AM | RU
USD
EUR
RUB

Ֆեյքնյուզի դեմ պայքարի Ֆեյք օրակարգ

 
 

ԵՐԵՎԱՆ, 6 ՓԵՏՐՎԱՐԻ, Aysor.am:  Հայաստանում իշխանափոխությունից հետո, հատկապես դեկտեմբերին կայացած ընտրություններին հաջորդած շրջանում, երբ քաղաքական ու քաղաքացիական դաշտն ամայության մեջ է, մամուլը մնացել է միակ ինստիտուտը, որը քննական մոտեցում է ցուցաբերում իշխանությունների վարքագծին և իրեն բնորոշ ձևերով ու ոճով լուսաբանում է նրանց գործունեությունը, այդ թվում նաև ձախողումները:

Ժանրի կանոնների համաձայն՝ ի պատասխան այս իրողության հեղափոխական իշխանությունը փորձում է մամուլի վրա դնել պատասխանատվություն, որից ժամանակին ինքն է խուսափել: Նախ վարչապետն ինքը գրառում կատարեց ու իրավիճակը փաստացի բացատրեց «այս և այսօրինակ լրատվամիջոցները կոնտրոլի տակ չառնելու» հանգամանքով: Այնուհետև վարչապետ Փաշինյանը քաղաքացու հետ զրույցում բացահայտեց նախկին իշխանությունների ու ներկա լրատվական դաշտի նույնականությունը:

Հավանաբար հենց սրանով էլ ստարտ տրվեց ապատեղեկատվության ու ֆեյքնյուզի դեմ պայքարին, որին գնալով ավելի ու ավելի մեծ թվով «իմքայլականներ» են միանում: Ոմանք, նույնիսկ անհրաժեշտ համարեցին պատժել ապատեղեկատվությունը: Շահագրգիռ կողմերի հակազդեցությունից հետո մյուսները փորձեցին ստեղծված իրավիճակից անկորուստ դուրս գալու էֆֆեկտիվ գործիքներ առաջարկել: Դաշտ նետվեց կեղծ օրակարգ տարածող ռեսուրսներին անտեսելու գաղափարը, որը զարգացավ և վերածվեց լրատվամիջոցներին արհամարելու կոչի: Բնական է, որ այս ամենը փաթեթավորվում է «կեղծ օրակարգի», «ֆեյք նյուզի», «ապատեղեկատվության» դեմ պայքարի ներքո:

Անշուշտ ոլորտում խնդիրներ կան, և նույնիսկ զարգացած հասարակություններում այսօր խիստ հրատապ են տեղեկատվական անվտանգության հիմնախնդիրները, որոնցից մեկն էլ կեղծ լուրերի շրջանառումն է: Խնդիրը սա չէ: Բայց իրեն ժողովրդավարական հռչակած ոչ մի հասարակություն կամ վարչակարգ չի հանդգնում այդ պայքարը ծավալել սահմանափակումների կամ պատիժների միջոցով:

Ի վերջո որևէ մեկը չունի իրավունք որոշելու՝ ինչն է տեղեկատվություն, ինչը՝ ապատեղեկատվություն: Ցանկացած փաստ ճիշտ կամ սխալ կարող է համարվել որոշակի կոնտեքստում, և նույնիսկ պետությունն իրավունք չունի որոշելու՝ ինչն է սխալ, ինչը՝ ճիշտ:

Ինչ վերաբերում է ընթացիկ տեղեկատվական փոխանակումներին, որոնք այս կամ այն կերպ ազդում են հասարակական և քաղաքական գործընթացների վրա, ապա, այո, դրանք հաճախ ներգրավված սուբյեկտների համար ստեղծում են անցանկալի, երբեմն տհաճ իրավիճակներ ու զգացումներ: Հաղորդակցության ընթացքում, այո, լինում է ապատեղեկատվություն, փաստի նենգափոխում ու մեկնաբանություն, շահերի սպասարկում:

Շատ հաճախ լրագրողներն ու լրատվամիջոցները դա անում են գիտակցված, երբեմն էլ, պարզապես, ի կատարումն իրենց առաքելության: Այս ամենը հանրային պայքարի գործիքներ են (խաղի կանոններ են), որոնք հին են մարդկության չափ, ու արդյունավետ օգտագործվում են նաև այսօր իշխանության եկած գործիչների կողմից: Ու ամենևին էլ կարիք չկա կառավարման անարդյունավետությունն ու կադրային սխալները քողարկել մամուլին լռեցնելով կամ արհամարելով: Եթե կան խնդիրներ անձի պատվի, արժանապատվության հետ կապված, հոգ չէ, գործիքները կան. մեր նորընտիր պատգամավորները կարող են իրավական ընթացակարգերով պատիվ պահանջել ու ստիպել, որպեսզի մամուլն ավելի պատասխանատու դառնա: Բայց ոչ սահմանափակել, կամ՝ անտեսելու կոչ անել, կամ անտեսել:

Նույնիսկ ֆեյքնյուզը նման գործողության հիմնավորում չի կարող լինել: Այսօր ոչ մի լրատվամիջոց չունի Աստվածաշնչի չափ լսարան: Իսկ դա մի աղբյուր է, որտեղից տեղեկանում ենք, որ նախամայր Եվան տարօրինակ երկխոսության է բռնվում օձի հետ, իսկ Մովսեսն իսրայելցիներին անցկացնում է ծովով: Ժամանակակից աթեիստի համար սրանք ֆեյքնյուզ են, բայց դա բարոյական իրավունք չի տալիս նրանց՝ մյուսներին հորդորել անտեսել Աստվածաշունչը: Իսկ թեիստներն էլ չպետք է պարտադրեն մեզ, որպեսզի հավատանք նկարագրվածի ճշմարտացիությանը: Պարզ պատճառով՝ նման պարտադրանքի վերջը միշտ ինկվիզիցիան է:

Հեղինակ՝ Արմեն ՄԻՆԱՍՅԱՆ

Լրահոս
ՀՔԾ-ն ավարտել է քրեական գործերի նախաքննությունը Արարատյան Հայրապետական թեմը Սուրբ Սարգսի տոնին անցկացնելու է հետաքրքիր միջոցառումներ Վարչապետը և Հայաստանում Շվեյցարիայի դեսպանը քննարկել են համագործակցության զարգացման հարցեր Հայաստանը և Լատվիան կարող են միմյանց օգնել և միմյանցից սովորել Զոհրաբ Մնացականյանն ու Յոհաննես Հանը քննարկել են Հայաստան-Եվրոպական Միություն համաձայնագրի կիրարկումը 2019-ին պետբյուջեից որպես աջակցություն սահմանամերձ համայնքներին հատկացվել է ավելի քան 928 մլն դրամ Հայաստանի Զինված ուժերը համալրվել են հայրենական ԱՐՄԻ-55Մ անօդաչու թռչող սարքերով Կառավարությունը բացասական եզրակացություն տվեց Էդմոն Մարուքյանի օրենսդրական նախաձեռնությանը Կառավարությունը չի առարկում, որ ուսանողներն ուսման վարձը վճարեն ամսական կտրվածքով Եկեղեցու դեմ անհասկանալի ուժերի պայքարն ահագնանում է Ներում ստանալու համար դիմել է 250 դատապարտյալ. Ովքեր են ներում ստացած դատապարտյալները Երևանի տրանսպորտային ցանցը հաջորդ տարվանից կազատվի միրոավտոբուսների կեսից Մեկնարկում է երկու և ավելի անչափահաս երեխա ունեցող ուսանողների փաստաթղթերի ընդունելությունը ուսման վարձի զեղչի նպատակով Արարատ Միրզոյանն ու Հայաստանում Գերմանիայի դեսպանը քննարկել են երկկողմ համագործակցության օրակարգը «Երևանի ավտոբուս» ՓԲԸ-ն 70 նոր ավտոբուս կշահագործի Դիլիջանի ոլորանները և Վարդենյաց լեռնանցքը կցորդիչով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի են Սաթիկ Սեյրանյան. Այս պայմաններում մամուլի ու լրագրողների համար չափազանց դժվար է աշխատելը Մի շարք ոլորտներում նշանակալի ներդրում ունեցած անձինք կազատվեն պարտադիր զինվորական ծառայությունից Ահաբեկչություն՝ Հնդկաստանում Հալեպում և Համայում գրոհայինները կրակել են բնակավայրերի ուղղությամբ ՀՀ ԱԺ մշտական հանձնաժողովում ընդունել են ՌԴ ԴԺ Պետական դումայի պատվիրակությանը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը կարող է շատ վտանգավոր լինել, եթե ճիշտ չկառավարվի. ՀՀ նախագահ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը ցավակցագիր է հղել Իրանի նախագահին Ժաննա Անդրեասյանը նշանակվել է Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի տեղակալ Արման Թաթոյան. «Բրյուսելում ձեռք բերեցինք համատեղ աշխատանքի լրացուցիչ պայմանավորվածություններ» Սեյրան Օհանյան. «0038 հրամանը դնել մարտիմեկյան ողբերգության հիմքում ծայրահեղական մոտեցում է» Զախարովան պատասխանել է Բոլթոնի սպառնալիքներին Արցախի նախագահն ու ՀՀ անվտանգության խորհրդի քարտուղարը քննարկել են անվտանգության ոլորտում փոխգործակցությանը վերաբերող հարցեր Կառավարությունը կգործարկի մսի և կենդանի գլխաքանակի արտահանման մեխանիզմներ. առկա է ամսական 50 հազար գլուխ գառ արտահանելու ներուժ Հատուկ հանձնարարությունների գծով Արցախի նախագահի ներկայացուցիչ է նշանակվել Մակրոնը հայտնել է Հայաստան պետական այցով ժամանելու մտադրության մասին Նիկոլ Փաշինյանը 15 կետով ներկայացրեց տնտեսական հեղափոխությանը միտված քայլերը ՀՀԿ ԳՄ նիստը վարել է Սերժ Սարգսյանը Հանրապետության մի շարք ավտոճանապարհներին ձյուն է տեղում, որոշ տեղերում առկա մառախուղ «Հրապարակ». ԵԿՄ-ն պատրաստվում է համագումարին «Փաստ». Առաջիկայում ՄԻԵԴ-ում նորանոր գործեր կլսվեն «ընդդեմ Հայաստանի» «Հրապարակ». Դա ի՞նչ է՝ «նեպրիյա՞զն» Եվրոպայի նկատմամբ «Իրատես». Ի՞նչ «նախապատմություն» է ունեցել Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հարցաքննությունը «Հրապարակ». Ինչ են բացատրել պատգամավորներին ԱԺ նիստի առաջին ընդմիջման ընթացքում «Ժամանակ». Lրացուցիչ հարկային պարտավորություն՝ Ծառուկյանի գազալցակայաններին
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan