AM | RU
USD
EUR
RUB

Էրդողանի մեծ ձեռքբերումը գերտերությունների հետ հարաբերություններում

 
 

Անցնող շաբաթը քաղաքական զարգացումների առումով չափազանց բովանդակալից էր։ Այս օրերի ընթացքում միջազգային հանրության ողջ ուշադրությունը կենտրոնացած էր Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող նոր իրադարձությունների, իսկ ավելի կոնկրետ՝ Սիրիայի քրդաբնակ շրջանների ուղղությամբ Թուրքիայի հարձակման վրա։ Ռազմական մի գործողություն, որի մասին պաշտոնական Անկարան վաղուց էր երազում, բայց հանգամանքների բերումով անընդհատ ստիպված էր լինում հետաձգել։ Եվ ահա հիմա, երբ թվում էր թե սիրիաբնակ քրդերը բավական ամրացրել են իրենց դիրքերը տարածաշրջանում և վայելում են Ռուսաստանի ու Միացյալ Նահանգների հետ ռազմաքաղաքական համագործակցության պտուղները, պարզ դարձավ, որ ամեն ինչ այնքան էլ լուսավոր չէ նրանց համար և որ ընկերությունը գերտերությունների հետ նույնքան անսպասելի կարող է անհետանալ, որքան անսպասելի ձևավորվել էր։

Մեծ հաշվով, թուրքեի հարձակումը կանխատեսելի էր։ Ճիշտ այնպես, ինչպես կանխատեսելի էր նույն Ռուսաստանի կամ ԱՄՆ֊ի վարքագիծը Սիրիայում ընդհանրապես և քրդերի հարցում՝ մասնավորապես։ Գործնականում քրդերն այսօր հայտնվել են մեզ՝ հայերիս, համար շատ ծանոթ իրավիճակում։ Երբ գերտերությունների աշխարհաքաղաքական և տնտեսական շահը գերակշռւոմ է այս կամ այն ժողովրդի ազգային շահը։ Մենք դա տեսել ենք անցած դարի սկզբներին։ Եվ ամենևին էլ տարօրինակ չէ, որ այս օրերին նման համեմատություններ շատ են անցկացվում։

Իրենք՝ քրդերը, բավական ժամանակ ունեին հասկանալու համար, որ «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական կառույցի փաստացի չեզոքացումից հետո, Միացյալ Նահանգների և Ռուսաստանի առաջնահերթությունները Սիրիայում և ընդհանրապես տարածաշրջանում փոխվել են։ Գոնե թե Իրաքյան Քրդստանում անցած անկախության հանրաքվեից ստացվաած ազդակները պետք է, որ բավարար լինեին քրդերին՝ տեսնելու համար այդ ամենը։ Բայց քաղաքականապես թույլ պատրաստված առաջնորդներով ժողովուրդը չընկալեց իր իրական տեղն ու կարևորությունը տարածաշրջանում և ներգրավվեց մի նոր արկածախնդրության մեջ, որի հետևանքը Թուրքիայի հարձակումը եղավ։

Արդյունքում, քրդերին զինելու ամերիկացիների նախաձեռնությունը դարձավ Թուրքիայի հարձակման հիմնական առիթ։ Եվ եթե մինչև վերջ անկեղծ լինել, պետք է ասել, որ չեմ հավատում, թե Թուրքիան և Միացյալ Նահանգները այս հարցում որևէ տարաձայնություն ունեն։ Որքան էլ կողմերը միմյանց ուղղված մեղադրանքներ և անգամ սպառնալիքներ հնչեցնեն, փաստը մնում է այն, որ ամերիկացիները Էրդողանին Սիրիա մտնելու հիանալի առիթ և նույնիսկ որոշակի լեգիտիմություն տվեցին։ Սա այն դեպքն է, երբ փաստերը իսկապես շատ խոսուն են։

Խաբված կողմը թերևս Ռուսաստանն է, որն այնքան է ոգևորվել թուրք-ամերիկյան հարաբերությունների թվացյալ սրացումից, որ պատրաստ է համագործակցել Թուրքիայի հետ գևեթե ամեն հարցում։ Թուրքիայի հարձակումից առաջ Աֆրինից ռուսական զորքերի դուրս բերումը դրա վառ և շատ ցավալի ապացույցներից մեկն է։ Ճիշտ է, Անկարան էլ իր հերթին է որոշակի զիջումներ անում Մոսկվային, օրինակ, որևէ կերպ չի խոչնդոտում սիրիական զորքերի առաջխաղացմանը Իդլիբի ուղղությամբ, բայց սահմանամերձ քրդական շրջաններում վերահսկողություն սահմանելու համար Թուրքիան ավելի մեծ զոհողությունների էլ է պատրաստ։

Ինչևէ, հիմա արդեն կարելի է փաստել, որ քաղաքական և դիվանագիտական առումով Թուրքիան բավական արդյունավետ աշխատանք է կատարել, ինչը թույլ է տվել նրանց Սիրիայի տարածքում սկսել «Ձիթենու ճյուղ» անվանումը ստացած ռազմական գործողությունը։

Այն, որ Մերձավոր Արևելքը դեռ երկար է տառապելու տարատեսակ պատերազմների բոհում, կարծում եմ, ակնհայտ է։ Եվ, անկեղծ ասած, քրդերի ճակատագրով առանձնապես չեմ էլ անհանգստանում։ Այս ողջ պատմության մեջ ամենամտահոգիչ փաստը թերևս այն է, որ Թուրքիան գերտերությունների հետ պայմանավորվելու մեծ ռեսուրս ունի։ Երևակայելու բան է` մի տարածաշրջանում, որտեղ բոլորը պատերազմում են բոլորի դեմ, որը չափազանց հարուստ է բնական ռեսուրսներով և որտեղ մեծամասամբ որոշվում է համաշխարհային քաղաքականությունը, Թուրքիան կարողանում է առաջատար դերակատարում ստանձնել և իր շահը առաջ տանել։ Ընդ որում, դա անում է քաղաքական բավական բարդ կոմբինացիաների և ռազմական լուրջ կարողությունների կիրառմամբ։

Համաձայնվեք՝ բավական անհանգստացնող փաստ է։ Կասկածից վեր է, որ Մերձավոր Արևելքում հաջողություններ արձանագրող Թուրքիան չի կարող բավարարվել միայն այդ տարածաշրջանում ազդեցիկ դերակատարություն ունենալու հնարավորությամբ։ Պաշտոնական Անկարան վաղուց է աջ ու ձախ նայում և ակտիվություն ցուցաբերում Սև Ծովի ավազանում, Բալկաններում և մեր տարածաշրջանում։ Ճիշտ է Թուրքիայի այդ ակտիվությունը շատերն են փորձում սահմանափակել, բայց արդեն տեսանք, որ Սիրիայի դեպքում Անկարան կարողացավ բոլոր համաձայնությունները ստանալ։

Վերադառնալով Սիրիա՝ ուզում եմ անպայման նշել Իրանի Իսլամական Հանրապետության խիստ հետաքրքիր մարտավարությունն ու սպասողականությունը։ Այս օրերին շատերն են նկատել, որ պաշտոնական Թեհրանը շատ թեթև է արձագանքել Թուրքիայի հարձակմանը։ Պասրկաստանը դեռ սպասում է։ Թեհրանում հասկանում են, որ ամերիակցիների կողմից օգտագործված, ռուսների կողմից դավաճանված և թուրքերի կողմից հարձակման ենթարկված քրդերը ուշ թե շուտ վազելու են դեպի իրանցիների գիրկը։ Եվ որ Սիրիայում էլ, ինչպես մինչ այդ Իրաքում էր, վերջին հաշվով դոմինանտ դիրք է ունենալու այն երկիրը, որը այժմեական տնտեսական շահը ստորադասում է երկարատև քաղաքական շահին։ Այսինքն հենց ինքը՝ Իրանը։ Եվ դա լավ է։ Գոնե թե Թուրքիայի ախորժակները զսպելսու տեսակետից։

Հրանտ ՄԵԼԻՔ-ՇԱՀՆԱԶԱՐՅԱՆ

«Կարևոր է» հաղորդաշարի ստորև ներկայացված հաղորդման երկրորդ հատվածը նվիրված է ռուս-ադրբեջանական ռազմական համագործակցությանն ու հայկական կողմի պատասխան հնարավոր քայլերին։ 

Լրահոս
Առաքել Մովսիսյանը բերման է ենթարկվել ԱԱԾ Հայկ Մարությանը հայտարարել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությանն անդամակցելու մասին Խոշոր չափերով գողություն Երևանում գործող գրասենյակներից մեկից Կեսգիշերն անց հրավառություն իրականացրած օտարերկրացի ուսանողները հրավիրվել են ոստիկանություն «Սեքյուրիթի Դրիմ» և «Էլիփս» ընկերությունները 1 միլիարդ դրամից ավել գումար են հափշտակել ԱԱԾ-ն գործողություններ է իրականացնում Առաքել Մովսիսյանի տանը Աստված տա, որ այլևս ոչ մի հայ մայր չանցնի այն դժոխքով, որը տեսել են մեր հերոսների ծնողները Պատճառված վնասից ավելի քան 44 միլիոն դրամը վերականգնվել է․ չարաշահումներ պարարտանյութի և սերմացուի բաշխման գործընթացում Նախորդ յոթ տարիներին շարքից հանվել է ադրբեջանական 22 ԱԹՍ, հայկական կողմը կորցրել է 3-ը Վարույթ է ընդունվել ՀԿ նախագահի կողմից խոշոր չափերով յուրացում կատարելու դեպքի առթիվ հարուցված քրեական գործը Մասիսի քաղաքապետը կմնա ազատության մեջ․ վերաքննիչ դատարանը մերժեց դատախազի բողոքը ՀՔԾ-ն կարճել է բողոքի ցույցերի օրերին Նիկոլ Փաշինյանի, Արարատ Միրզոյանի և Սասուն Միքայելյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործով վարույթը Դատարանը բավարարեց ՊՊԾ գնդի գրավման գործով ամբաստանյալ Գառնիկ Հովակիմյանի կալանքը փոխելու միջնորդությունը ԱՄՆ-ում մահացել Է ժեստերի լեզվին տիրապետող գորիլան Թուրքիան պատասխան մաքսային տուրքեր սահմանեց ԱՄՆ-ից ներկրվող ապրանքների վրա Կուտակային կենսաթոշակային համակարգին առնչվող փոփոխությունները նախատեսվում է ԱԺ ներկայացնել աշնանը. Թանդիլյան Ադրբեջանի և Թուրքիայի կողմից Հայաստանի շրջափակումը հակասում է ՍԾՏՀ ԽՎ հիմնարար սկզբունքներին. Շարմազանով Սանասարյանը չարաշահումների դեպքում ստուգումներ կնախաձեռնի նաև իր «հեղափոխական ընկերների» գերատեսչություններում Հայաստանում տեղի է ունենում իրավապահ համակարգի և հանրության հաշտեցման պատմական գործընթաց. Նիկոլ Փաշինյան Արյունաբանական կենտրոնի տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար է նշանակվել Սամվել Դանիելյանը Արտակ Զեյնալյանը կարևորել է ԵԽ աջակցությունը Հայաստանում արդար և թափանցիկ ընտրություններ անցկացնելու գործում Թուրքիան սպառնում է Իրաքի տարածքային ամբողջականությանը «Յանս»-ում, սեփականատիրոջ ու տնօրենի տանը խուզարկությամբ հայտնաբերված ավելի քան 1 մլն դոլարն ի պահ է հանձնվել ԿԲ-ին Դավիթ Սանասարյանը խոստանում է ապրել բացառապես աշխատավարձով Կենդանաբանական այգի այցելելը լիովին անվտանգ է. առողջապահության նախարարություն Նախադպրոցական և դպրոցական հաստատություններում չարաշահումների առթիվ քննվում է 13 քրգործ «Էջմիածնում ավտոմատներով հարձակվում էին հիմնարկների վրա, գումարներ էին խլում, երեխաներ էին գողանում-վաճառում». Հրաչ Բերբերյան ԵԿՄ նիստում որոշվեց կասեցնել վարչության նախագահ Մանվել Գրիգորյանի լիազորությունները. տեսանյութ Դավիթ Սանասարյանը ՊՆ-ում ստուգումները հիմնավորում է ուժեղ և մաքուր թիկունք ունենալու անհրաժեշտությամբ ՊՊԾ գնդի գրավման գործով ամբաստանյալ Արմեն Լամբարյանը գրավի դիմաց ազատ կարձակվի Ֆեդերիկա Մոգերինին ողջունել է Հայաստանում տեղի ունեցած փոփոխությունների խաղաղ բնույթը Դատապարտյալին տեսակցության եկածների սեռական օրգանների հատվածում բջջային հեռախոսներ են հայտնաբերվել Մենք խոտ ուտող հերոս չենք ունեցել և չունենք Կառավարությունը կշարունակի վճարել «Նաիրիտ»-ի 121 աշխատակցի աշխատավարձը Պատրաստ եմ ողջ ներուժս դնել արդյունավետ բարեփոխումներ իրականացնելու գործում. Մանե Թանդիլյան Արտաբույնք համայնքի նախկին ղեկավարը մանկապարտեզ է ապօրինի գնել և գրանցել որդու անվամբ Ոստիկանները բացահայտել են Ավշարի դպրոցի տնօրենի չարաշահումները Ադրբեջանա-իրանական սահմանին փոխհրաձգության հետևանքով մարդ է վիրավորվել Օսիպյանը հերքում է ԱԱԾ-ի հետ լարված հարաբերությունների մասին խոսակցությունները Որևէ խնդիր չունենք. Դավիթ Սանասարյանը վստահ է՝ Դավիթ Տոնոյանը ՊՆ-ում բացահայտված չարաշահումներում պատասխանատվության բաժին չի ունենալու
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan