AM | RU
USD
EUR
RUB

Եթե երբևէ չգիտակցենք երկրի ու պետության իրավական տարբերությունը, ապագա չենք ունենա

 
 
 

Անշուշտ, Հայաստանը համայն հայության հայրենիքն է։ Ցանկացած հայ Հայաստանում իրեն պետք է զգա ինչպես սեփական տանը, այլ ոչ որպես հյուր։ Դա է մեզ թելադրում մեր համազգային շահը, դա է մեզ թելադրում արդարության զգացումը, քանի որ սփյուռքը գոյացել է ոչ մեր ցանկությամբ։ Դա մեր ազգային ողբերգության արդյունքն է։

Բայց այսպես թե այնպես, Հայաստանի Հանրապետությունը իրավական միավոր է աշխարհի կողմից ճանաչված։ Հայաստանի Հանրապետությունը անկախ ու ինքնիշխան պետություն է՝ իր ողջ պետական ինստիտուտներով հանդերձ։ Մեր ազգային երգերում այն երկիր է, իսկ ազգային երգերը կոչված են ոչ միայն պատմությունը պահպանելու, այլև ազգային ոգին բարձր պահելու համար։ Սակայն իրականում մենք վաղուց ենք սոսկ երկրից վերածվել պետության, իր ողջ պետական համակարգով ու իրավական նորմերով։ 

Եթե երբևէ մենք չգիտակցենք երկրի ու պետության իրավական տարբերությունը, մենք ապագա չենք ունենա։ Եթե երբևէ մենք չգիտակցենք, որ Հայաստանի Հանրապետության համար, առաջնային բարձրագույն արժեքը Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներն են, մենք ապագա չենք ունենա։ Այսինքն որպես պետություն, մեր առաջնային խնդիրը մեր սեփական քաղաքացիների արժեհամակարգն է ու պատկերացումները, մոտեցումներն ու իղձերը, ցանկություններն ու նպատակները։

Պետությունը երգ չէ, որը կարելի է ընդամենը երգել։ Պետությունը պոեմ չէ, որը կարելի լինի հանգավորված ու պաթոսով արտասանել։ Պետությունը ոչ միայն իրավունք է, այլև պարտավորություն։ Պետությունը, ապահովելով իր քաղաքացիների անվտանգությունն ու բարեկեցությունը, իրավահավասարությունն ու հասարակական արդարությունը, պահանջում է նաև ամենօրյա ջանք ու եռանդ, խնամք ու հոգածություն։ Ամենօրյա աշխատանք ու երբեմն էլ նաև կյանք։ Կյանք բառիս ամենաուղղակի իմաստով։ Ցավոք, մենք չենք ապրում այնպիսի քաղաքակրթական ժամանակաշրջանում, երբ պատերազմները կհամարվեին հետադիմություն։ Մեր այժմյան գոյության պայմաններում, ամեն օր այդ պատերազմը կարող է թակել մեր դուռը ու մեզանից խլել մեր կյանքը, որը հիմնականում վճարում են ՀՀ քաղաքացիները, անկախ ազգային պատկանելությունից։

Բայց ցավոք ստեղծված է մի վիճակ, երբ ոմանք իրենց քաղաքացիական պարտականությունները կատարում են այլ պետության օրենսդրությամբ, հայրենասիրական զեղումները դրսևորում են միանգամայն այլ պետության, ասել կուզե երկրի հանդեպ։

Խորին հարգանք տածելով մեր որոշ սփյուռքահայ մտավորականության հանդեպ՝ ամեն դեպքում չեմ գտնում, որ այլ պետության քաղաքացին իրավունք ունի որոշելու իմ ու իմ երեխայի ներկան ու ապագան։ Այստեղ առաջանում է անարդարության զգացում, քանի որ ես ու իմ երեխան, ամեն օր, ամեն վայրկյան կիսում ենք մեր սեփական պետության դժվարությունները։ Մենք, մեր մաշկի վրա զգալով անարդարությունները, ամեն դեպքում չենք փորձում սեփական բարեկեցությունն ու անվտանգությունը փնտրել այլ դրոշների ներքո։ Թեպետ ոչ մեկին չեմ էլ մեղադրում այլ տեղերում իրենց կյանքը կառուցելու համար։ Ամեն մարդու կյանքը կառուցվում է համապատասխան իր ճակատագրի։

Մենք ամեն օր փորձում ենք դիմակայել կյանքի մարտահրավերներին ու որպեսզի տպավորություն չստեղծվի, որ ապրում ենք համատարած գորշության պայմաններում, ուրախանում ենք նաև այն հաջողություններով, որոնք թեպետ ոչ հաճախ, բայց ամեն դեպքում երբեմն արձանագրում է մեր պետությունը։

Սակայն կցանկանայի մի փոքրիկ պատմական էքսկուրս կատարել։ Ժամանակին, երբ իմ ու մեր շատերի մայրերը, այսպես կոչված մութ ու ցուրտ տարիներին, սառցե ջրով լվացք էին անում, նավթավառով ճաշ էին պատրաստում, իսկ երեկոյան ողջ ընտանիքով քուրսի արած նստում էինք վառարանի կողքին, կարծես չլսեցինք, որ Արսինե Խանջյանը գեթ մեկ օր փորձի ապրել նման կենսապայմաններում։

Երբ մեր հայրերը, ավագ եղբայրները իրենց կյանքն էին զոհում, իրենց առողջությունն էին խեղում պատերազմի դաշտում, կարծես System of a Down-ի տղաները ու հենց Սերժ Թանկյանը չփորձեցին գեթ մեկ անգամ, գեթ մեկ օրով փոխարինել դիրքապահ տղաներին։

Երբ առավոտից մինչև երեկո ողջ հասարակությունը լուսացնում էր հացի հերթերում, կարծես Ատոմ Էգոյանը չերևաց այդ խանութների առջև։

Բայց մենք դիմացանք ցրտին ու մթանը, հաղթահարեցինք պատերազմը, անցյալում թողեցինք հացի հերթերը։ Իհարկե մեզանից շատերը, չդիմանալով դժվարություններին հեռացան Հայաստանից, բայց մնացածներս՝ դիմացանք ու հաղթահարեցինք անհաղթահարելին։

Մենք չենք մեղադրում հեռացածներին ու բոլորին խնդրում ենք վերադառնալ, բայց խնդրում ենք նաև նրանց, ովքեր չեմ ապրում մեզ հետ, չեն կիսում նույն օրերը, չեն կիսում նույն հիշողությունները, մեր փոխարեն չվճռեն մեր ապագան։ Իհարկե, սփյուռքում նույնպես եղան մարդիկ, ովքեր զենքը ձեռքին կանգնեցին թշնամուն դեմ հանդիման, բայց նրանք գրեթե բոլորն անխտիր մնացին ապրելու մեր կողքին։ Ցավոք, շատերը սոսկ մեր հիշողություններում՝ հանգչելով Եռաբլուրում։

Մենք իհարկե շոյված ենք «Արդարություն Հայաստանում» նախաձեռնության անդամների մտահոգությամբ, բայց, կարծում եմ, առավել արդար կլինի, եթե այդ արդարությունը հաստատեն այստեղի քաղաքացիները անկախ ազգային պատկանելությունից, քանի որ միայն հայ լինելը քիչ է, կարևորը նաև ՀՀ քաղաքացի լինելն է։

Սա մեղադրանք չէ, սա մերժում չէ, սա բաժանարար գծի սահմանում չէ, սա սոսկ դիմում է ու խնդրանք։ Իհարկե հայրենիքը համայն հայության տունն է, բայց ամեն դեպքում ես ՀՀ քաղաքացի եմ, իմ երեխան ՀՀ քաղաքացի է ու մտածում եմ, գուցե սխալվում եմ, բայց գտնում եմ, որ այնուամենայնիվ պետք է թույլ տաք ինքս որոշեմ ինչպիսի երկրում եմ ուզում ապրել, ինչպիսի երկիր եմ ուզում կամ կարողանում կերտել երեխայիս փոխանցելու համար։

Հակառակ դեպքում եթե առհասարակ պետք է տարբերություն չլինի, ապա ինքս նույնպես կարող եմ վերցնել ընտանիքս, հեռանալ Հայաստանից ու արդեն օտարերկրյա սահմաններից միանալ «Արդարություն Հայաստանում» նախաձեռնությանը։

Կարեն ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Լրահոս
Սահմանին նկատվում են ադրբեջանական բանակի կենդանի ուժի և զինտեխնիկայի ակտիվ տեղաշարժեր ԵՄ պատվիրակությունն ու անդամ երկրները կարևորել են հրատապ լուծումը բանակցությունների միջոցով Ձերբակալվել են ՀՀ Ազգային Ժողովի պատգամավորներ Նիկոլ Փաշինյանը, Արարատ Միրզոյանը և Սասուն Միքայելյանը Փաշինյանը ճշգրիտ չի ներկայացրել ՀՀ նախագահի եւ իր միջեւ տեղի ունեցած խոսակցությունը. Արմեն Սարգսյանի օգնական Ոստիկանությունը հորդորել է ծնողներին անչափահաս երեխաներին դուրս չթողնել հսկողությունից Տարբեր անձինք և խմբավորումներ շարունակում են ՀՀ ազգային անվտանգությանը սպառնացող հան­ցա­գործությունների կազմակերպումը. ԱԱԾ Ադրբեջանը ներհայաստանյան զարգացումները դիտարկում է որպես նոր ռազմական արկածախնդրություն սանձազերծելու գործոն Մայր Աթոռի կողմից եկեղեցականները ներգրավված են Երևանում իրադրության հանդարտեցման գործընթացին Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպման էր գնացել մերժողականության օրակարգով. Շարմազանովը երկխոսության կոչ է անում ՄԻՊ-ը հիշեցնում է՝ լարվածության ցանկացած աճ այլևս կարող է հանգեցնել մարդու իրավունքների անդառնալի հետևանքների Գարեգին Բ կաթողիկոսն Արցախի նախագահի հետ քննարկել է Երևանի դեպքերը Ոստիկանությունը հավաքների վայրերում բարձրախոսով կոչ է անում քաղաքացիներին հարգել հավաքների ազատության մասին օրենքը Ոստիկանության ծառայողների համար խնդիր է առաջանում հավաքի իրավախախտ մասնակիցներին տարբերակել լրագրողներից Հավաքի վայրից հիվանդանոց տեղափոխվածներից որևէ մեկի մոտ լուրջ խնդիր չկա Քաղաքագետը Սարգսյան-Փաշինյան հանդիպման տրամաբանական շարունակությունը համարում է հասարակական կարգի վերականգնումը Փաշինյանը, Միրզոյանը և Միքայելյանը հարկադրաբար հեռացվել են հավաքի վայրից. ոստիկանությունը մանրամասներ է ներկայացրել Աղվան Վարդանյանի կարծիքով՝ առանց ԶԼՄ-ների հնարավոր կլիներ հստակ պայմանավորվածություն ձեռք բերել Ոստիկանությունն իրավունք ունի ցրելու հավաքը սահմանված ժամկետում դրա չդադարեցման դեպքում Փաշինյանի դիրքորոշումն ի սկզբանե ապակառուցողական էր և պայմանավորվելու ցանկություն չենթադրող Արմեն Սարգսյանն ընդունել է Արցախի նախագահին. կողմերը քննարկել են Երևանի վերջին իրադարձությունները Արցախի փողոցում ոստիկանությունը կիրառում է հատուկ միջոցներ Հավաքի դադարեցման որոշում Բռնցքամարտիկ Վախթանգ Հարությունյանն ապահովեց առնվազն բրոնզե մեդալ Եվրոպայի առաջնությունում Էդմոն Մարուքյանը Սերժ Սարգսյանին և Նիկոլ Փաշինյանին խնդրում է տարբերակներ մտածել ու ևս մեկ անգամ հանդիպել Սարգսյան-Փաշինյան բանակցությունները մի քանի րոպե տևեցին Մեկնարկեց վարչապետ Սերժ Սարգսյանի և Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպումը Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է Սերժ Սարգսյանի հետ հանդիպման մասին Իրավապահի օրինական պահանջները միտումնավոր չկատարելով կայանված մեքենաները հեռացնելն իրավաչափ է Գեղարքունիքում տեղացած ձյունը սպառնում է կորիզավոր ծառատեսակների պտղակալմանը ԱԱԾ-ն գաղտնալսման ձայնագրություն է հրապարակել նախապատրաստվող ահաբեկչությունների կանխման վերաբերյալ Նիկոլ Փաշինյանն Արմեն Սարգսյանին հետ հանդիպմանը կրկնել է հնարավոր երկխոսության նախապայմանները «Ազատություն» ռադիոկայանի լրագրողի մասնագիտական գործունեությանը խոչընդոտելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ Տիգրան Մանսուրյանը կողմերին հորդորում է խնդիրը հարթել խոսքի ուժի միջոցով Կա երրորդ ճանապարհ. Էդմոն Մարուքյան Նախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է վարչապետ Սերժ Սարգսյանի հետ Հրավիրում եմ բոլոր կողմերին հավաքվել քննարկումների սեղանի շուրջ. Ազնավուրն արձագանքել է հայաստանյան իրադարձություններին ԵՊՀ շրջանավարտների միավորումը շուտափույթ քաղաքական երկխոսություն սկսելու կոչ է անում Գործարարները մտահոգված են երկրի անկայուն վիճակով. այն կարող է խիստ հարված հասցնել տնտեսությանը Արցախի ԱԺ քաղաքական ուժերը կոչ են անում երկխոսությամբ հասնել ստեղծված իրավիճակի խաղաղ հանգուցալուծմանը ԱԻՆ-ը կոչ է անում քաղաքացիներին լինել զգոն, խուսափել հանրային անվտանգության խաթարումից և արտակարգ պատահարներ առաջացնելուց
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan