AM | RU
USD
EUR
RUB

Ադրբեջանին պետք է թաղել իր փորած «ատելության փոսում»

 
 

Վերջին ամիսների Ադրբեջանի ներքին և արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Բաքվում ոչ մի կերպ չեն կարողանում հրաժարվել դեռևս 2000-ականների կեսերին որդեգրված քարոզչական դոկտրինից: Հայաստանին, Արցախին և համայն հայությանը տոտալ պատերազմ հայտարարած պաշտոնական Բաքուն կամ չի գիտակցում, որ աշխարհը վաղուց արդեն փոխվել է, և որևէ մեկին չի հետաքրքրում «20 տոկոսի և մեկ միլիոն փախստականների» մասին պատեհ-անպատեհ հայտարարությունները, կամ էլ` չի գտնում նոր իրողություններին համապատասխան դոկտրին, ուստի և իներցիայի ուժով գործարկում է ժամկետանց մոտեցումները: Ալիևյան քարոզչական մեքենան հաշվի չի առնում նաև այն հանգամանքը, որ վաղուց արդեն միջազգային իրավունքի ազգերի ինքնորոշման սկզբունքը չի ստորադասվում տարածքային ամբողջականության սկզբունքին:

Բաքվում չեն ցանկանում հասկանալ, որ Կոսովոյի, Հարավային Օսիայի, Աբխազիայի, Ղրիմի ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի իրացման ճանաչումը գուցե աշխարհաքաղաքական կենտրոնների համար հակոտնյա մոտեցումներով է եղել, բայց բոլոր դեպքերում էլ ազգերի ինքնորոշման իրավունքը իրացվել է: Արևմուտքը չի կարող ոչ բարոյական, ոչ էլ իրավական բացատրություն տալ, թե ինչու՞ Կոսովոն կարող է անկախ պետություն լինել, իսկ Արցախը` ոչ: Նույն կերպ Ռուսաստանը չի կարող բացատրել, թե ինչու՞ օսերի, աբխազների և Ղրիմի բնակիչների ինքնորոշման իրավունքը պետք է հարգվի, իսկ արցախցիներինը` ոչ: Այլ կերպ ասած` ազգերի ինքնորոշման սկզբունքի մասին համառորեն լռող Բաքվի «ջայլամային քաղաքականությունը» վաղուց սպառել է իրեն, և միջազգային հարթակներում չունի այն հաջողությունը, ինչ ուներ 1990-ականներին:

Սեպտեմբերի սկզբին լեհական Կրինիցայում կայացած ամենամյա տնտեսական համաժողովին վերջնականապես համոզվեցի, որ միջազգային հարթակներում Ադրբեջանի հակահայկական մոտեցումները իսպառ հնացել են, բայց Ադրբեջանից գործուղվածները փորձում են ինչ-որ բան անել հենց վերը նշված սպառված դոկտրինի համատեքստում: Գաղտնիք չէ, որ Կրինիցայի համաժողովի նման հարթակներ Ադրբեջանը պատահական մարդկանց չի գործուղում, և հենց այդ պատճառով էլ կարելի է մեծ համոզվածությամբ պնդել, որ Բաքվում չեն կարողանում հրաժարվել քարոզչական պատերազմի վաղուց իրեն սպառած մեթոդաբանությունից: Ուշագրավ է, որ նման միջոցառումներին ադրբեջանցի մասնակիցների հետ մասնավոր զրույցները որպես կանոն ստացվում են(ադեկվատության մասով): Բայց հրապարակային պահվածքում ակնհայտ է, որ յուրաքանչյուրը փորձում է ապացուցել իր նվիրվածությունը ալիևյան «20 տոկոսի և մեկ միլիոն փախստականների» պաշտոնական դոկտրինին` Բաքվում խնդիրներ ունենալուց ապահովագրվելու համար:

Խնդիրն այն է, որ Ադրբեջանում իշխանությունը պահելու լավագույն գործիքը շարունակվում է դիտարկվել հայաֆոբիան ու վայրի ռևանշիզմը: Այլ բան, կարծես, իշխող վերնախավը չի կարողանում առաջարկել ոչ ներքին լսարանին, ոչ էլ արտաքին քաղաքականության շահառուներին: Այս պարագայում մարդիկ, ովքեր պետք է ներկայացնեն Ադրբեջանը միջազգային հարթակներում, ստիպված են շարժվել սպառված քարոզչական դոկտրինի կանոններով` հնարավորինս ընդգծելով իրենց նվիրավծությունն այս քաղաքականությանը: Եվ, բնավ, նրանց հետաքրքիր չէ, որ միջազգային հարթակներում վաղուց հոգնել են տարածքային ամբողջականության, 20 տոկոսի և մեկ միլիոն փախստականների մասին ադրբեջանական հին «բայաթիներից», կարևորը` իրենք հնչեցնեն, իսկ արդյունքը` էական չէ:

2016թ. ապրիլյան ռազմական արկածախնդրությունն ու բլոգեր Լապշինի պատմությունն էլ ապացուցեցին, որ Ադրբեջանի ղեկավարությունը, փաստացիորեն, քաղաքական ու քարոզչական ցայտնոտի մեջ է: Ուժի ցուցադրության այսրոպեական «հաճույքի» համար Բաքվում պատրաստ են վճարել հայրենակիցների հարյուրավոր դիակների գնով և հետագա քարոզչական աղետով: Չէ որ 2016թ. ապրիլյան մարտերը պայթեցրեցին ալիևյան այն միֆը, թե հաշված ժամերի ընթացքում ադրբեջանական բանակն ունակ է գրավել ողջ Արցախը: Իսկ Լապշինի պարագայում Իլհամ Ալիևը ստացավ հանրաճանաչ մեկին, ով բոլորին հասկանալի լեզվով ներկայացնելու է Ադրբեջանի իշխող ռեժիմի անմարդկային ու դիկտատորական էությունը:

Ինչևէ, Ադրբեջանում ստեղծված այս իրավիճակը մեզ մոտ երկակի զգացողություն պետք է առաջացնի: Մի կողմից` հայաֆոբիայի աճը վտանգ է մեզ համար, որ կարող է պայթել մեր սահմաններին, մյուս կողմից` հայաֆոբիան այն փոսն է, որի մեջ կարելի է թաղել ադրբեջանական պետականությունը:

Ամենալավ օրինակը Մերձավոր Արևելքի բռնապետություններն են, երբ հակահրեականությունն ու հակաիսրայելականությունը տարիներ շարունակ խթանվեցին, բայց վերջում ատելության ռումբը պայթեց ոչ թե Իսրայելի սահմանին, այլ այդ երկրների կենտրոնում: Հայաֆոբիան հենց այն փոսն է, որ կարող է թաղել ադրբեջանական պետականությունը: Քանի որ ռազմական ճանապարհով չի հաջողվում խնդիր լուծել, ապա իշխանությունը պահելու և իր սերունդներին փոխանցելու գործում Իլհամ Ալիևի ռեսուրսը ոչ թե Հայաստանի և Արցախի հետ պայմանավորվելն ու հակամարտությունը լուծելն է, այլ հայաֆոբիան պետական կրոնի մակարդակի բարձրացնելը: Իսկ ի՞նչ պետք է անենք մենք: Կարող է տարօրինակ թվալ, բայց այս հարցում պետք է օգնենք Ադրբեջանին: Պետք է օգնենք` ուժեղ լինելով` դեմոգրաֆիական առումով, տնտեսական ու ռազմական պոտենցյալի մեծացմամբ, ռազմական դաշնակիցների հետ հարաբերությունների խորացմամբ: Մենք շանս ունենք Ադրբեջանի հետ պատերազմը հաղթելու առանց պատերազմի: Մեր հզորությունը թույլ չի տալու ատելության էներգիան պայթեցնել մեր սահմաններին, և այդ էներգիայի ժայթքման այլ տեղ չի մնալու, քան դրա վերափոխված տարբերակի պայթյունը Ադրբեջանի ներսում` կրոնական, էթնիկ կամ տնտեսական(միջկլանային) պատճառներով: Եթե անկեղծ, ապա այլ ճանապարհ մենք չունենք: Այս պատերազմում հաղթելու տարբերակը մեկն է` մի քայլ առաջ լինել Ադրբեջանից պետական կառավարման արդյունավետությամբ և տնտեսության կազմակերպվածությամբ: Մնացածը` անկախ մեր կամքից է լինելու, մենք իրական հնարավորություն ունենք Ադրբեջանին թաղելու իր փորած ատելության փոսում: Ի վերջո, ոչ ֆիզիկայի օրենքներն է հնարավոր փոխել, ոչ էլ` պատմությանը խաբել…

Միհրան ՀԱԿՈԲՅԱՆ

Լրահոս
Արա Բաբլոյանն և Դունյա Միյատովիչը քննարկել են հասարակության խոցելի խմբերի իրավունքների պաշտպանությանը վերաբերող հարցեր Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Եվրոպայի խորհրդի մարդու իրավունքների հանձնակատար Դունյա Միյատովիչին ԵԽ հանձնակատարը մարդու իրավունքների ոլորտում բարձր է գնահատել Հայաստանի քաղհասարակության դերը Զինծառայողի սպանության դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ Էրդողանը հանդես է եկել Թուրքիայի ներքին հաշվարկներում օտարերկրյա արժույթից հրաժարվելու օգտին Քննարկվել է պաշտպանության բնագավառում հայ-ճապոնական հարաբերությունների զարգացման հնարավորությունը ԱԺ Քննիչ հանձնաժողովը հնարավոր է քննարկի նաև «Ռոբերտ Քոչարյանի գործի» դատավարական գործողությունների դատախազական պատշաճ հսկողության հարցը Հակառակորդի կրակոցից պայմանագրային զինծառայող է զոհվել Դանիական Danske Bank-ի նախագահը հրաժարական է տվել ադրբեջանական և ռուսական ծագման գումարների լվացման պատճառով Կիմ Չեն Ընը խոստացել է պատմության մեջ առաջին անգամ այցելել Սեուլ ԱԾ և ՀՔԾ պետերի հեռախոսազրույցի գաղտնալսման գործը քննելու համար հրավիրվելու են միջազգային կառույցների մասնագետներ Սևանի բժշկական կենտրոնում կտեղադրվի համակարգչային շերտագրման սարք Ադրբեջանական ԶԼՄ-ները «հայկական կողմից» սպանված զինծառայողի վերաբերյալ մանրամասներ են հրապարակել ԵԱՀԿ / ԺՀՄԻԳ համաժողովում Ադրբեջանը սուր քննադատության է ենթարկվել Հոկտեմբերին «Ուրալյան ավիաուղիները» կսկսեն իրականացնել Անապա-Երևան ուղիղ չվերթը ՀՀ նախագահը ստորագրել է Ազգային ժողովի կողմից ընդունված մի շարք օրենքներ «Ժամանակ». Մասիսի քաղաքապետը վերադարձել է աշխատանքի «Հրապարակ». Ծառուկյան Սարգսյան հանդիպումը կայացել է «աչքից հեռու»՝ Ծաղկաձորում «Փաստ». Հասարակական կազմակերպությունները անհանգստություններ ունեն «Հրապարակ». ԱԺ քննիչ հանձնաժողովի 11 անդամից 5-ը ներկայացրել է ՀՀԿ-ն ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Սեպտեմբերի 19 ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանին հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել Կոնգոյի Հանրապետության դեսպան Դավիդ Մադուկան Թուրքիայում ձերբակալվել է «Իսլամական պետության» պարագլուխներից մեկը ԱՀ նախագահն ու ՀՀ վարչապետն այցելել են Արցախի հյուսիսային սահմանագիծ Պուտինը Միջերկրական ծովի վրա Իլ-20-ի կործանվելը համարում է ողբերգական հանգամանքների շղթա Ռուսաստանն անպատասխան չի թողնի Իսրայելի գործողությունները. Շոյգու Եվրահանձնաժողովը ներկայացրել է ԱՀԿ-ի բարեփոխման պլանը Արարատ Զուրաբյանը կարևորում է պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների հստակ տարաբաժանումը Ֆուտբոլի Հայաստանի գավաթի խաղարկությունում տեղի են ունեցել փոփոխություններ Հայաստանը և Չինաստանը ստորագրել են օդային հաղորդակցությունների մասին համաձայնագիր «Հայք» կուսակցությունը ցանկանում է Երևանը դարձնել արժեքների վերստեղծման կենտրոն «Լույս» դաշինքն իր ծրագրում նախատեսում է աղբը որպես երկրորդային հումք օգտագործել ԲՀԿ-ն Երևանի առաջնահերթ խնդիրները կլուծի քաղաքի բյուջեն եռապատկելով ՀՀ ՊՆ 4-րդ զորամիավորումում անցկացվում է գումարտակային մարտավարական զորավարժություն Արփինե Հովհաննիսյանը ԵԽԽՎ հանձնաժողովում բարձրաձայնել է Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի սահմանամերձ համայնքների գնդակոծման մասին Ռուսական Իլ-20-ը խոցվել է Սիրիայի ՀՕՊ-ի կողմից Անկախության օրվան նվիրված միջոցառումների ընթացքում մայրաքաղաքի մի շարք փողոցներ փակ են լինելու Փհենյանում մեկնարկել են ԿԺԴՀ-ի եւ Հարավային Կորեայի ղեկավարների բանակցությունները Երևանի գլխավոր ճարտարապետն ազատվել է աշխատանքից «Ժողովուրդ». ԵԱՀԿ–ն սկսել է սահմանին տիրող իրավիճակի հետ կապված քննարկում իրականացնել
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan