AM | RU
USD
EUR
RUB

Թուրքիան շրջանցող երթուղի. գլխավոր դերերում` Ռուսաստան, Իրան, Ադրբեջան

 

Յուրաքանչյուր երկրի ռազմավարական նշանակությունը բարձրանում է լավ զարգացած ենթակառուցվածքային և ճանապարհատրանսպորտային ցանց ունենալու դեպքում: Ցավոք, Հայաստանը, որը եկկողմանի շրջափակման մեջ է գտնվում, հաճախ չի օգտվում նաև այն հնարավորություններից, որոնք փակ երթուղիներին իրական այլընտրանքներ կդառնային և կբարձրացնեին մեր երկրի տարանցիկ նշանակությունը: Եվ հերթական անգամ հայտարարվեց տարածաշրջանային մի նախագծի մասին, որտեղ Հայաստանը մասնակացություն չի կարող ունենալ, և այս անգամ մեղքն ամենևին էլ մեր անբարյացակամ տրամադրված հարևաններինը չէ, այլ հենց մեր անպատասխանատվությանը, իրավիճակը սխալ գնահատելու և ստրատեգիկ հաշվարկներ կատարելու անկարողությանը:

Օրերս Իրանի երկաթուղային ճանապարհների պաշտոնական ներկայացուցիչ Հասան Աշուրին հայտարարեց, որ աշխատանք է տարվում նոր տրանսպորտային երթուղի մշակելու ուղղությամբ, որը կկապի Իրանի հարավային Բենդեր-Աբբաս նավահանգիստը ԵՄ հետ:Ըստ նրա, նոր երթուղին կանցնի Իրանի և Անդրկովկասի երկրների տարածքով: Վերջնակետը Եվրամիությունն է: Աշուրին հայտնել է ձեռք բերված պայմանավորվածությունների մասին Ադրբեջանի և Վրաստանի հետ` նոր տրանսպորտային երթուղի ստեղծելու մասին:

«Երթուղին ներառելու է երկաթուղային և ավտոմոբիլային ճանապարհներ: Այն անցնելու է Վրաստանի և Ադրբեջանի տարածքով: Նախագիծը մշակվել է հատուկ Թուրքիան շրջանցելու համար` ԵՄ ապրանքներն արտահանելիս: Նախագծի իրականացման արդյունքում տեղափոխման ժամանակը կկրճատվի 45-ից մինչև 23 օր: Նախագծին կմասնակցեն ՌԴ-ն և Ֆինլանդիան»,-ասել է նա:

Հարավկովկասյան հանրապետություններից Ադրբեջանին նախապատսվություն տալը պատահական չէ, քանի որ ընթացքի մեջ է Ադրբեջան-Իրան երկաթուղու շինարարությունը: Բնականաբար, եթե այս տարիներին մենք ոչ միայն խոսեինք Հայաստան-Իրան երկաթուղու կառուցման մասին, այլ նաև կյանքի կոչեինք թղթի վրա մնացած նախագաիծը, ապա մեր հնարավորությունները մեծ կլինեին` դառնալու Իրանը ԵՄ-ին կապող երթուղու մի մասնիկը: Անկախացումից ի վեր Թուրքիան և Ադրբեջանը տարածաշրջանային նախագծերից Հայաստանին մեկուսացնելու քաղաքականություն էին վարում, և սա պատասխան լավ հնարավորություն կլիներ շրջանցելու Թուրքիան: Այդուամենայնիվ, չօգտագործված հնարավորությունների մասին խոսելը նախադրյալներ չի ստեղծում իրականությունը փոխելու համար:

Հիշեցնենք, որ ընդամենը ապրիլի 7-ին Ադրբեջանի մայրաքաղաքում կայացավ Ռուսաստանի, Իրանի և ընդունող երկրի արտաքին գործերի նախարարների հանդիպումը, որի նպատակը Հյուսիս-հարավ ճանապարհատրանսպորտային միջանցքի շրջանակներում կատարված աշխատանքների և նոր հեռանկարների քննարկումը: Հայտարարվեց Հնդկաստանը Ռուսաստանին և ԵՄ-ին միացնելու  նախագծի մասին:

Ներկայումս Հնդկաստանից բեռները դեպի Ռուսաստանի եվրոպական մաս է հասնում ծովային ճանապարհով` Սուեզի ջրանցքի միջոցով: Արդյունքում Նավա-Շեվա (Մումբա) նավահանգստից մինչ Մոսկվա բեռները հասնում են քառասուն օրվա ընթացքում: Այժմ փորձում են գործարկել նոր երթուղի, որի մեկնարկային կետը Սանկտ Պետերբուրգն է, այնուհետև Մոսկվան Աստրախանը Բաքուն և Բենդեր Աբբասը: Այս դեպքում Իրանից դեպի Հնդկաստան փոխադրումները կկատարվեն տասնչորս օրվա ընթացքում: Այս նոր երթուղու գործարկման պայմաններում այլևս հարկ չի լինի բեռները փոխադրել Սուեզի ջրանցքով, որը ոչ միայն ծանրաբեռնված է, այլև թանկ:Երթուղու շինարարությունը նախատեսվում է ավարտել 2017թ-ին: Հիշեցնենք, որ Հյուսիս-Հարավ երթուղու ստեղծման մասին պայմանագիրը կնքվել էր դեռևս 2000թ-ին, սակայն Իրանի նկատմամբ կիրառված միջազգային պատժամիջոցները որոշակիորեն նվազեցրեցին ծրագրի կենսագործման տեմպերը:

Ծրագրի կենսագործման համար կարիք առաջացավ կառուցել Ղեզվին-Ռեշտ-Աստարա երկաթուղային հատվածը, որը Ադրբեջաննն ու Իրանը կապում է միմյանց: Ներկայումս Ղեզվին-Ռեշտ-Աստարա երկաթուղու 350կմ-ից 205-ն արդեն պատրաստ է: Ղեզվին_Ռեշտ հատվածի շինարարությունն ամբողջովին ավարտվել է, իսկ Ռեշտ-Աստարա հատվածը, որն անցնում է Ադրբեջանի տարածքով դեռևս նախագծային փուլում է գտնվում: Չնայած որ մնացել է բավականին դժվարամատչելի հատվածի շինարարությունը, սակայն կանխատեսելի է, որ վաղ թե ուշ այդ նախագիծը կյանքի է կոչվելու:

Նոր միջանցքը կարևոր է Իրանի և Ռուսաստանի առևտրաշրջանառության մեծացմանն ուղղված ծրագրերը կենսագործելու համար: Իրանը ամենից առաջ ցանկանում է ռուսական հացահատիկ գնել: Երկաթուղու կառուցումը հանարավորություն կտա մեծացնել առևտրաշրջանառությունը և բազազանեցնել ներկրվող ապրանքների տեսականին: Ռուսաստանը հանարավորություն կունենա սեփական արտադրության մեքենանաերը Իրան հասցնել, որտեղ բավականին տարածված են չինական մեքենաները: Հաշվի առնելով մեծ քանակության ծրագրերը, այդ թվում նաև ատոմային բանագավառում, նոր ուղին ծանրաբեռնված կլինի բեռներով:

Այսպիսով Հյուսիս-Հարավ նախագիծը քայլ առ քայլ կյանքի է կոչվում, որտեղ իր ուրույն տեղն ունի նաև Ադրբեջանը: Հին մետաքսի ճանապարհի վերականգնմանն ուղղված նախագծում Հայաստանը ևս որոշակի մասնաբաժին ունի, որի շրջանականերում երկար տարիներ Հայաստանում կառուցում են ավտոմոբիլային ճանապարհներ, սակայն, ցավոք, ավտոմոբիլային ճանապարհները բեռափոխադրություն իրականացնելու նպատակով նույնքան կարևոր և օգտակար չեն որքան երկաթուղային հաղորդակցության ցանցի առկայությունը: Նման ենթակառուցվածքների առումով Հայաստանն իսկապես կաղում է:

Աննա ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

 

 

 

 

 

Լրահոս
Պեկինում իրավիճակը հանգիստ է, անվտանգության միջոցառումներն ուժեղացված չեն ԿԽՄԿ ներկայացուցիչներն այցելել են Ադրբեջանում պահվող հայ գերիներին Ինչպես Փաշինյանը քանդեց բանակը․ ռազմական փորձագետի հիմնավորումը․ տեսանյութ Ինչպիսի եղանակ է սպասվում Հայաստանում Դոլարի, եվրոյի և ռուբլու փոխարժեքը՝ փոխանակման կետերում 44-օրյա պատերազմում զոհվածների ծնողները հայտարարում են՝ սեպտեմբերի 27-ին թույլ չեն տա Նիկոլ Փաշինյանի մուտքը «Եռաբլուր» Ադրբեջանը չհրահրված և չարդարացված զինված ներխուժում սկսեց Հայաստանի տարածք. Արմեն Գևորգյան Արարատ քաղաքում վրաերթի են ենթարկել 7-ամյա տղայի Այսօր Ստեփանակերտի օրն է. Արցախյան 44-օրյա պատերազմից հետո մայրաքաղաքի բնակչությունը կտրուկ աճել է Կարող ենք Իրանից էլ սպառազինություն ձեռք բերել. Սուրեն Սարգսյան Խոշոր հրդեհ Արշակունյաց պողոտայում. դեպքի վայր է մեկնել 3 մարտական հաշվարկ Ոսկու և արծաթի գները նվազել են Հակառակորդը փորձել է անցնել հայկական մարտական դիրքերից մեկի թիկունք, սակայն հետ է շպրտվել Հայոց Բանակի հարվածը Նիկոլ Փաշինյանին «Սուրմալու»-ի փլատակներում մնացած Mercedes-ը ԱԻՆ-ի աշխատակիցները դեռ չեն հանել Երևան-Մեղրի ավտոճանապարհին ՃՏՊ-ի հետևանքով 7 անձ է հոսպիտալացվել, 5-ը երեխաներ են Հայ-ադրբեջանական սահմանին իրավիճակը հարաբերականորեն կայուն է․ ՊՆ Ֆրանսիան հորդորում է իր քաղաքացիներին զերծ մնալ ՀՀ որոշ շրջաններ այցելելուց ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատունը ԱՄՆ քաղաքացիներին հորդորել է խուսափել Հայաստանի որոշ վայրեր այցելելուց Պետք է ստեղծենք առավելագույն լայն համախմբում՝ ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու համար․ Իշխան Սաղաթելյանը՝ ՀՀ և Արցախի նախկին նախագահների հանդիպման մասին Ինչպիսի եղանակ է սպասվում Հայաստանում Դոլարի, եվրոյի և ռուբլու փոխարժեքը՝ փոխանակման կետերում Եռաբլուրում տեղի ունեցածին լավ չեմ վերաբերվում, դատապարտելի է. Տիգրան Ավինյան TikTok-ի արգելափակումները Հայաստանում հանված են. Սամվել Մարտիրոսյան «Լուսավոր Հայաստանը» մասնակցելու է Երևանի ավագանու ընտրություններին․ ցուցակը գլխավորելու է Դավիթ Խաժակյանը Վարդենիս համայնքի սահմանամերձ բնակավայրերից ադրբեջանական ագրեսիայի հետեւանքով տարհանվել է 539 ընտանիք Արցախում առաջարկում են վերանայել սեփականության իրավունքի սահմանափակումները Ռոնալդինյոն չափազանց շատ էր սիրում կանանց ու սառը գարեջուր, հակառակ դեպքում մինչև 60 տարեկան կխաղար Սա դավաճանություն է, պարտվողականության ու Հայրենիք հանձնելու գործընթացի շարունակություն Երևանի և 9 մարզերի մի շարք հասցեներում լույս չի լինի Ադրբեջանը խախտել է հրադադարի ռեժիմը Ոսկու և արծաթի գներն աճել են Աջապահյանը պատրաստ է առաջնորդել երկում տիրող իրավիճակից դուրս գալու շարժումը Վերջին ռազմական գործողություններն ընդգծում են մեր դիվանագիտությունը կրկնապատկելու անհրաժեշտությունը. Բայդենը՝ Փաշինյանին Իրանը, Ռուսաստանը եւ Չինաստանը կանցկացնեն ռազմածովային ուժերի համատեղ զինավարժանքներ Դիերի մեծ մասը Մարտունու դիահերձարանում է, ծնողներին չեն թողնում մտնել. Զոհրաբյան Իրանի զինված ուժերի զորահանդես Է սկսվել Թեհրանում եւ երկրի այլ քաղաքներում ՀՀ ԳՇ պետը և ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարը քննարկել են հայ-ադրբեջանական սահմանի առանձին հատվածներում տիրող իրավիճակը 35 ՀԿ-ներ պահանջում են ոստիկանապետի պաշտոնանկությունը Դոլարի, եվրոյի և ռուբլու փոխարժեքը՝ փոխանակման կետերում
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan