AM | RU | EN
USD
EUR
RUB

Քանի դեռ մարդկությունը չի վերածվել պատմական էջի

Դեկտեմբերի 10-ը մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային օրն է: Կարելի է շնորհավորել բոլորիս այս օրվա կապակցությամբ, քանի որ բոլորս անխտիր ունենք պատշտպանության կարիք: Համայն մարդկությունն ունի պաշտպանության կարիք:

Երբևէ մարդու գոյությունն աշխարհում այնքան վտանգված չի եղել, որքան այսօր: Երբևէ մարդն այնքան օտարված չի եղել ինքն իրենից, որքան այսօր: Երբևէ մարդն այնքան հեռացած չի եղել արարչագործության սկզբնական գաղափարից, որքան այսօր:

Մարդկությունը կանգնած է քաղաքակրթական լուրջ ճգնաժամի, բաժանարար գծի առջև: Այդ գծից այն կողմ կա ընդամենը երկու ճանապարհ: Մեկը արժեհամակարգային փոփոխությունն է, կեղծ գաղափարներից, նախապաշարմունքներից, կարծրատիպերից հրաժարումն է, մյուսն` իսպառ ոչնչացումը:

Ցավոք, մարդկային գիտական միտքը դարեր ի վեր զարգացել է միմիյանց սպանելու, ոչնչացնելու, այլասերելու մեխանիզմները կատարելագործելու ուղղությամբ: Ու այսօր այդ երկար ճանապարհը աստիճանաբար մոտենում է իր տրամաբանական հանգուցալուծմանը: Մենք ավելի շատ մտածում ենք իրար մասսայաբար ոչնչացնելու միջոցներ փնտրելու մասին, քան այդ նույն մարդկանց մասսայաբար փրկելու ուղղությամբ: Մարդկային այլասերված միտքը պրպտում է նորանոր հնարքներ գտնելու որքան հնարավոր է հեռվից ու որքան հնարավոր է շատ մարդ բնաջնջելու մասին, սակայն անկարող է բուժել այնպիսի հիվանդություններ, որոնք առաջին հայացքից անհեթեթ են ու մասամբ արհեստածին:

Այսօր մարդու իրավունքների միջազգային պաշտպանության օրն է: Մարդկային վաշխառու միտքն անշուշտ միլիարդավոր դոլարներ կծախսի տարբեր դրամաշնորհների վրա, այս մեկ օրը անիմաստ ու ոչիչնչ չասող սեմինարներ ու քննարկումներ կազմակերպելու համար ու բնավ կարևոր չէ, որ այս պահին, ինչ-որ մի երկրում մարդիկ բառիս բուն իմաստով սովամահ են լինում: Այդ միլիարդների, եթե տասը տոկոսն ուղղվեր ըստ նպատակի, գուցե հենց այս պահին փրկվեին հարյուրավոր կյանքեր: Բայց դա մարդկությանը չի հետաքրքրում: Մարդիկ թքած ունեն գաղափարի առանցքի վրա, նրանց ուշադրության կենտրոնում բուն գաղափարն է: Հանուն գաղափարի զոհում ենք առանցքը` գաղափարը դարձնելով դատարկ խոսք:

Երեխային դեռ դպրոցական տարիներից այլասերում ենք` նրանց հաղորդելով այնպիսի մտքեր, իբր պատերազմներն են հանդիսացել արդի քաղաքակրթության զարգացման գրավականը: Մանկական խանութներից, մանկական մուլտերից, մանկական ֆիլմերից սկսած, վերջացրած հեքիաթներով մենք երեխային սովորեցնում ենք զենքին` ենթագիտակցորեն նրա մեջ սերմանելով սպանելու գաղափարը: Այնինչ մադկությունը երբեք չի զարգացել պատերազմների շնորհիվ: Հակառակը, ցանկացած պատերազմ մարդուն հետ է գցել իր բնականոն զարգացման ճանապարհց, ցանկացած պատերազմ խլել է կյանքեր, որոնք կարող էին փոխել պատմության ողջ ընթացքը: Այն, ինչ սպանում է, նա չի կարող արարել: Այն, ով սպանում է՝ չի կարող ծնել ու ստեղծագործել: Մարդկությունը զարգացել է բացառապես պատերազմներից պատերազմ միջանկյալ մի շատ կարճ ու ակնթարթային խաղաղության պայմաններում:

Թոմաս Հոբսը կարծում էր, որ բնության մեջ մարդը մարդուն գայլ է ու ենթադրում էր, որ հասարակությունը կարող է զսպել գայլային բնազդը մարդու մեջ: Այնինչ հասարակությունն ու սխալ ճանապարհով զարգացող միտքը ընդամենը խորացրեց գայլային բնազդն ու մարդուն վերածեց ավերող հիբրիդի:

Անշուշտ կգա քաղաքակրթական այն ժամանակահատվածը, երբ պատերազմներն ու արհեստածին հիվանդությունները, արհեստածին միջազգային ու միջպետական թշնամանքը որպես հետադիմություն կփոխանցվի մարդկային պատմության էջէրին: Կգա այնպիսի մի ժամանակաշրջան, երբ մարդը կհրաժարվի այն ամենից, ինչը կեղծ է, ինչը հեռացնում է մարդուն մարդուց, ինչը սպասարկում է ոչ համամարդկային շահերը, ինչ հանդիսանում է ավերման ու մահվան աղբյուր: Մարդը կհրաժարվի իրար հոշոտելու մոլուցքից, արյան ծարավից ու տարբեր գաղափարների անվան տակ մարդկային կյանքը զոհաբերելու գաղափարից:

Կգա այն ժամանակը, երբ մարդը վիճակագրական տվյալից կվերածվի մարդու

Հակառակ դեպքում մարդկությունն ինքն ամբողջովին կվերածվի պատմական էջի:

Կարեն ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Լրահոս
Ուկրաինական հեռուստաալիքներով Հայոց ցեղասպանությանը 102-րդ տարելիցին նվիրված սոցիալական հոլովակ է ցուցադրվել Շվեդիայում կայացել են Հայոց ցեղասպանության 102-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումներ Հայերը երբեք չեն մոռացել պատմության սարսափելի էջերը. Մարսելում հարգել են Ցեղասպանության զոհերի հիշատակը Վրաստանի նախագահը բանակցություններ Է վարել Թուրքիայի Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի հետ Թբիլիսիում թուրքական դեսպանատան առջև բողոքի ցույց է կայացել Երևանում տեղի ունեցավ հայերեն կրկնօրինակմամբ «Խոստումը» ֆիլմի փակ ցուցադրությունը Սլովակիայում Հայոց ցեղասպանության տարելիցի արարողությանը մասնակցել են բարձրաստիճան պաշտոնյաներ Պաշտոնական այցով Հայաստան է ժամանել Հնդկաստանի փոխնախագահը ԵՏՀ-ն հավանություն է տվել ԵԱՏՄ գազի ընդհանուր շուկայի ձևավորման ծրագրին Թրամփը կիրառեց «բերանը փակելու» Անկարայի քաղաքականությունը. ԱՄՆ Հայ դատի հանձնախումբ Մակրոնն ընտրությունների երկրորդ փուլում կհավաքի ձայների 61 տոկոսը. հարցում Մտքերս հայրենակիցներիս հետ են. Հենրիխ Մխիթարյան Պետք է լիովին ճանաչել հայ ժողովրդի հիշողությունը. Մակրոն Կաունասի Մայր տաճարում կայացել է Հայոց ցեղասպանության 102-րդ տարելիցի արարողություն Թուրքիան պատրաստ է վերականգնել ԵՄ հետ հարաբերությունները վիզային ռեժիմի վերացման պայմանով Ստամբուլի Սուլթանահմեթ հրապարակում ոգեկոչել են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը Ադրբեջանցի քաղաքական վտարանդիները ապրիլի 24-ին բողոքի ակցիա են կազմակերպել Ստրասբուրգում Ադրբեջանական բանակը ևս մեկ զինծառայող է կորցրել Նախագահը ներկա է գտնվել «Համահայկական նվագախումբ» նախագծի առաջին համերգին Ցեղասպանությունների կանխարգելումը պետք է առաջնահերթ խնդիր լինի ողջ քաղաքակիրթ աշխարհի համար. Հերմինե Նաղդալյան Մոսկվայում տեղի ունեցավ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված բողոքի ցույց Մակրոնը հարգանքի տուրք է մատուցել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին Մեր բանակն այսօր ավելի սպառազինված է, առաջին գիծն ավելի ամուր. Մովսես Հակոբյան Իսրայելում Թուրքիայի դեսպանատան առջև հայերը բողոքի ցույց են անցկացրել Ուղերձ ուղերձի համար. Էրդողանը հիշել է «Առաջին աշխարհամարտին կյանքից հեռացած հայերին» Թուրքիան վաղ թե ուշ ճանաչելու է Հայոց ցեղասպանությունը. վերապրողների սփյուռքահայ ժառանգների կոչը Ծիծեռնակաբերդից Օսմանյան կայսրությունը չի մահացել, Էրդողանի քաղաքականությունը դրա շարունակությունն է Ադրբեջանում նախորդ տարվա ընթացքում ռազմական ծախսերի զգալի կրճատում է տեղի ունեցել. SIPRI Իսպանիայի Առնեդո քաղաքում Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված խաչքար է օծվել Դոնալդ Թրամփը ապրիլի 24-ի իր ուղերձում կիրառել է «Մեծ Եղեռն» եզրույթը Լեհերը հայ ժողովրդի կողքին են, իրենց զորակցությունն են հայտնում և դատապարտում Հայոց ցեղասպանությունը Հայոց ցեղասպանության պատմությունը նաև իմ պատմությունն է. Փարիզի քաղաքապետ «Ավրորա» մրցանակաբաշխությանը ներկա կլինեն տարբեր երկրների քաղաքական գործիչներ Ռուբեն Վարդանյանն անդրադարձել է քաղաքականություն մտնելու լուրերին Հայոց ցեղասպանությունից 102 տարի անց մեր պահանջատիրական երթը շարունակվում է. Արամ Ա. Վեհափառ ԵԽԽՎ-ի խոսնակը սխալմունք է համարել իր ուղեւորությունը Սիրիա Շատ ուշացանք առերեսվելու հարցում. Ցեղասպանության տարելիցին Թուրքիայի քրդամետ կուսակցության հայտարարությունը «Պատերը քանդել հնարավոր է միայն սկսելով ճշմարտությունից». դեսպան Միքայել Մինասյանի հարցազրույցն իտալական La Stampa-ին ԵՄ-ն եւ ՌԴ-ն առայժմ գլոբալ տարաձայնություններ ունեն Ուկրաինայի շուրջը. Մոգերինի Թուրքական «նախանձը» 20-րդ դարասկզբին չխնայեց անգամ հայ մարզիկներին
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan