AM | RU
USD
EUR
RUB

Արցախյան ազատամարտ. Պատմում է Վալերի Ավանեսյանը

 

Voskanapat.info լրատվական֊վերլուծական կայքն ու Times.am գործակալությունը ընթերցողների ուշադրությանն են ներկայացնում Արցախյան ազատամարտին վերաբերող պատմությունների և հարցազրույցների շարք։ Նոր խորագրի հիմնական նպատակն ընթերցողների լայն շրջանակին մեր հերոսների հետ ծանոթացնելն է։ Կփորձենք բացահայտել հետաքրքիր և ձեր ուշադրությանը ներկայացնել հերոսամարտի ամենահետաքրքիր պատմություններն ու դիպվածները։

Եվ այսպես, պատմում է Վալերի Ավանեսյանը՝

Արցախյան շարժումն այնքան ինքնաբուխ էր, խնդիրն այն աստիճան հասունացած, որ կարիք չկար ժողովրդին բացատրել դրա անհրաժեշտությունը: Մեր տունը Ստեփանակերտի վերևի մասում է, 9-րդ դպրոցի հարևանությամբ: Մեր, ինչպես և Կրկժանի թաղամասում թուրքերն այնքան էին շատացել, որ հայկական տները կարծես խեղդվում էին այդ ամբոխի մեջ: Շարժման հենց առաջին ալիքը բավական էր մեզ ոգևորելու համար և մենք ձեռնամուխ եղանք թուրքական խաժամուժից մեր քաղաքը մաքրելու գործին: Սկզբում բացատրում էինք, որոշները հասկանում, գնում էին, որոշներին էլ պետք էր լինում ուժով հասկացնել: Այդպես էլ սահուն, մի տեսակ բնական մեր թաղամասի բոլոր տղամարդիկ զինվորագրվեցին շարժմանն ու գոյամարտին:

Արևոտ օրերին մեր թաղամասից պարզ երևում է Քոսալարն ու Շուշին: Այնտեղից թափվող կրակը կաթվածահար էր արել մայրաքաղաքի կյանքը, մենք տեսնում էինք քաղաքն ավերող ամեն մի արկը: Բերդաքաղաքի ազատագրումը դարձել էր օրախնդիր: Մի երկու օր էր մնացել «Հարսանիքը լեռներում» օպերացիային, ՈՒԱԶով փամփուշտ էի տեղափոխում 26-րդ դիրք, Ստեփանակերտից դուրս չեկած` Մազի կարմուջի մոտ Շուշիից կրակում են, մեքենաս վառվում է: Բառեր չկան, որ կարողանան նկարագրեն այն սրտացավությունը, որով մոտակա տների բնակիչներն օգնում էին բեռնաթափել մեքենան: Այդ ժամանակ ամեն մի փամփուշտը մի ոսկի արժեր մեզ համար: Կին թե տղամարդ` եկան, օգնեցին:

Փամփուշտները կարողացանք փրկել, բայց ահա մեքենան` ամբողջությամբ այրվեց: Երբ ես Արկադի Տեր-Թադևոսյանին պատմեցի եղելությունն ու ասացի` թե վառվել եմ, նա հանդիմանեց ինձ այդ խոսքի համար: Ասում էր` կարևորը դու ես, քո կյանքն է, մեքենան` ոչինչ: Մի գիշերվա ընթացում նա ինձ համար նոր ՈՒԱԶ գտավ, ու ես կարողացա փամփուշտները դիրք հասցնել:

Ես 26-ի դիրքում էի, լեգենդար Յուրա Հովհաննիսյանի զինվորներից մեկը: Շուշիի օպերացիային նախորդող օրերին թեժ մարտեր ենք ունեցել 26-ի դիրքում: Մեր դիրքը բարձր էր, Շուշիից ու Քոսալարից ուղիղ նշանառությամբ կրակում էին մեզ։ Յուրան բարձրացել, կանգնել էր բարձունքի գագաթին ու սեփական կյանքը վտագելով` հուշում էր, թե որտեղից է գալիս հերթական հրթիռը, երբ թաքնվենք, երբ դուրս գանք, որ ուղղությամբ կրակենք: Արյունալի մարտեր էին, զոհեր ու վիրավորներ շատ ենք ունեցել: Այդ մարտերի ժամանակ էր, որ ցնցակաթված ստացա: Ինձ իջեցրել են մոտակա դաշտային հոսպիտալը, որտեղ, սակայն, երկար մնալ չէի կարող: Հետ եմ դարձել ընկերներիս մոտ: Այդ մարտը ֆիքսող կադրեր ու վիդեոներ էլ կան, բայց ես չունեմ դրանց կրկնօրինակները, երբեմն-երբեմն հեռուստացույցով եմ տեսնում:

Յուրան լեգենդար հրամանատար էր, նրա հետ կռվի գնալն էլ առանձին բախտավորություն էր ցանկացած զինվորի համար: Բայց հանգամանքների բերումով հետագա մարտական ուղիս շարունակել եմ տարբեր ջոկատներում ու մարտերում: Հայ հրամանատարն ամեն տեղ հոգատար ու նվիրված էր, հայ զինվորը` հզոր ու անպարտ: Միայն նրա տեսքը բավական էր թշնամուն` սարսափահար փախչելու համար: Օրինակները, երբ զինված թուրքը փախել է անզեն հայ զինվորի արջևից բազմաթիվ են։

Թշնամին Աղդամում շատ ուժեր էր կուտակել: Ոչ մի կերպ չէր հաջողվողվում վերցնել այն: Մի քանի անգամ գրոհել էինք Ուղտի մեջք բարձունքը` հետագայում դեպի Աղդամ շարժվելու համար, չէր հաջողվում: Որոշեցինք Գետավանի կողմից գնալ, ազատագրել Շաղբուլաղի` Տիգրանակերտի բարձունքը, որտեղ որ տեղադրված է Վանքասար եկեղեցին:

Երեք հոգով գրոհեցին բարձունքը` Կարաբուլաղցի Արմենը, Ավետիսյան Կարմենը իսկ երրորդին` Փաստաբան էինք ասում: Բարձրանալիս Արմենը նկատեց, որ մի թուրք եկեղեցու վրա կանգնած հեռադիտակով զննում է տեղանքը: Նա կապվեց հրամանատարի հետ ու խնդրեց, որ տանկով վերացնեն հակառակորդին: Տանկի առաջին հարվածը չհասավ թիրախին իսկ ահա երկրորդ հարվածը եկեղեցուն կպավ, թուրքը գետնին տապալվեց: Թուրքերը շատ էին բարձունքին: Մեր երեք տղաները գրոհի անցան գոչելով`առաջին վաշտ` աջից, երկրորդ վաշտ` ձախից: Առաջին իսկ կրակոցները լսելուն պես թուրքերը սկսեցին փախչել: Խուճապն այնքան էր պատել այս ոչխարներին, որ մինչև ատամները զինված երկու ասկյար մտնում են եկեղեցուց քիչ հեռու գտնվող ջրավազանն ու նռնակով պայթեցնում իրենց: Այդտեղ մի ՀՄՄ է գալիս դեպի մեր Արմենը: Արմենի մոտ «Մուխա» կար, հակատանկային զենք, որով կարող էր ոչնչացնել ՀՄՄ-ն: Բայց «Մուխայի» մեջ արկեր չկային: Արմենը բղավում է.

- Հրամանատար, արկ չունեմ, արկերս վերջացել են:

Բայց հրամանատարը շատ հեռու էր, ոչնչով չէր կարող օգնել Արմենին: Այդ ժանամակ Արմենը «Մուխան» ուսին դրած` իբրև թե նշան է բռնում, հպարտ կեցվածքով կանգնոմ է ՀՄՄ-ի առաջ ու, հանկարծ, ՀՄՄ-ն շրջվում, հետ է գնում: ՀՄՄ-ն նահանջում է Արմենի առաջ, որ բոլորովին անզեն կանգնած էր թշնամու դիմաց: Արմենը չընկրկեց, Արմենը չնվաղեց, անզեն էր, բայց ոչ զինաթափ: Նա միայն մի բան էր ափսոսում, որ չկարողացավ այդ նոր ՀՄՄ-ն զինավար վերցնել: Անընդհատ կրկնում էր. «ՀՄՄ-ն ձեռքիցս գնաց, ՀՄՄ-ն նոր էր, ոնց ձեռքիցս գնաց…»։

Ու այդպես երեք հոգով բարձրացան, գրավեցին բարձունքը:

Պատմությունը գրի առավ Յուլիա ՎԱՆՅԱՆԸ

Լրահոս
Սերժ Սարգսյանի գրասենյակ. Այդ ամենը կրկին թույլ տալ չէր կարելի Կորոնավիրուսի հիվանդացության 663 հաստատված դեպք կա Լարսը բաց է միայն բեռնատար տրանսպորտային միջոցների համար Այսօր Ապրիլյան քառօրյա պատերազմի չորրորդ տարելիցն է «Ժողովուրդ»․ Ինչո՞ւ չենք նկատում Երևանի քաղաքապետի ու Առողջապահության նախարարության համագործակցություն «Փաստ»․ Տնտեսական ճգնաժամը կարող է ավելի վտանգավոր լինել, քան բուն համավարակի տարածումը «Ժողովուրդ»․ Ապրիլյան պատերազմից 4 տարի անց․ ինչ ունենք այսօր «Փաստ»․ Տնտեսական բալանսը լիովին խախտվել է․ ի՞նչ քայլեր են անհրաժեշտ «Հրապարակ»․ Չնայած միջազգային կառույցների հորդորներին՝ Հայաստանում անշեղորեն նվազեցնում են ազատություններն ու իրավունքները «Հրապարակ»․ Բժիշկ-բուժքույրերի աշխատավարձը վերջին շրջանում բարձրացել է, դեռ ավելի է բարձրանալու «Փաստ»․ Կլուծվի աղետի գոտում շահառու ճանաչված 228 ընտանիքի բնակարանային խնդիրը «Փաստ»․ Մեկուսացումը հաղթահարելու ուղիղ ճանապարհը սեփական կայացած ավիացիա ունենալն է ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Ապրիլի 2 Սորոսանմաններն այնտեղ շանս չունեն. հանգիստ եղեք... Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան Իտալիայում կորոնավիրուսից մահացածների թիվը գերազանցել է 13 000-ը. ТАСС Պուտինն ու Էրդողանը հեռախոսազրույց են ունեցել Հայրենասերը կարող է ընտրվել, բայց միայն եթե շատ լավ խաբեբա է, իսկ Բալասանյանը էդ գործում շատ վատն է. Արթուր Դանիելյան Հայաստանում տեղի են ունենում աննորմալ երևույթներ. Երվանդ Վարոսյան Հայաստանից եկած Արցախի 2 քաղաքացիներ մեկուսացված են ՀՀ Գեղարքունիքի մարզ մուտք գործող ավտոճանապարհներին գործելու են հսկիչ կետեր «Նորք» ինֆեկցիոնում կորոնավիորւսով վարակված 89-ամյա քաղաքացի է մահացել Հայաստան-Արցախ ճանապարհները մինչև ապրիլի 12-ը քաղաքացիների համար փակ կլինեն Վլադիմիր Պուտինը Հայաստանի վերաբերյալ պրոտոկոլ է վավերացրել Սերժ Սարգսյանն ու Հրայր Թովմասյանը ներկա են եղել Արիաննե Կաոլինիի հոգեհանգստի արարողությանը Նախկին հանրապետական պատգամավորը նշանակվեց դատավոր Բելառուսը 3 ամսով արգելել է սոխի, սխտորի և հնձկաձավարի արտահանումը Մինչև մանրամասն չներկայացնեն, թե ինչ նպատակով է օգտագործվում այդ տեղեկությունը, դժվար է գնահատել դրա խելամտությունը․ Դ․ Հարությունյան Պաշտոնյաների աշխատավարձները բարձրացել է 500.000-ից մեկ միլիոն դրամով, իսկ թոշակառուների թոշակը՝ 3000 դրամով Պուտինը հրաժարվել է ձեռքսեղմումներից Պարսյան. Կազմակերպությունների համար բնական գազի սակագինը ավելանում է Թոքաբորբից օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի երգչուհի է մահացել Բակո Սահակյանը ՀՀ ՀՌՀ պատվիրակության հետ քննարկել է հեռահաղորդակցության ոլորտում փոխգործակցությանը վերաբերող հարցեր Ռուստամ Բադասյանը, ըստ էության, չբացառեց, որ քաղաքացիների մասին տվյալները կարող են հայտնվել հաքերների մոտ Ռուսաստանցի միլիարդատերը հիվանդանոցներ կկառուցի՝ կորոնավիրուսով վարակված պացիենտների համար Իրանում կորոնավիրուսի հետևանքով մահացածների թիվը գերազանցել է երեք հազարը. РИА Новости ՀՀ արդարադատության նախարար Ռուստամ Բադասյանի ասուլիսը՝ ուղիղ Արցախում ընտրությունները եղել են ժողովրդավարական չափանիշներին համապատասխան. «Իրավական կրթություն և վերահսկողություն» ՀԿ Արցախի նախագահի ընտրությունների երկրորդ փուլին մասնակցելու են Արայիկ Հարությունյանն ու Մասիս Մայիլյանը Չինացի գիտնականները գտել են կորոնավիրուսը բուժելու նոր միջոց: Gazeta.ru Տիգրան Ավինյանը նոր որոշում է ստորագրել
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan