան. Իոսիֆ Կոբզոնը Հայաստանում է (լուսանկարներ, տեսանյութ) ՀՀ քննչական կոմիտեն Վերնիսաժի մոտ տեղի ունեցած սպանության գործով մեղադրանք է առաջադրել Բաքվում հայկական եկեղեցու տարածքը փակ է. հայ պատվիրակներին թույլ չեն տվել մտնել եկեղեցի Հենրիխ Մխիթարյանը «Մանչեսթեր Յունայթեդ»-ի մեկնարկային կազմում է ԵԱՀԿ Խորհրդարանական վեհաժողովի հատուկ ներկայացուցիչը կայցելի Հայաստան «Մեծ յոթնյակը» կարող է խստացնել պատժամիջոցները Ռուսաստանի նկատմամբ. Մերկել Թուրքիան Հալեպի Իսլամական ձեռագրատնից դուրս է բերել օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանի արխիվային ձեռագրերը. Ժիրայր Ռեիսյան Հայ-թուրքական սահմանն ապօրինի հատած Իրանի քաղաքացի է ձերբակալվել ՀՀ տրանսպորտի նախարարությունն այս տարի կտեղափոխվի նորակառույց շենք Գարո Փայլանը մեղադրանք է ներկայացրել փոքրամասնություններին թիրախավորած թուրք լրագրողի դեմ Ուժերը չափեցին քրեական իրավունքի ապագա մասնագետները Սահմանամերձ գոտում գտնվելու պատճառով մեծ թվով տավուշցիներ ունեն զարկերակային բարձր ճնշում և շաքարախտ Հայերենը Քրդստանի անկախության հանրաքվեի քվեաթերթիկներում չընդգրկելու պատճառը հայտնի է Մեքսիկայի ափերի մոտ նոր երկրաշարժ է գրանցվել Հայաստանը միացել է Անդրսահմանային էլեկտրոնային առևտրի դրուրացման վերաբերյալ համաձայնագրին ՀՀ ԱԻ նախարարությունը հորդորում է չթերագնահատել գազալցման շարժական կայանների սպառնալիքը Սիրիայում պատերազմական տարիների ընթացքում զոհվել են 200-ից ավելի հայեր Եթե Ադրբեջանը համաձայն է ճանաչել Արցախի անկախությունը, ապա կողմերը մոտ են կարգավորմանը. Շարմազանով «Արարատի ստվերի տակ». El País-ի հոդվածը Հայաստանի մասին Ավելի քան 2000 տավուշցի ստացել է անվճար բուժզննում Բաքվում ՀՀ անկախության համար բաժակ բարձրացրած հայ պատգամավորների նկարը կատաղեցրել է ադրբեջանցի պատգամավորին Սիրիայի ԱԳ նախարարը Նալբանդյանին է ներկայացրել ահաբեկչական խմբավորումների դեմ իրականացվող պայքարը ԿԺԴՀ-ում երկրաշարժ է տեղի ունեցել. այն կարող է պայթյունի հետևանք լինել Հակառակորդը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 4000 կրակոց Նալբանդյանը հանդիպել է Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության գլխավոր քարտուղարի հետ «Նաիրիտ» գործարանում խոշոր աղետի վտանգ չկա. միջազգային փորձագիտական խումբ Բակո Սահակյանը մասնակցել է մինի ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարի բացման արարողությանը ԻՊ-ն վերահսկում է Դեր Զորի նավթային հանքավայրերի 80%-ից ավելին Մամեդյարովը հանդիպել է Մինսկի խմբի համանախագահների հետ
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan