AM | RU
USD
EUR
RUB

ՀՀ Առողջապահության նախարարությունը շարունակում է ոչ վարակիչ հիվանդությունների հայտնաբերման (սկրինինգի) ուղղությամբ մեծածավալ ծրագրերի իրականացումը

Զարկերակային գերճնշման (Հիպերտոնիա) սկրինինգ հետազոտությունները Հայաստանում

Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարությունը շարունակում է ոչ վարակիչ հիվանդությունների՝ զարկերակային գերճնշման, շաքարային դիաբետի և արգանդի պարանոցի քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման (սկրինինգի) ուղղությամբ մեծածավալ ծրագրերի իրականացումը։ Ծրագիրը իրականացվում է ՀՀ առողջապահության նախարարության առողջության առաջնային պահպանման օղակի բոլոր բուժ հիմնարկներում՝ քաղաքային պոլիկլինիկաներում և գյուղական՝ ամբուլատորիաներում, բացարձակապես ԱՆՎՃԱՐ հիմունքներով:

Զարկերակային գերճնշում և նրա հետևանքները

Զարկերակային գերճնշումը կամ խոսակցականում ավելի հաճախ կիրառելի՝ «արյան բարձր ճնշումը» մի ախտաբանական վիճակ է, որի ժամանակ արյան ճնշումը նորմայից (տվյալ անձի համար աշխատանքային ճնշման սանդղակից) բարձրանում է և որն էլ ուղեկցվում է օրգանիզմին մի շարք ծանր վնաս հասցնող հետևանքներով: Այս վիճակը սրտից պահանջում է սովորականից ավելի մեծ ջանքեր գործադրել՝ արյունը դեպի արյունատար անոթներ մղելու համար: Արյան ճնշումը գնահատվում է երկու ցուցանիշներով՝ սիստոլիկ և դիաստոլիկ ճնշումներով, որոնք իրենցից ներկայացնում են վիճակ՝ կծկված (սիստոլա) և թուլացած կամ հանգստի (դիաստոլա):

Ինչի՞ կարող է հանգեցնել զարկերակային գերճնշումը և որն է դրա դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցը

Զարկերակային գերճնշումը լի է մարդու կյանքին և կենսակերպի որակին վտանգ սպառնացող հետևանքներով: Զարկերակային գերճնշումը՝ ինսուլտի, սրտամկանի ինֆարկտի, սրտային անբավարարության, զարկերակային անևրիզմաների (աորտայի անևրիզմայի), ծայրամասային անոթային հիվանդությունների և երիկամների խրոնիկ հիվանդությունների պատճառն է: Սննդակարգի և կենսակերպի փոփոխությունները կարող են բարելավել արյան ճնշումը և իջեցնել դրա հետ կապված վտանգները, սակայն կենսակերպի փոփոխությունների ոչ արդյունավետ և ոչ գրագետ կազմակերպման դեպքում, հաճախ լուրջ հետազոտությունների և հետագա դեղորայքային բուժման կարիք է առաջանում:

Իրավիճակը Հայաստանում

Համաշխարհային առողջապահական կազմակերպությունների ընդհանուր վիճակագրական տվյալներով՝ սրտանոթային հիվանդություններով տառապում են աշխարհի ազգաբնակչության շուրջ 25 %-ը, որոնց գերակշիռ մասն են կազմում 65 և բարձր տարիքային շեմը հատած անձինք: Հայաստանի Հանրապետության բնակչության շրջանում հիվանդությունը համարվում է երիտասարդ և ընդհանուր բնակչության ցուցանիշներով հիվանդությամբ տառապում են երկրի շուրջ 27% բնակիչները, կրկին գերակշիռ մասն են կազմում 65 և բարձր տարիքային շեմը հատած անձինք: Հիվանդությունը առավել հաճախ հանդիպում է քաղաքային բնակավայրերում:

Համաշխարհային իրազեկման մակարդակը զարկերակային գերճնշման վերաբերյալ

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը գերճնշումը կամ արյան բարձր ճնշումը համարում է սիրտ-անոթային մահացության հիմնական պատճառը։ Զարկերակային գերճնշման համաշխարհային լիգան (ԳՀԼ, անգլ.՝ The World Hypertension League), որը 85 գերճնշման ազգային միավորումները և լիգաները միավորող կազմակերպություն է, պարզել է, որ ամբողջ աշխարհում գերճնշում ունեցող բնակչության 50% տեղյակ չէ իր վիճակի մասին։ Այս խնդրի լուծման համար ԳՀԼ-ն 2005 թվականին ձեռնարկեց գերճնշման դեմ ուղղված համընդհանուր արշավ և ամեն տարվա մայիսի 17-ը համարեց գերճնշման համաշխարհային օր (ԳՀՕ):

Անցած երեք տարիների ընթացքում նոր ազգային միություններ են անդամակցել ԳՀԼ-ին և այս միտքը հանրությանը հասցնելու գործում եղավ բավականին նորարար։ 2007 թվականին գրանցվեց ռեկորդային մասնակցություն՝ 47 անդամ երկրներից։ Գերճնշման համաշխարհային օրն ընդգրկող շաբաթվա ընթացքում բոլոր այս երկրները՝ տեղական կառավարությունների, մասնագիտական միությունների, ոչ պետական կազմակերպությունների և մասնավոր ձեռնարկությունների հետ համագործակցելով ԶԼՄ-ների և հանրային ակցիաների միջոցով նպաստում են բնակչության շրջանում գերճնշման վերաբերյալ իրազեկվածության տարածմանը։ Այս եղանակով իրազեկումը հասել է ավելի քան 250 միլիոն մարդու։ Քանի որ տարեց տարի այս ամենն ավելի մեծ թափ է ստանում, ԳՀԼ-ում վստահ են, որ իրենք «կհասնեն» արյան բարձր ճնշում ունեցող 1, 5 միլիարդ անձանցից գրեթե բոլորին։

Ի՞նչպես են իրականացվում սկրինինգ միջոցառումները զարկերակային գերճնշման ժամանակ և արդյոք ընդամենը մեկ անգամ բարձր ճնշում ունենալը ուշադրության արժանի՞ փաստ է, թե կարելի է պարզապես մոռանալ այդ մասին և վերջ

Զարկերակային գերճնշման սկրինինգ հետազոտությունը կատարվում է բոլորիս ծանոթ ճնշաչափերի (մեխանիկական կամ էլեկտրական) միջոցով: Սա առօրեական թվացող, սակայն չափազանց կարևոր հետազոտություն է , որը պարտադիր կերպով կատարվում է բուժհիմնարկներում: Ըստ անհրաժեշտության, բժշկի ցուցումով կարող են կատարվել նաև երկրորդային սկրինինգ հետազոտություններ, այս պարագայում օրինակ՝ էլեկտրասրտագրություն կամ սոնոգրաֆիկ որևէ հետազոտություն: Հիշենք, որ բնակարանային պայմաններում կատարվող առօրեական ճնշաչափումները չեն կարող համարվել սկրինինգ միջոցառումներ, քանի որ կան բազմաթիվ նեղ բժշկական (նեղ մասնագիտական՝ սրտաբանական) հանգամանքներ, որոնցից իրազեկ են միայն բժիշկները, դրանցից է օրինակ՝ շողացող առիթմիան, ստենոկարդիան, պարոքսիզմալ տախիկարդիան, բրադիկարդիան և այլն: Այս հիվանդությունների սրացումների (նոպաների) ժամանակ, կատարված ճնշաչափումները կարող են այնպիսի արդյունքներ գրանցել, որոնք կարող են ոչ մասնագետին կեղծ թվալ, սակայն միայն բժիշկը կարող է հասկանալ տվյալ պահին սիրտ-անոթային համակարգում կատարվող հիվանդագին երևույթները: Համաշխարհային սրտաբանական կազմակերպությունները հորդորում եմ նույնիսկ մեկ անգամ զարկերակային գերճնշում կամ առիթմիա ունենալու դեպքում անպայման դիմել բժշկի: Հայերի մոտ ընդունված է խորհուրդ հարցնել հարևաններից, ընկերներից, մտերիմներից, դեղատներից: Բայց միայն բժիշկը կարող է հիպերտոնիայի բուժմանն ուղղված 6 խմբի դեղամիջոցներից ընտրել ամենաօպտիմալը ՝յուրաքանչյուր հիվանդի համար անհատական:

Հիշենք, որ սկրինինգային ծրագրերն իրականացվում են առողջապահության առաջնային հաստատություններում՝ պոլիկլինիկաներում կամ ամբուլատորիաներում: Դրանք ԱՆՎՃԱՐ են և հասանելի Հայաստանի բոլոր քաղաքացիներին: Զարկերակային գերճնշման սկրինինգ կարող են անցնել 30–68 տարեկան բոլոր անձինք՝ անկախ սեռից և բնակավայրից:

Լրահոս
Բրիտանացիները պատրաստվում են «ավստրալական գրիպի» համաճարակին Հայաստանում համայնքապետերի վերաբերյալ հարուցվել է 34 քրեական գործ Ճապոնիան 2018 թվականին ռեկորդային բյուջե է հատկացնելու պաշտպանության ոլորտին Դոն Բոյաջյանը մտադիր է առաջադրել իր թեկնածությունն ԱՄՆ կոնգրեսում Հայաստանում Եվրոպական միության ծրագրերի իրականացման կիզակետը հաջորդիվ Շիրակն է 13 տարի հետախուզվող 63-ամյա կինը հայտնաբերվել է և տեղափոխվել է Հայաստան Իսպանիայում մահացել է Եվրոպայի ամենատարեց մարդը Թրամփը վիզաների վիճակախաղով ԱՄՆ-ում հայտնված ներգաղթյալներին համեմատել է աղբի հետ Անկարան գնում է հակառակ ուղիով. ՀՀ ԱԳՆ հայտարարությունը ԱՄՆ-ը Լիբանան կվերադարձնի ավելի քան 5 մլն դոլար ընդհանուր արժողությամբ գողացված քանդակները Հայաստանում ԱՄՆ, ՄԲ և Գերմանիայի դեսպաններն ու ՆԱՏՕ-ի փոխգործակցության սպան այցելել են ռազմական համալսարան Թրամփը վիզաների վիճակախաղով ԱՄՆ-ում հայտնված ներգաղթյալներին համեմատել է աղբի հետ ՀՀ ԱԺ փոխնախագահի գլխավորած պատվիրակությունն այցելել է Ռիգայի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի Լավրովը Ֆրանսիայի ԱԳ նախարարի հետ քննարկել է իրադրությունը Սիրիայում Պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել լիբանանցի գործարարների՝ Հայաստան այցելությունների վերաբերյալ Արցախի Ազգային ժողովում հյուրընկալել են օտարերկրյա խորհրդարանականների պատվիրակությանը Թուրքիայի նախկին վարչապետի որդին ինքնասպանություն է գործել Բակո Սահակյանն ընդունել է Գագիկ Ծառուկյանին եւ նրա հետ Արցախ ժամանած օտարերկրյա խորհրդարանականների պատվիրակությանը Մակրոնը կմասնակցի Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունների համակարգող խորհրդի ամենամյա ընթրիքին Արձանագրությունների ստորագրումից տարիներ անց Անկարան պատրաստ չէ կարգավորել հայ-թուրքական հարաբերությունները. ՀՀ ԱԳՆ հայտարարությունը Ռուսաստանը նախատեսում է վերսկսել ավիափոխադրումները Եգիպտոսի հետ Հայաստանի և Արցախի վարչապետերը ընդլայնված կազմով քննարկել են համագործակցության որոշ ծրագրեր Հայաստանում ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի Ադրբեջանը Արցախի հետ առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է ավելի քան 2300 կրակոց Թուրքիայում ՌԴ դեսպանի սպանության գործով ռուսական պատվիրակություն կժամանի Անկարա «Մանչեսթեր Յունայթեդ»-ը պատրաստ է հունվարին վաճառել Մխիթարյանին և Շոուրին. Մոուրինյո Հայաստանում քննարկման են դրել 2018 թ. ապրիլի 1-ից աջ ղեկով մեքենաների ներմուծումն արգելելու նախագիծը Հայաստանը Լատվիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչում է ակնկալում. Շարմազանով Ռուսաստանի ԱԻՆ-ը հերքել է Սոչիում երկնաքարի ընկնելու մասին լուրերը Հայտնի է Մխիթարյանի և Մոուրինյոյի տարաձայնության պատճառը Կիպրոսի նախագահի ընտրության ժամկետները հայտնի են Սոթք-Քարվաճառ ավտոճանապարհին մերկասառույց է Ունենք հստակ պատկերացում, թե ինչպես պետք է զարգացնենք մեր տնտեսությունը. Կարեն Կարապետյան «Ժամանակ». ՌԴ-ի օգնությամբ Հայաստանի ազգային ավիափոխադրող ստեղծելու ուղղությամբ ոչ մի աշխատանք չի տարվում «Փաստ». Հայաստանում սենսացիոն ձերբակալություններ են սկսվել «Հրապարակ». «Ժառանգություն»-ը փող չունի «Փաստ». Թռչնամսի ներկրմամբ զբաղվող ընկերության ղեկավարը պնդում է՝ ՍԱՊԾ-ն վարկաբեկում է իրենց «Ժամանակ». Հունվարից ուսուցիչների աշխատավարձը կկրճատվի «Հրապարակ». ՀՀ-ԵՄ համաձայնագրի ստորագրումից հետո Կարեն Կարպետյանն անգլերենի արագացված դասընթացներ է անցնում «Ժողովուրդ»․ 2018 թ. ապրիլի 1-ից կարգելվի աջ ղեկով տրանսպորտային միջոցների ներմուծումը Հայաստան
Խմբագրի ընտրություն
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan