AM | RU
USD
EUR
RUB

Անլուծելի ջուրն ու ձեթը լուծելի դարձնող միցելներն ու քիմիայի սիրահարը

 
 

Գոհար Շահինյանի ու քիմիայի մտերմությունը սկսվեց, երբ Գոհարը դեռ դպրոցական էր: Մասնագիտական կողմնորոշման շուրջ երկար-բարակ մտածելու կարիք չկար. միանշանակ պիտի շարունակեր քիմիական ռեակցիաներին ուղեկցող երևույթներն ուսումնասիրել: Դեռ երրորդ կուրսի ուսանող էր, երբ գիտական ուղղությունն էլ էր որոշել. միցելային համակարգեր: Այս համակարգերի բուն ուսումնասիրությամբ սկսեց զբաղվել մասնագիտական կրթությունն ավարտելուց հետո, բայց աշխատողի պատասխանատվությունը զգացել ու պարտաճանաչ կրել է դեռ չորրորդ կուրսից: ԵՊՀ Քիմիայի ֆակուլտետ ֆիզիկական քիմիայի և կոլոիդների քիմիայի ամբիոնի բազային լաբորատորիան Գոհարի առաջին աշխատավայրն էր, որտեղից էլ սկսվել է իր ու միցելային համակարգերի մտերմությունը:

Գիտական ուղղությունը, որով քիմիկական գիտությունների թեկնածու Գոհար Շահինյանը զբաղվում է արդեն հինգ տարի, իր իսկ խոսքով` շատ հեռանկարային է, «Միցելային համակարգերը կիրառվում են տարբեր նշանակության նանոմասնիկներ սինթեզելու մեջ: Եթե ուզում ենք ստանալ որևէ նյութ, որի բաղադրիչներից մեկը լուծվում է ջրում, մյուսը, ասենք, ձեթի մեջ, ու դրանք ոչ մի կերպ հնարավոր չէ միացնել իրար, ապա «դիմում ենք» միցելների օգնությանը: Դրանք տալիս են այդ եզակի հնարավորությունը»: Հենց այս` հիդրոֆիլ (ջուր սիրող) միացություններն օրգանական լուծիչներում լուծելու հատկությունն է, որ կարևորում է միցելների` ջուր-յուղ տիպի միկրոէմուլսիաների ուսումնասիրությունը:

Չնայած միցելների շատ փոքր չափերին, Գոհարի խոսքով, հնարավոր է հետևել անգամ դրանցում ընթացող ռեակցիաներին և, ըստ այդմ, ենթադրել, թե նյութը բջջի ներսում ինչպես կդրսևորի իրեն: Այդ հնարավորությունն էլ իր հերթին մեկ այլ հնարավորություն է տալիս բժշկությանը. շրջված միցելային համակարգերը, կիրառվելով դիագնոստիկ մեթոդներում, «օգնում են» դեղանյութը հասցնել համապատասխան օրգանին:

Միցելների դերը չի կարելի թերագնահատել նաև կոսմետիկայի արտադրության մեջ. շրջված միցելները, շնորհիվ կենսաբանական թաղանթների հետ կառուցվածքային նմանության, կիրառվում են նաև որպես թաղանթների մոդելներ: Օրգանական բևեռային լուծիչներ պարունակող ոչ ջրային միկրոէմուլսիաները մեծ կիրառություն ունեն կոսմետիկայի արդյունաբերության մեջ:

Իսկ հասկանալու համար, թե ինչպես են առաջանում շրջված միցելները, Գոհարը մասնագիտական լեզվով բացատրում, կենցաղային օրինակով պատկերավոր է դարձնում բացատրածը. «Շրջված միցելներն առաջանում են, երբ մակերևութային ակտիվ նյութի մոլեկուլները բաժանում են ջրային ֆազի նանոկաթիլները ոչ բևեռային միջավայրից՝ շրջապատելով լուծույթից մեկուսացված ջրի կաթիլը, այսինքն այս համակարգերն իրենցից ներկայացնում են մակերևութային ակտիվ նյութի (ՄԱՆ) միաշերտով շրջափակված բևեռային ֆազի (մեծ մասամբ ջրային) նանոկաթիլներ, որոնք հավասարապես բաշխված են ոչ բևեռային օրգանական լուծիչում: Միցելների գործառույթը հասկանալու լավագույն օրինակն օճառն է: Նայեք, ձեռքերը միայն ջրով հնարավոր չէ մաքուր լվանալ, քանի որ մաշկի արտադրած ճարպն ու ջուրը չեն լուծվում, իսկ ահա, երբ լվացվում ենք օճառով, այդ ճարպն ու ջուրը օճառի միջոցով միախառնվում են ու արդյունքում ձեռքերը մաքրվում են»:

Գոհարի այս օրինակից (որն, ի դեպ, նա էլ իր դասախոսից է փոխառել) ավելի վառ օրինակ, դժվար թե լինի,  որը ոչ քիմիկոսներին կօգնի հասկանալ միցելների գործունեության սկզբունքն ու դրանց դերը նաև առօրյա կյանքում:

Լիլիթ ՊՈՂՈՍՅԱՆ

Լրահոս
Պաշտոնը որպես պարգևատրում կամ ինչպես են քանդում երկիրը Նիկոլ Փաշինյանի նոր խորհրդականը 2016-ի ապրիլին այդքան զոհերի թիվ մեկ պատասխանատու զինվորականն է Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Անջեյ Կասպրչիկին Պուտինը թույլ է տվել արգելափակել երեխաների համար վտանգավոր կայքերը Նշվել է ականավոր պետական և հասարակական գործիչ Ֆերդինանդ Ղազարյանի ծննդյան 80-ամյա հոբելյանը ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը պարզաբանում է վիրավոր զինծառայողների վերաբերյալ լուրերը Թուրք վերլուծաբան. «Այսքան սպառնացող և վիրավորող նախագահ Թուրքիան դեռ չէր տեսել» Ստեփանծմինդա – Լարս ավտոճանապարհը բաց է տրանսպորտային բոլոր միջոցների համար Հարուցվել է քրգործ՝ պայմանագրային զինծառայողին անզգուշությամբ հրազենային վնասվածք պատճառելու դեպքի առթիվ Կոպերկին. ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի հարցը պետք է լուծվի՝ հօգուտ կազմակերպության ամրապնդման ՌԴ դեսպան․ Երևանն ու Մոսկվան կոնստրուկտիվ երկխոսություն են վարում կենսաբանական լաբորատորիաների հետ կապված Կարեն Կարապետյանը ՀՀԿ-ն լքելու դիմում է գրել «Իրատես». Քաղաքապետարանում «հեղափոխություն» է «168 Ժամ». Ինչ է առաջարկվելու կողմերին և ինչ է դրվելու բանակցային սեղանին «Ժողովուրդ». Քաղաքական պատերազմում բոլորը դիտորդ են ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Դեկտեմբերի 18 Հայաստանում ՌԴ ԶՈՒ Հարավային ռազմական օկրուգի զորավարժարաններում օգտագործվում են անօդաչու սարքեր Երևանի կենտրոնական կլինիկական հոսպիտալ տեղափոխված 4 զինծառայողն էլ խիստ հսկողության տակ են, 3-ի վիճակը կայուն ծանր է Լավրովը չի համաձայնել, որ ՌԴ-ն Հայաստանում երբեք ընդդիմության հետ չի աշխատել Ուկրաինայի վարչապետը մեկնաբանել է սադրանքի վերաբերյալ Լավրովի հայտարարությունը 5 մլն դրամ 100 օր անտոկոս ժամանակահատվածով Հայաստանի նախագահն ու Վրաստանի վարչապետը մտքեր են փոխանակել հայ- վրացական հարաբերությունների ներկա օրակարգի շուրջ Զեյնալյանն այցելել է Նաիրի Հունանյանին Քոչարյանն ընդդեմ Փաշինյանի գործով վերաքննիչը մերժել է հայցվոր կողմի միջնորդությունը Հայաստանն ու Ռուսաստանը ՀՀ-ում գործող կենսալաբորատորիաների աշխատանքի թափանցիկությունը երաշխավորող փաստաթուղթ են նախապատրաստում Բոլոր ՔԿՀ-ներում ներդրվել է դատապարտյալների համար տեսակապի հնարավորություն ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպանը հանդիպել է ԱՄՆ Կոնգրեսի հայկական հարցերի հանձնախմբի համանախագահ Ֆրենք Փըլոնի հետ Փաշինյանը նոր խորհրդական է նշանակել Թուրքիան մտադիր է ԱՄՆ-ից ավելի քան 100 F-35 կործանիչ գնել Բակո Սահակյանն Արցախի ԱԻՆ պետական ծառայության աշխատակազմին է ներկայացրել նորանշանակ տնօրեն Լևոն Մնացականյանին Արցախում զինծառայող է վիրավորվել ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ. տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց Այս տարի պետական կայքերի վրա հաքերային հարձակումները կտրուկ աճել են. ԱԱԾ Էջմիածնում Կաթողիկոսի հրաժարականը պահանջողների և քաղաքացիների միջև ընդհարում է տեղի ունեցել Փարիզում բախումներ են «դեղին բաճկոնավորներ»-ի և ոստիկանության միջև Արթուր Բաղդասարյանը հեռանում է ակտիվ քաղաքականությունից. ՕԵԿ-ն ունի նոր նախագահ Անցնող շաբաթ հակառակորդը հրադադարի ռեժիմը խախտել է շուրջ 250 անգամ «Դեղին բաճկոնավորները» պատրաստվում են նոր ցույցեր անցկացնել Ֆրանսիայի ողջ տարածքում ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ. Վարդենյաց լեռնանցքը փակ է «Հրապարակ». Փաշինյանի խորհրդականը սոցցանցերում զբաղված է տնտեսական քաղաքականության ակտիվ քարոզով
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan