AM | RU
USD
EUR
RUB

Անլուծելի ջուրն ու ձեթը լուծելի դարձնող միցելներն ու քիմիայի սիրահարը

 
 

Գոհար Շահինյանի ու քիմիայի մտերմությունը սկսվեց, երբ Գոհարը դեռ դպրոցական էր: Մասնագիտական կողմնորոշման շուրջ երկար-բարակ մտածելու կարիք չկար. միանշանակ պիտի շարունակեր քիմիական ռեակցիաներին ուղեկցող երևույթներն ուսումնասիրել: Դեռ երրորդ կուրսի ուսանող էր, երբ գիտական ուղղությունն էլ էր որոշել. միցելային համակարգեր: Այս համակարգերի բուն ուսումնասիրությամբ սկսեց զբաղվել մասնագիտական կրթությունն ավարտելուց հետո, բայց աշխատողի պատասխանատվությունը զգացել ու պարտաճանաչ կրել է դեռ չորրորդ կուրսից: ԵՊՀ Քիմիայի ֆակուլտետ ֆիզիկական քիմիայի և կոլոիդների քիմիայի ամբիոնի բազային լաբորատորիան Գոհարի առաջին աշխատավայրն էր, որտեղից էլ սկսվել է իր ու միցելային համակարգերի մտերմությունը:

Գիտական ուղղությունը, որով քիմիկական գիտությունների թեկնածու Գոհար Շահինյանը զբաղվում է արդեն հինգ տարի, իր իսկ խոսքով` շատ հեռանկարային է, «Միցելային համակարգերը կիրառվում են տարբեր նշանակության նանոմասնիկներ սինթեզելու մեջ: Եթե ուզում ենք ստանալ որևէ նյութ, որի բաղադրիչներից մեկը լուծվում է ջրում, մյուսը, ասենք, ձեթի մեջ, ու դրանք ոչ մի կերպ հնարավոր չէ միացնել իրար, ապա «դիմում ենք» միցելների օգնությանը: Դրանք տալիս են այդ եզակի հնարավորությունը»: Հենց այս` հիդրոֆիլ (ջուր սիրող) միացություններն օրգանական լուծիչներում լուծելու հատկությունն է, որ կարևորում է միցելների` ջուր-յուղ տիպի միկրոէմուլսիաների ուսումնասիրությունը:

Չնայած միցելների շատ փոքր չափերին, Գոհարի խոսքով, հնարավոր է հետևել անգամ դրանցում ընթացող ռեակցիաներին և, ըստ այդմ, ենթադրել, թե նյութը բջջի ներսում ինչպես կդրսևորի իրեն: Այդ հնարավորությունն էլ իր հերթին մեկ այլ հնարավորություն է տալիս բժշկությանը. շրջված միցելային համակարգերը, կիրառվելով դիագնոստիկ մեթոդներում, «օգնում են» դեղանյութը հասցնել համապատասխան օրգանին:

Միցելների դերը չի կարելի թերագնահատել նաև կոսմետիկայի արտադրության մեջ. շրջված միցելները, շնորհիվ կենսաբանական թաղանթների հետ կառուցվածքային նմանության, կիրառվում են նաև որպես թաղանթների մոդելներ: Օրգանական բևեռային լուծիչներ պարունակող ոչ ջրային միկրոէմուլսիաները մեծ կիրառություն ունեն կոսմետիկայի արդյունաբերության մեջ:

Իսկ հասկանալու համար, թե ինչպես են առաջանում շրջված միցելները, Գոհարը մասնագիտական լեզվով բացատրում, կենցաղային օրինակով պատկերավոր է դարձնում բացատրածը. «Շրջված միցելներն առաջանում են, երբ մակերևութային ակտիվ նյութի մոլեկուլները բաժանում են ջրային ֆազի նանոկաթիլները ոչ բևեռային միջավայրից՝ շրջապատելով լուծույթից մեկուսացված ջրի կաթիլը, այսինքն այս համակարգերն իրենցից ներկայացնում են մակերևութային ակտիվ նյութի (ՄԱՆ) միաշերտով շրջափակված բևեռային ֆազի (մեծ մասամբ ջրային) նանոկաթիլներ, որոնք հավասարապես բաշխված են ոչ բևեռային օրգանական լուծիչում: Միցելների գործառույթը հասկանալու լավագույն օրինակն օճառն է: Նայեք, ձեռքերը միայն ջրով հնարավոր չէ մաքուր լվանալ, քանի որ մաշկի արտադրած ճարպն ու ջուրը չեն լուծվում, իսկ ահա, երբ լվացվում ենք օճառով, այդ ճարպն ու ջուրը օճառի միջոցով միախառնվում են ու արդյունքում ձեռքերը մաքրվում են»:

Գոհարի այս օրինակից (որն, ի դեպ, նա էլ իր դասախոսից է փոխառել) ավելի վառ օրինակ, դժվար թե լինի,  որը ոչ քիմիկոսներին կօգնի հասկանալ միցելների գործունեության սկզբունքն ու դրանց դերը նաև առօրյա կյանքում:

Լիլիթ ՊՈՂՈՍՅԱՆ

Լրահոս
Վաղը ցերեկը մայրաքաղաքում ջերմաստիճանը կհասնի +11-ի Թումանյանի թողած ժառանգությունը համամարդկային է. Գարեգին Բ Արցախի ԱԳ նախարար Մասիս Մայիլյանին ընդունել է Հարավային Օսիայի նախագահը Հայաստանում ալյուրի արտադրությունը զգալի նվազել է Ռուս սահմանապահը հայտնաբերել է անհետ կորած քաղաքացու դին ԱՄՆ սենատոր Բերնի Սանդերսը 2020թ-ին կրկին կպայքարի ԱՄՆ նախագահի պաշտոնի համար ԵԱՀԿ գործող նախագահը կայցելի Երևան և Բաքու՝ ղարաբաղյան կարգավորման հարցը քննարկելու համար Պարոնայք, իսկ երբեմն էլ` տիկնայք ավելի լավ է ոչինչ մի ձեռնարկեք Հայաստանի նոր իշխանությունները չունեն երկրի զարգացման և ոչ մի ռազմավարական ծրագիր Գարեգին Բ և Արամ Ա կաթողիկոսները միասնական աղոթք են հնչեցրել Էջմիածնում Կիսանախագահական համակարգի անցնելու առաջարկությունը նման է կրկեսի. Սահմանադրագետ ՌԴ-ում քաղաքական մակարդակով որոշում կա հայկական վարորդական վկայականով ավտոմեքենա վարելու արգելքը հանելու. Մելքումյան Ամենայն հայոց բանաստեղծի ծննդավայրում հնչում են նրա ստեղծագործությունները Ռամիլ Սաֆարովին Հունգարիա վերադարձնելու պահանջով ՄԻԵԴ ներկայացված գանգատով որոշումն ակնկալվում է այս տարի ՊԵԿ-ը կանխել է մաքսային կանոնների խախտմամբ Հայաստան ոսկյա զարդեր ներկրելու փորձը ԻՊ-ն Աֆղանստանում ստեղծել է ահաբեկչական նոր «ցանց» Արարատ Միրզոյանը հայտնում է սահմանադրական փոփոխությունների օրակարգի առկայության մասին Թուրքիայի Մեջլիսի նախագահը հրաժարական է տվել «Քարվաճառի դիվերսանտները». Ադրբեջան՝ պետություն, որտեղ հայ սպանելը հերոսություն է ԱԺ խմբակցությունները Կալաշնիկովի հետ հանդիպմանը քննարկել են նաև Վերին Լարսի այլընտրանքային ճանապարհի հարցը Կնոջ պաշտպանված ու բարձր գնահատված դերը թե՛ առողջ հասարակության, թե՛ ամուր պետության պարտադիր երաշխիք է.ՄԻՊ Իսրայելական տխրահռչակ Aeronautics ընկերությունը հայտարարել է Ադրբեջանի հետ նոր գործարքի մասին Հնդկաստանում ՌՕՈՒ երկու ինքնաթիռ է բախվել ԱԱԾ-ն հաստատում է Սեդրակ Քոչարյանին մեղադրանք առաջադրելու լուրը Սպանությունից 15 տարի անց ԵԱՀԿ ԽՎ ձմեռային նստաշրջանին մասնակցելու համար ՀՀ ԱԺ պատվիրակությունը կմեկնի Վիեննա ԵՄ-ն Ռուսաստանին ընդգրկել է մարդու իրավունքները համակարգային խախտողների ցանկում Սբ. Գևորգ եկեղեցում ադրբեջանցու նկարահանած տեսանյութը նոր չէ. Վիրահայոց թեմը պարզաբանում է Հայաստանը որևէ կերպ չարձագանքեց ռուսական առաջատար ԶԼՄ-ներին Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է տրանսպորտային բոլոր միջոցների համար Կարեն Սարգսյանն ազատվել է հատուկ հանձնարարությունների գծով Արցախի նախագահի ներկայացուցչի պաշտոնից Արամ Առաջինը եկել է Հայաստան Նախարարի տիկնոջ ընկերությունը 2.5 անգամ, իսկ «Աստղիկ» ԲԿ-ն մեկ միլիարդ դրամով ավելի պետական ֆինանսավորում կստանա Կալանավորը փախել է Հանրապետական հիվանդանոցից Ապարանի և Արագածի ավտաճանապարհներին բուք է Հայաստանի մշակութային օրացույցում փետրվարի 19-ը տոն է. նշվում է Թումանյանի 150-ամյակը «Փաստ». Խորհրդարանակա՞ն, թե՞ կիսանախագահական «Ժամանակ». Ինչու է Փաշինյանը ԿԲ ղեկավարի պաշտոնում ցանկանում իր մարդուն տեսնել «Ժողովուրդ». Օպտիմալացման ենթակա գերատեսչությունները կշարունակեն աշխատանքը շունչները պահած «Հրապարակ». Վարչապետի՞, թե՞ քաղաքապետի օգնական
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan