AM | RU
USD
EUR
RUB

Դ. Առուստամյան. Քարվաճառի շրջանի կրթական համակարգի հիմնադիր «վետերան քարվաճառցին»

 

Քարվաճառում հարցազրույցի գնալն այլ հասկացություն է, առհասարակ որեւէ կապ չունի երեւանյան հարցազրույցների հետ: Այստեղ դու չես զանգում տեղեկատվության աղբյուրին, ինքն էլ չի ասում' ժամանակ չունեմ: Այստեղ ուղղակի գնում ես տվյալ մարդու տուն ու ասում, որ եկել ես զրուցելու: «Վետերան քարվաճառցի» Դավիթ Առուստամյանը միշտ ուրախ է հյուրեր ընդունել իր տանը: Իր բակից հավաքած ընկույզն է կոտրում, խնձորն է կտրտում ու պահանջում է օգտվել այգու բարիքներից զրուցելուն զուգահեռ:

«1988 թ.-ից ակտիվորեն մասնակցել եմ արցախյան շարժմանը Չարենցավանից: Այդ ժամանակ արթնացել էր հայ ժողովրդի զարթոնքը, դա պարզ էր: Այն ժամանակ քննարկվում էր Արցախը Հայաստանին միացնելու հարցը», ընկույզը մաքրելով իր պատմությունն է սկսում պարոն Առուստամյանը:
Ազատագրված Արցախի վերաբնակեցման գործին միացել է 1993 թ.-ից:

«Այդ թվականին Դաշնակցության ֆրակցիան ինձ հանձնարարեց, որ ես պետք է զբաղվեմ Արցախի վերաբնակեցմամբ: 1994-ից աշխատում էի նաեւ փախստականների կոմիտեում որպես ավագ տեսուչ: Հենց այդ տարվանից սկսել եմ բնակեցնել Լաչինը (Բերձորը): Մինչեւ 1999 թ. բազմաթիվ ընտանիքներ բնակեցրել եմ տարածքում: Մարդիկ գալիս էին Չարենցավանից, Աբովյանից, Երեւանից: Առաջին մարդկանց բերել եմ փետրվարին, շատ ցուրտ էր: Դժվար էր, բայց հուսադրում էինք մարդկանց, ասում էինք, որ ամեն ինչ լավ է լինելու»:

Այդ ընթացքում, մեկ տարի' 1995-96 թթ., Առուստամյանը թողել է վերաբնակեցումը, քանի որ ազատվել է պաշտոնից ու մեկնել է Լեհաստան: «Գնացի իբր թե առեւտրով զբաղվելու, բայց այնտեղ հայկական կիրակնօրյա դպրոց հիմնեցի, քանի որ տեսա, որ հայ երեխաներն այնտեղ այլեւս հայերեն չեն կարողանում խոսել, մոռանում են հայերենը: Դպրոցը հիմնեցի, թողեցի այնտեղ մի հայ կնոջ վերահսկողության տակ եւ 1996-ին վերադարձա եւ նորից շարունակեցի վերաբնակեցման գործս արդեն հասարակական հիմունքներով»: Դպրոց հիմնելու փորձը նա դեռ օգտագործելու էր հայրենիքում: Հենց այդ տարիներին էլ բարձրացվում է Քարվաճառը վերաբնակեցնելու հարցը:

«1999թ. մայիսի 25-ին առաջին անգամ եկանք Քարվաճառ' տարածքն ուսումնասիրելու: Դրանից հետո բացատրական աշխատանքների շնորհիվ շատ ընտանիքներ բերեցի Չարենցավանից: Այդ ժամանակ իսկապես դժվար էր. լույս չկար, ջուր չկար, ուտելիք չկար: Հետս եկած մարդկանցից շատերը հաց չէին բերել, լավ է' ես մի շաբաթվա ուտելիք էի բերել հետս: Չնայած պետք է ասեմ, որ այստեղ եղած մարդիկ' Հայասերը (Քարվաճառի ներկայիս քաղաքապետը), Ժորան (Քարվաճառի նախկին քաղաքապետը), մեզ շատ լավ ընդունեցին»:

Պարոն Առուստամյանը մարդկանց ոգեւորում եւ տարածք էր բերում կառավարության 1998թ. օգոստոսի 7-ի 94գ որոշմամբ, համաձայն որի Քարվաճառի շրջան եկած մարդիկ պետք է վարձատրվեին կրկնակի եւ պետք է անտոկոս վարկեր ստանային: Այն մարդիկ, ովքեր այստեղ կապրեին հինգ տարուց ավել, այդ վարկերը նրանց համար պիտի մարվեին, իսկ այն մարդիկ, ովքեր ավելի շուտ կգնային տարաքծից, պետք է պետությանը հետ վճարեին վարկի եռապատիկը: Սակայն, ինչպես նշում է զրուցակիցս, անհասկանալի ձեւով այս որոշումը կորավ ու մնաց թղթի վրա:

«Ես հիմադրել եմ Եղեգնուտի, Նոր Գետաշենի, Նոր Բրաջուրի, Նոր Վերինշենի, Քարվաճառի, Ծարի դպրոցները: Չարեքթարն այդ ժամանակ արդեն կար:

Ուսուցիչներին բերել եմ Երեւանից, Չարենցավանից: Գնացել եմ, մարդկանց ասել եմ, որ բնակարան կստանան, կրկնակի աշխատավարձ, մարդիկ գալիս էին, ու այդ ամենը չէին ստանում: Ես նրանց ցույց էի տալիս որոշումը ու ես էլ չէի հասկանում, թե ինչու չի որոշումը կատարվում: Ոտքով Քարվաճառից գնացել եմ Ծար, Եղեգնուտ, աշխատավարձ եմ տարել, բաժանել: Ուսուցիչներին իմ տանն էի պահում, ընդունում էի նրանց: Այդ ժամանակ մասնագետների կարիք շատ կար: Պետք է ասեմ, որ մեզ շատ էր օգնում զորամասը: Մեզ չորս ամիս զորամասը տալիս էր կաթ, շաքարավազ եւ հաց»: Նշենք, որ Դավիթ Առուստամյանը Քարվաճառի դպրոցի առաջին տնօրենն է:

Քարվաճառի վերաբնակիչների համար ընդունած ու չկատարած որոշումը պարոն Առուստամյանը չի մոռանում: «2004 թ. նախընտրական հանդիպման ժամանակ Քարվաճառ եկած նախարարներին, իշխանության ներկայացուցիչներին հարց եմ առաջադրել, թե ինչու՞ որոշումը չիրականացվեց, ինչու՞ մարդկանց անժամկետ վարկեր չտվեցին, ինչու՞ բարձր աշխատավարձ չտվեցին, ինչու՞ նորմալ տրանսպորտ չկա: Ոչ մի բան էլ չկարողացան պատասխանել», հավաստիացնում է Առուստամյանն ու ավելացնում' ղեկավար լինելը չի նշանակում անխիղճ լինել, էդպիսի ղեկավարներ մեզ պետք չեն: Ղեկավարը պետք է մարդկանց մասին մտածի:

Գնահատելով Քարվաճառի ներկա իրավիճակը' հնաբնակ քարվաճառցին ասում է. «Իհարկե, որոշ բաներ փոխվել են, որոշ հարցերում առաջընթաց կա, բայց ամենակարեւորը բնակարաշինության հարցն է, իսկ բնակարաններ այստեղ չեն կառուցվում: Բնակարան պետք է տալ այն մարդկանց, ովքեր գալիս են էստեղ ապրելու, պետք է ուրախ լինենք, որ գալիս են արյունով ազատագրված տարածքը բնակեցնելու, այդպես պետք է տարածքը հայաշունչ դառնա: Ամեն մարդու այստեղից գնալն իմ համար շատ մեծ ցավ է: Թող այն տների փոխարեն, որ այդքան կառուցում են Երեւանում, մի քանի տուն էլ Քարվաճառում կառուցեն' այստեղ եկող մարդկանց համար»:

Ու վերջում, որպես մանկավարժ, խորհուրդ-հորդոր է հղում. «Այսօր մենք պետք է մեր երեխաներին հայրենասիրություն դաստիարակենք, քանի որ չենք իմանա, թե վաղը մեր գլխին ինչ կգա, եւ հողը պաշտպանելու անհրաժեշտություն երբ կլինի: Թուրքը մնում է թուրք, դա պիտի միշտ հիշենք…»:

Թամարա Գրիգորյան

Լրահոս
Ես էլ եմ զինվորական և այսօր գլխավոր շտաբի հետ եմ․Փաշինյանի խոսքը իմ մոտ խոսք չի․ Երանոսյան Որևէ մեկը որևէ ձևով չպետք է փորձի նախագահին ներքաշել քաղաքական գործընթացների մեջ. ՀՀ նախագահի աշխատակազմ Փաշինյանը զանգահարել է Պուտինին Գեներալ Օգանովսկին միանում է բանակի պահանջին ԵՄ հայտարարությունը՝ Հայաստանի տեղի ունեցող իրադարձությունների մասին Երբ Զինված ուժերի ողջ վերնախավը հանրայնորեն հայտնում է անվստահություն, կա երկու ելք. Վիգեն Սարգսյանը՝ ներքաղաքական իրավիճակի մասին Լեոնիդ Կալաշնիկովը խոսել է Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձությունների մասին Տեր-Պետրոսյանի այսօր տարածված հայտարարությունը նոյեմբերի 10-ին է արվել Էրդոհանի խոսնակը ևս դատապարտում է Հայաստանում հեղաշրջման փորձը Ոստիկանության սպաները շարունակում են կանգնել բանակի կողքին ու հրաժարական պահանջել Այս հարցը չունի «քաղաքական» և «սահմանադրական» լուծում. Միքայել Մինասյան Վաղարշակ Հարությունյանն ու Սերգեյ Շոյգուն քննարկել են Հայաստանում ստեղծված իրավիճակը Սպայկայի տնօրեն Դավիթ Ղազարյանը մասնակցում է Փաշինյանի աջակիցների երթին։ Առաջնագծում տիրող իրավիճակի մասին Ինչքան էլ էմոցիաները մեզ խեղդեն, անհրաժեշտ է գործել օրենքի, Սահմանադրության շրջանակներում. Վանեցյան Վազգեն Մանուկյանը կոչ արեց բարիկադներով փակել Բաղրամյան պողոտան Ալիեւ. «Դաշնակիցները ուզում են վերակենդանացնել Հայաստանի բանակը» Վարանգաթաղն ազատագրելիս զոհված կամավորի ընտանիքը հրաժարվել է հյուրընկալել Աննա Հակոբյանին Ազգային ժողովի խորհրդի նիստը չի կայացել, արտահերթ նիստ չի լինի ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատունը հայտարարություն է տարածել Մենք տեսանք, որ հրապարակում ընդունած քաղաքական որոշումները մեզ լավ տեղ չեն հասցնում. կա՛նգ առեք․Սամվել Բաբայանի կոչը Հրայր Թովմասյանը Սահմանադրական դատարանից ողջունում է Փաշինյանի հրաժարականը պահանջող ժողովրդին (տեսանյութ) ՀՀ քննչական կոմիտեի կոչը Բոլորս պետք է ոտքի կանգնենք և միմիայն սահմանադրական ճանապարհով հեռացնենք այս իշխանությանը. Արտակ Թովմասյան ՀՀ պաշտպանության նախարարության հայտարարությունը Հայաստանը երբեք նման անմխիթար վիճակում չի եղել. Իլհամ Ալիևը՝ Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձությունների մասին Այն, ինչ լսում ենք հրապարակից, քաղաքագիտական անգրագիտություն. Ռուբեն վարդապետ Զարգարյան Կոչ եմ անում Արմեն Սարգսյան չստորագրել. Էդմոն Մարուքյան ՆԱՏՕ-ի անդամ 2 պետության նավերը մտել են Սև ծով. ՌԴ-ն հետևում է իրավիճակին Ռուսաստանի Դաշնային խորհրդում մեկնաբանել է Հայաստանում ստեղծված իրավիճակը Համահայկական ազգային համաձայնություն շարժման հայտարարությունը ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ. Մեր գեներալիտետի ցավը տանեմ. Արամո Մենք ամուր կանգնած ենք Պաշտպանության Նախարարության, Գլխավոր Շտաբի կողքին․ Գորիսի քաղաքապետ Բանակի գեներալներին ձերբակալելու հրահանգի մասին լուրն իրականությանը չի համապատասխանում Իմ աջակցությունն եմ հայտնում ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ զորամիավորումների ղեկավար կազմին․ Լևոն Մնացականյան Հայաստանի ու Ռուսաստանի ԱԳ նախարարները խոսել են իրար հետ Երդվում եմ հորս գերեզմանով՝ երբեք թուրքից ոչինչ չեմ խնդրել, միշտ իրենք են խնդրել. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Իլհամ Ալիեւը՝ Հայաստանում ընթացող զարգացումների մասին Խնդրում ենք միանալ ՀՀ զինված ուժերին․ ԱԱԾ նախկին աշխատակիցների կոչն Աբազյանին Ձախողված մարդիկ պետք է գնան. Հունան Պողոսյան (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan