AM | RU
USD
EUR
RUB

Ադրբեջանին պետք է թաղել իր փորած «ատելության փոսում»

Վերջին ամիսների Ադրբեջանի ներքին և արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Բաքվում ոչ մի կերպ չեն կարողանում հրաժարվել դեռևս 2000-ականների կեսերին որդեգրված քարոզչական դոկտրինից: Հայաստանին, Արցախին և համայն հայությանը տոտալ պատերազմ հայտարարած պաշտոնական Բաքուն կամ չի գիտակցում, որ աշխարհը վաղուց արդեն փոխվել է, և որևէ մեկին չի հետաքրքրում «20 տոկոսի և մեկ միլիոն փախստականների» մասին պատեհ-անպատեհ հայտարարությունները, կամ էլ` չի գտնում նոր իրողություններին համապատասխան դոկտրին, ուստի և իներցիայի ուժով գործարկում է ժամկետանց մոտեցումները: Ալիևյան քարոզչական մեքենան հաշվի չի առնում նաև այն հանգամանքը, որ վաղուց արդեն միջազգային իրավունքի ազգերի ինքնորոշման սկզբունքը չի ստորադասվում տարածքային ամբողջականության սկզբունքին:

Բաքվում չեն ցանկանում հասկանալ, որ Կոսովոյի, Հարավային Օսիայի, Աբխազիայի, Ղրիմի ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի իրացման ճանաչումը գուցե աշխարհաքաղաքական կենտրոնների համար հակոտնյա մոտեցումներով է եղել, բայց բոլոր դեպքերում էլ ազգերի ինքնորոշման իրավունքը իրացվել է: Արևմուտքը չի կարող ոչ բարոյական, ոչ էլ իրավական բացատրություն տալ, թե ինչու՞ Կոսովոն կարող է անկախ պետություն լինել, իսկ Արցախը` ոչ: Նույն կերպ Ռուսաստանը չի կարող բացատրել, թե ինչու՞ օսերի, աբխազների և Ղրիմի բնակիչների ինքնորոշման իրավունքը պետք է հարգվի, իսկ արցախցիներինը` ոչ: Այլ կերպ ասած` ազգերի ինքնորոշման սկզբունքի մասին համառորեն լռող Բաքվի «ջայլամային քաղաքականությունը» վաղուց սպառել է իրեն, և միջազգային հարթակներում չունի այն հաջողությունը, ինչ ուներ 1990-ականներին:

Սեպտեմբերի սկզբին լեհական Կրինիցայում կայացած ամենամյա տնտեսական համաժողովին վերջնականապես համոզվեցի, որ միջազգային հարթակներում Ադրբեջանի հակահայկական մոտեցումները իսպառ հնացել են, բայց Ադրբեջանից գործուղվածները փորձում են ինչ-որ բան անել հենց վերը նշված սպառված դոկտրինի համատեքստում: Գաղտնիք չէ, որ Կրինիցայի համաժողովի նման հարթակներ Ադրբեջանը պատահական մարդկանց չի գործուղում, և հենց այդ պատճառով էլ կարելի է մեծ համոզվածությամբ պնդել, որ Բաքվում չեն կարողանում հրաժարվել քարոզչական պատերազմի վաղուց իրեն սպառած մեթոդաբանությունից: Ուշագրավ է, որ նման միջոցառումներին ադրբեջանցի մասնակիցների հետ մասնավոր զրույցները որպես կանոն ստացվում են(ադեկվատության մասով): Բայց հրապարակային պահվածքում ակնհայտ է, որ յուրաքանչյուրը փորձում է ապացուցել իր նվիրվածությունը ալիևյան «20 տոկոսի և մեկ միլիոն փախստականների» պաշտոնական դոկտրինին` Բաքվում խնդիրներ ունենալուց ապահովագրվելու համար:

Խնդիրն այն է, որ Ադրբեջանում իշխանությունը պահելու լավագույն գործիքը շարունակվում է դիտարկվել հայաֆոբիան ու վայրի ռևանշիզմը: Այլ բան, կարծես, իշխող վերնախավը չի կարողանում առաջարկել ոչ ներքին լսարանին, ոչ էլ արտաքին քաղաքականության շահառուներին: Այս պարագայում մարդիկ, ովքեր պետք է ներկայացնեն Ադրբեջանը միջազգային հարթակներում, ստիպված են շարժվել սպառված քարոզչական դոկտրինի կանոններով` հնարավորինս ընդգծելով իրենց նվիրավծությունն այս քաղաքականությանը: Եվ, բնավ, նրանց հետաքրքիր չէ, որ միջազգային հարթակներում վաղուց հոգնել են տարածքային ամբողջականության, 20 տոկոսի և մեկ միլիոն փախստականների մասին ադրբեջանական հին «բայաթիներից», կարևորը` իրենք հնչեցնեն, իսկ արդյունքը` էական չէ:

2016թ. ապրիլյան ռազմական արկածախնդրությունն ու բլոգեր Լապշինի պատմությունն էլ ապացուցեցին, որ Ադրբեջանի ղեկավարությունը, փաստացիորեն, քաղաքական ու քարոզչական ցայտնոտի մեջ է: Ուժի ցուցադրության այսրոպեական «հաճույքի» համար Բաքվում պատրաստ են վճարել հայրենակիցների հարյուրավոր դիակների գնով և հետագա քարոզչական աղետով: Չէ որ 2016թ. ապրիլյան մարտերը պայթեցրեցին ալիևյան այն միֆը, թե հաշված ժամերի ընթացքում ադրբեջանական բանակն ունակ է գրավել ողջ Արցախը: Իսկ Լապշինի պարագայում Իլհամ Ալիևը ստացավ հանրաճանաչ մեկին, ով բոլորին հասկանալի լեզվով ներկայացնելու է Ադրբեջանի իշխող ռեժիմի անմարդկային ու դիկտատորական էությունը:

Ինչևէ, Ադրբեջանում ստեղծված այս իրավիճակը մեզ մոտ երկակի զգացողություն պետք է առաջացնի: Մի կողմից` հայաֆոբիայի աճը վտանգ է մեզ համար, որ կարող է պայթել մեր սահմաններին, մյուս կողմից` հայաֆոբիան այն փոսն է, որի մեջ կարելի է թաղել ադրբեջանական պետականությունը:

Ամենալավ օրինակը Մերձավոր Արևելքի բռնապետություններն են, երբ հակահրեականությունն ու հակաիսրայելականությունը տարիներ շարունակ խթանվեցին, բայց վերջում ատելության ռումբը պայթեց ոչ թե Իսրայելի սահմանին, այլ այդ երկրների կենտրոնում: Հայաֆոբիան հենց այն փոսն է, որ կարող է թաղել ադրբեջանական պետականությունը: Քանի որ ռազմական ճանապարհով չի հաջողվում խնդիր լուծել, ապա իշխանությունը պահելու և իր սերունդներին փոխանցելու գործում Իլհամ Ալիևի ռեսուրսը ոչ թե Հայաստանի և Արցախի հետ պայմանավորվելն ու հակամարտությունը լուծելն է, այլ հայաֆոբիան պետական կրոնի մակարդակի բարձրացնելը: Իսկ ի՞նչ պետք է անենք մենք: Կարող է տարօրինակ թվալ, բայց այս հարցում պետք է օգնենք Ադրբեջանին: Պետք է օգնենք` ուժեղ լինելով` դեմոգրաֆիական առումով, տնտեսական ու ռազմական պոտենցյալի մեծացմամբ, ռազմական դաշնակիցների հետ հարաբերությունների խորացմամբ: Մենք շանս ունենք Ադրբեջանի հետ պատերազմը հաղթելու առանց պատերազմի: Մեր հզորությունը թույլ չի տալու ատելության էներգիան պայթեցնել մեր սահմաններին, և այդ էներգիայի ժայթքման այլ տեղ չի մնալու, քան դրա վերափոխված տարբերակի պայթյունը Ադրբեջանի ներսում` կրոնական, էթնիկ կամ տնտեսական(միջկլանային) պատճառներով: Եթե անկեղծ, ապա այլ ճանապարհ մենք չունենք: Այս պատերազմում հաղթելու տարբերակը մեկն է` մի քայլ առաջ լինել Ադրբեջանից պետական կառավարման արդյունավետությամբ և տնտեսության կազմակերպվածությամբ: Մնացածը` անկախ մեր կամքից է լինելու, մենք իրական հնարավորություն ունենք Ադրբեջանին թաղելու իր փորած ատելության փոսում: Ի վերջո, ոչ ֆիզիկայի օրենքներն է հնարավոր փոխել, ոչ էլ` պատմությանը խաբել…

Միհրան ՀԱԿՈԲՅԱՆ

Լրահոս
Արամ Ա-ն և Երուսաղեմի լյութերական եկեղեցու առաջնորդը քննարկել են Երուսաղեմի կարգավիճակի հետ կապված հարցեր Արցախը ողջունում է Ստեփանակերտի հետ բարեկամական հարաբերություններ հաստատելու՝ Հոնոլուլուի քաղաքային խորհրդի մտադրությունը Նյու Յորքում ահաբեկչության փորձի հետևանքով երեք հոգի թեթև մարմնական վնասվածքներ են ստացել ՊՆ-ում Զինված ուժերում մարդու իրավունքների եվրոպական չափանիշների կիրառման ամրապնդման վերաբերյալ քննարկում է անցկացվել Նախագահն ընդունել է Գիտության և համաշխարհային հարցերով Պագուոշյան համաժողովների գլխավոր քարտուղարին Ռաֆայել Իսախանյան. «Հայաստան-Ադրբեջան խաղաղության քաղաքացիական պլատֆորմ»-ը խաբեություն է Դպրոցականների ձմեռային արձակուրդները կմեկնարկեն դեկտեմբերի 25-ից Էյջի Տագուչին Հայաստանի բազմավեկտոր քաղաքականությունը առավելություն է համարում ճապոնական ընկերությունների համար Հանձնարարվել է խստորեն վերահսկել երկարացված ժամկետներով շինթույլտվություններով աշխատանքների համար սահմանված ժամանակացույցերի պահպանումը «Իրավունքները պետք է լինեն պաշտպանված՝ անկախ տարածքի կարգավիճակից». Մարդու իրավունքների միջազգային օրը նշվել է Արցախում ՊԵԿ փոխնախագահը վստահեցնում է` ֆիզիկական անձինք երրորդ երկրներից մեքենա ներկրելիս արգելքի չեն հանդիպի ՀՀ-ԵՄ նոր համաձայնագրից մեկ օրում հրաշքներ սպասելը միամտություն է Հայաստանում ծրագրեր են մշակվում հնագիտական տուրիզմը զարգացնելու ուղղությամբ Գևորգ Կոստանյանն անհրաժեշտություն է համարում ընտանիքում բռնության դեմ պայքարի մասին օրենքի ճիշտ կիրառումը ՀՀ նախագահը դրել է համայնքների առավել արդյունավետ կառավարման խնդիր և տվել հստակ նշաձողը ԱՄՆ-ում ստախոս ԶԼՄ-ները դուրս են եկել վերահսկողությունից. Թրամփ ՀՀ-ում իշխանությունը ձևավորվել է ընտրական տեղամասերում. «Ելք» դաշինքն ընդունում է ՀՀԿ-ի իշխանությունը Մեկնարկել է տարվա լավագույն մարզիկների ընտրության քվեարկությունը ԿԳՆ-ն նախաձեռնել է «Բարձրագույն կրթության մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի հանրային քննարկումների շարք Որոշ ապրանքների մաքսատուրքերի բարձրացումը չի ենթադրում, թե դրանք անպայմանորեն կթանկանան Թբիլիսիում մեկնարկել են հայ ժամանակակից երաժշտության օրերը Հայաստանի եւ Ճապոնիայի միջեւ նոր համաձայնագրի ստորագրումը խթան կհանդիսանա երկկողմ ներդրումների ծավալի աճի համար Գինեգործների համար ավելի բարենպաստ պայմաններ կստեղծվեն Հայաստանում առաջիկա 5 օրերին սպասվում է առանց տեղումների, արևային եղանակ Արմեն Ռուստամյանը կարևորում է համայնքի ղեկավարների կողմից չարաշահումների մասին բարձրաձայնելը Նալբանդյանն ընդունել է Ամերիկայի հայկական համագումարի պատվիրակությանը Էրդողանից բարոյականության դասեր չպետք է քաղեմ. Իսրայելի վարչապետ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ երեխաների սպանդը հերքող Էրդողանը չի կարող դասեր տալ Իսրայելին Հայաստանը միջազգային գիտական հարթակում նախանձելի հաջողություններ է գրանցում Լևոն Արոնյանի հաջորդ մրցակիցը Մագնուս Կարլսենն է Հենրիխ Մխիթարյանը ուզում է խոսել Մոուրինյոյի հետ իր ապագայի մասին Հայաստանում հաստատված սիրիահայն իր ձեռքի աշխատանքով փորձում է մուտք գործել ռուսական շուկա Աճում է քաղաքացիների և քաղաքացիական հասարակության մասնակցությունն իրավական ակտերի մշակման գործընթացում Ախուրյանի ավտոճանապարհներին խիտ մառախուղ է ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Դեկտեմբերի 11 Զորանոց, դղյակներ, մենատներ, մզկիթներ. Պալյան ճարտարապետական գերդաստանը մեծ հետք է թողել Ստամբուլում Հաջորդ տարի կստեղծվեն մարզերի զարգացման հիմնադրամներ. զարգացման ծրագրերը կազմելու են տեղի մասնագետները Անհրաժեշտ է որդեգրել համայնքների զարգացման նորարարական մոտեցումներ Արտաքին քաղաքական դաշտում ՀՀ քայլերը պետք է լինեն համահունչ Արցախի խորհրդարանի և ժողովրդի սպասումներին. Աշոտյան Սպիտակի երկրաշարժի զոհերի հիշատակին նվիրված միջոցառումներ են անցկացվել Մինսկում և Բաթումում
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan