AM | RU | EN
USD
EUR
RUB

Եթե երբևէ չգիտակցենք երկրի ու պետության իրավական տարբերությունը, ապագա չենք ունենա

Անշուշտ, Հայաստանը համայն հայության հայրենիքն է։ Ցանկացած հայ Հայաստանում իրեն պետք է զգա ինչպես սեփական տանը, այլ ոչ որպես հյուր։ Դա է մեզ թելադրում մեր համազգային շահը, դա է մեզ թելադրում արդարության զգացումը, քանի որ սփյուռքը գոյացել է ոչ մեր ցանկությամբ։ Դա մեր ազգային ողբերգության արդյունքն է։

Բայց այսպես թե այնպես, Հայաստանի Հանրապետությունը իրավական միավոր է աշխարհի կողմից ճանաչված։ Հայաստանի Հանրապետությունը անկախ ու ինքնիշխան պետություն է՝ իր ողջ պետական ինստիտուտներով հանդերձ։ Մեր ազգային երգերում այն երկիր է, իսկ ազգային երգերը կոչված են ոչ միայն պատմությունը պահպանելու, այլև ազգային ոգին բարձր պահելու համար։ Սակայն իրականում մենք վաղուց ենք սոսկ երկրից վերածվել պետության, իր ողջ պետական համակարգով ու իրավական նորմերով։ 

Եթե երբևէ մենք չգիտակցենք երկրի ու պետության իրավական տարբերությունը, մենք ապագա չենք ունենա։ Եթե երբևէ մենք չգիտակցենք, որ Հայաստանի Հանրապետության համար, առաջնային բարձրագույն արժեքը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներն են, մենք ապագա չենք ունենա։ Այսինքն որպես պետություն, մեր առաջնային խնդիրը մեր սեփական քաղաքացիների արժեհամակարգն է ու պատկերացումները, մոտեցումներն ու իղձերը, ցանկություններն ու նպատակները։

Պետությունը երգ չէ, որը կարելի է ընդամենը երգել։ Պետությունը պոեմ չէ, որը կարելի լինի հանգավորված ու պաթոսով արտասանել։ Պետությունը ոչ միայն իրավունք է, այլև պարտավորություն։ Պետությունը, ապահովելով իր քաղաքացիների անվտանգությունն ու բարեկեցությունը, իրավահավասարությունն ու հասարակական արդարությունը, պահանջում է նաև ամենօրյա ջանք ու եռանդ, խնամք ու հոգածություն։ Ամենօրյա աշխատանք ու երբեմն էլ նաև կյանք։ Կյանք բառիս ամենաուղղակի իմաստով։ Ցավոք, մենք չենք ապրում այնպիսի քաղաքակրթական ժամանակաշրջանում, երբ պատերազմները կհամարվեին հետադիմություն։ Մեր այժմյան գոյության պայմաններում, ամեն օր այդ պատերազմը կարող է թակել մեր դուռը ու մեզանից խլել մեր կյանքը, որը հիմնականում վճարում են ՀՀ քաղաքացիները, անկախ ազգային պատկանելությունից։

Բայց ցավոք ստեղծված է մի վիճակ, երբ ոմանք իրենց քաղաքացիական պարտականությունները կատարում են այլ պետության օրենսդրությամբ, հայրենասիրական զեղումները դրսևորում են միանգամայն այլ պետության, ասել կուզե երկրի հանդեպ։

Խորին հարգանք տածելով մեր որոշ սփյուռքահայ մտավորականության հանդեպ՝ ամեն դեպքում չեմ գտնում, որ այլ պետության քաղաքացին իրավունք ունի որոշելու իմ ու իմ երեխայի ներկան ու ապագան։ Այստեղ առաջանում է անարդարության զգացում, քանի որ ես ու իմ երեխան, ամեն օր, ամեն վայրկյան կիսում ենք մեր սեփական պետության դժվարությունները։ Մենք, մեր մաշկի վրա զգալով անարդարությունները, ամեն դեպքում չենք փորձում սեփական բարեկեցությունն ու անվտանգությունը փնտրել այլ դրոշների ներքո։ Թեպետ ոչ մեկին չեմ էլ մեղադրում այլ տեղերում իրենց կյանքը կառուցելու համար։ Ամեն մարդու կյանքը կառուցվում է համապատասխան իր ճակատագրի։

Մենք ամեն օր փորձում ենք դիմակայել կյանքի մարտահրավերներին ու որպեսզի տպավորություն չստեղծվի, որ ապրում ենք համատարած գորշության պայմաններում, ուրախանում ենք նաև այն հաջողություններով, որոնք թեպետ ոչ հաճախ, բայց ամեն դեպքում երբեմն արձանագրում է մեր պետությունը։

Սակայն կցանկանայի մի փոքրիկ պատմական էքսկուրս կատարել։ Ժամանակին, երբ իմ ու մեր շատերի մայրերը, այսպես կոչված մութ ու ցուրտ տարիներին, սառցե ջրով լվացք էին անում, նավթավառով ճաշ էին պատրաստում, իսկ երեկոյան ողջ ընտանիքով քուրսի արած նստում էինք վառարանի կողքին, կարծես չլսեցինք, որ Արսինե Խանջյանը գեթ մեկ օր փորձի ապրել նման կենսապայմաններում։

Երբ մեր հայրերը, ավագ եղբայրները իրենց կյանքն էին զոհում, իրենց առողջությունն էին խեղում պատերազմի դաշտում, կարծես System of a Down-ի տղաները ու հենց Սերժ Թանկյանը չփորձեցին գեթ մեկ անգամ, գեթ մեկ օրով փոխարինել դիրքապահ տղաներին։

Երբ առավոտից մինչև երեկո ողջ հասարակությունը լուսացնում էր հացի հերթերում, կարծես Ատոմ Էգոյանը չերևաց այդ խանութների առջև։

Բայց մենք դիմացանք ցրտին ու մթանը, հաղթահարեցինք պատերազմը, անցյալում թողեցինք հացի հերթերը։ Իհարկե մեզանից շատերը, չդիմանալով դժվարություններին հեռացան Հայաստանից, բայց մնացածներս՝ դիմացանք ու հաղթահարեցինք անհաղթահարելին։

Մենք չենք մեղադրում հեռացածներին ու բոլորին խնդրում ենք վերադառնալ, բայց խնդրում ենք նաև նրանց, ովքեր չեմ ապրում մեզ հետ, չեն կիսում նույն օրերը, չեն կիսում նույն հիշողությունները, մեր փոխարեն չվճռեն մեր ապագան։ Իհարկե, սփյուռքում նույնպես եղան մարդիկ, ովքեր զենքը ձեռքին կանգնեցին թշնամուն դեմ հանդիման, բայց նրանք գրեթե բոլորն անխտիր մնացին ապրելու մեր կողքին։ Ցավոք, շատերը սոսկ մեր հիշողություններում՝ հանգչելով Եռաբլուրում։

Մենք իհարկե շոյված ենք «Արդարություն Հայաստանում» նախաձեռնության անդամների մտահոգությամբ, բայց, կարծում եմ, առավել արդար կլինի, եթե այդ արդարությունը հաստատեն այստեղի քաղաքացիները անկախ ազգային պատկանելությունից, քանի որ միայն հայ լինելը քիչ է, կարևորը նաև ՀՀ քաղաքացի լինելն է։

Սա մեղադրանք չէ, սա մերժում չէ, սա բաժանարար գծի սահմանում չէ, սա սոսկ դիմում է ու խնդրանք։ Իհարկե հայրենիքը համայն հայության տունն է, բայց ամեն դեպքում ես ՀՀ քաղաքացի եմ, իմ երեխան ՀՀ քաղաքացի է ու մտածում եմ, գուցե սխալվում եմ, բայց գտնում եմ, որ այնուամենայնիվ պետք է թույլ տաք ինքս որոշեմ ինչպիսի երկրում եմ ուզում ապրել, ինչպիսի երկիր եմ ուզում կամ կարողանում կերտել երեխայիս փոխանցելու համար։

Հակառակ դեպքում եթե առհասարակ պետք է տարբերություն չլինի, ապա ինքս նույնպես կարող եմ վերցնել ընտանիքս, հեռանալ Հայաստանից ու արդեն օտարերկրյա սահմաններից միանալ «Արդարություն Հայաստանում» նախաձեռնությանը։

Կարեն ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Լրահոս
Ուկրաինական հեռուստաալիքներով Հայոց ցեղասպանությանը 102-րդ տարելիցին նվիրված սոցիալական հոլովակ է ցուցադրվել Շվեդիայում կայացել են Հայոց ցեղասպանության 102-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումներ Հայերը երբեք չեն մոռացել պատմության սարսափելի էջերը. Մարսելում հարգել են Ցեղասպանության զոհերի հիշատակը Վրաստանի նախագահը բանակցություններ Է վարել Թուրքիայի Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի հետ Թբիլիսիում թուրքական դեսպանատան առջև բողոքի ցույց է կայացել Երևանում տեղի ունեցավ հայերեն կրկնօրինակմամբ «Խոստումը» ֆիլմի փակ ցուցադրությունը Սլովակիայում Հայոց ցեղասպանության տարելիցի արարողությանը մասնակցել են բարձրաստիճան պաշտոնյաներ Պաշտոնական այցով Հայաստան է ժամանել Հնդկաստանի փոխնախագահը ԵՏՀ-ն հավանություն է տվել ԵԱՏՄ գազի ընդհանուր շուկայի ձևավորման ծրագրին Թրամփը կիրառեց «բերանը փակելու» Անկարայի քաղաքականությունը. ԱՄՆ Հայ դատի հանձնախումբ Մակրոնն ընտրությունների երկրորդ փուլում կհավաքի ձայների 61 տոկոսը. հարցում Մտքերս հայրենակիցներիս հետ են. Հենրիխ Մխիթարյան Պետք է լիովին ճանաչել հայ ժողովրդի հիշողությունը. Մակրոն Կաունասի Մայր տաճարում կայացել է Հայոց ցեղասպանության 102-րդ տարելիցի արարողություն Թուրքիան պատրաստ է վերականգնել ԵՄ հետ հարաբերությունները վիզային ռեժիմի վերացման պայմանով Ստամբուլի Սուլթանահմեթ հրապարակում ոգեկոչել են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը Ադրբեջանցի քաղաքական վտարանդիները ապրիլի 24-ին բողոքի ակցիա են կազմակերպել Ստրասբուրգում Ադրբեջանական բանակը ևս մեկ զինծառայող է կորցրել Նախագահը ներկա է գտնվել «Համահայկական նվագախումբ» նախագծի առաջին համերգին Ցեղասպանությունների կանխարգելումը պետք է առաջնահերթ խնդիր լինի ողջ քաղաքակիրթ աշխարհի համար. Հերմինե Նաղդալյան Մոսկվայում տեղի ունեցավ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված բողոքի ցույց Մակրոնը հարգանքի տուրք է մատուցել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին Մեր բանակն այսօր ավելի սպառազինված է, առաջին գիծն ավելի ամուր. Մովսես Հակոբյան Իսրայելում Թուրքիայի դեսպանատան առջև հայերը բողոքի ցույց են անցկացրել Ուղերձ ուղերձի համար. Էրդողանը հիշել է «Առաջին աշխարհամարտին կյանքից հեռացած հայերին» Թուրքիան վաղ թե ուշ ճանաչելու է Հայոց ցեղասպանությունը. վերապրողների սփյուռքահայ ժառանգների կոչը Ծիծեռնակաբերդից Օսմանյան կայսրությունը չի մահացել, Էրդողանի քաղաքականությունը դրա շարունակությունն է Ադրբեջանում նախորդ տարվա ընթացքում ռազմական ծախսերի զգալի կրճատում է տեղի ունեցել. SIPRI Իսպանիայի Առնեդո քաղաքում Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված խաչքար է օծվել Դոնալդ Թրամփը ապրիլի 24-ի իր ուղերձում կիրառել է «Մեծ Եղեռն» եզրույթը Լեհերը հայ ժողովրդի կողքին են, իրենց զորակցությունն են հայտնում և դատապարտում Հայոց ցեղասպանությունը Հայոց ցեղասպանության պատմությունը նաև իմ պատմությունն է. Փարիզի քաղաքապետ «Ավրորա» մրցանակաբաշխությանը ներկա կլինեն տարբեր երկրների քաղաքական գործիչներ Ռուբեն Վարդանյանն անդրադարձել է քաղաքականություն մտնելու լուրերին Հայոց ցեղասպանությունից 102 տարի անց մեր պահանջատիրական երթը շարունակվում է. Արամ Ա. Վեհափառ ԵԽԽՎ-ի խոսնակը սխալմունք է համարել իր ուղեւորությունը Սիրիա Շատ ուշացանք առերեսվելու հարցում. Ցեղասպանության տարելիցին Թուրքիայի քրդամետ կուսակցության հայտարարությունը «Պատերը քանդել հնարավոր է միայն սկսելով ճշմարտությունից». դեսպան Միքայել Մինասյանի հարցազրույցն իտալական La Stampa-ին ԵՄ-ն եւ ՌԴ-ն առայժմ գլոբալ տարաձայնություններ ունեն Ուկրաինայի շուրջը. Մոգերինի Թուրքական «նախանձը» 20-րդ դարասկզբին չխնայեց անգամ հայ մարզիկներին
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan