AM | RU
USD
EUR
RUB

Ադրբեջանական մանաթը հերթական անգամ փլուզման շեմին

 

Ադրբեջանում շուտով 100 դոլարը կարժենա 180 մանաթ, և դա անխուսափելի է: Այս մասին հայտարարել է Ադրբեջանի խորհրդարանի տնտեսական քաղաքականության, արդյունաբերության և ձեռնարկատիրության հանձնաժողովի անդամ, պատգամավոր Վահիդ Ահմեդովը: «Նավթի ցածր գները լուրջ ազդեցություն են գործում մանաթի փոխարժեքի վրա: Մեծացել է ներմուծումը: Ադրբեջանի կենտրոնական բանակը մանաթի մեղմ արժեզրկում է սկսել և այդ գործընթացը պետք է շարունակվի ու տարվա վերջին մանաթը ձեռք կբերի իրական շուկայական արժեքը: Մանաթի փոխարժեքը արհեստականորեն կայուն պահելու փող ծախսելու իմաստ չկա: Այդ փողը պետք է ուղղվի այլ ոլորտների զարգացմանը», -ասել է նա: Պատգամավորը գտնում է, որ մինչև տարեվերջ 100 դոլարը կարժենա 170-180 դոլար:Ի տարբերություն նրա, Ադրբեջանցի տնտեսագետ-փորձագետների կարծիքով` մոտ ժամանակներում մանաթի փոխարժեքը զգալիորեն կընկնի և մեկ ԱՄՆ դոլարը կարժենա նվազագույնը 2 մանաթ:

Ադրբեջանական մանաթը վերջին 1.5 տարվա ընթացքում մի քանի շոկային փուլեր է անցել: Առաջինը տեղի ունեցավ 2015թ-ի փետրվարի 21-ին, երբ Ադրբեջանի Կենտրոնական բանկը մեկ գիշերվա ընթացքում որոշեց մանաթը թուլացնել 34 տոկոսով, ինչի հետևանքով ամերիկայն դոլարի փոխարեքը 0.78-ից հասավ 1.05 մանաթի: Երկրորդ փլուզումը տեղի ունեցավ նույն թվականի դեկտեմբերի 21-ին, երբ 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Ադրբեջանի Կենտրոնական բանկը հայտարարեց լողացող փոխարժեքի անցնելու մասին, ինչի հետևանքով ամերիկյան դոլարի նկատմամբ մանաթի փոխարժեքը նույն օրը միանգամից ընկավ 47.6 տոկոսով 1.05-ից հասնելով 1.55 մանաթի: Մանաթը 2015 թվականի ընթացքում արժեզրկվել է մոտ 98 տոկոսով՝ ճանաչվելով անցյալ տարի ամենաարժեզրկված արժույթն աշխարհում: Եթե մանաթի էժանացման հերթական ալիքը սկսվի, ապա այն կգերազանցի նախորդ ռեկորդը` դառնալով 2.3 անգամ արժեզրկված արժույթ:

Այս ամենը կանխատեսելի է դարձնում Ադրբեջանում տնտեսական դրության վատթարացման նոր փուլ: Ադրբեջանում բյուջեի կատարողականը ամիս առ ամիս նվազում է, ապրանքները թանկանում, մարդկանց կենցաղավարությունը դժվարանում:
Մարտի համեմատ, ապրիլին բյուջեի մուտքերը նվազել են 260 մլն մանաթով, մայիսին` 555 մլն մանաթով: Բյուջեի մուտքերի ամսական նվազման ծավալը երկու ամիսներին 21 տոկոսից հասել է 43 տոկոսի: Այսինքն` Ադրբեջանի պետբյուջեի եկամուտները մայիսին 43 տոկոսով նվազել են: Հատկանշական է, որ համատարած աղքատացման և ծանր տնտեսական իրավիճակի այս ֆոնին Ալիևյան կլանը նախաձեռնեց ապրիլյան պատերազմը: Բազմիցս նշվել է, որ Արցախյան հակամարտությունը սեփական ժողովրդի ուշադրությունը ներքին խնդիրներից շեղելու գործիք է ադրբեջանական իշխանությունների համար, սակայն ներկայացված թվերն էլ ավելի խոսուն են: Դեռևս չկան հունիս ամսվա տվյալները, սակայն մանաթի արժեզրկման նոր ալիքի դեպքում հասկանալի է, որ բյուջեի ծախսերն էլ ավելի կկրճատվեն:

Ադրբեջանի վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյլաների համաձայն, 2016-ի առաջին երկու ամիսներին արդեն արձանագրվել է տնտեսական անկում՝ 3,2 տոկոսով:Նավթային հատվածում անկումը կազմել է 5,5 տոկոս, իսկ միայն Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերության կողմից նավթի արդյունահանումը նվազել է 7,5 տոկոսով, գազինը՝ մոտ 4 տոկոսով:

2016-ի հունվար-փետրվարին արտաքին առևտրի ծավալները 2015-ի հունվար-փետրվարի համեմատ նվազել են 45 տոկոսով, կազմելով 2,2 մլրդ դոլար: Ընդ որում, ավելի շատ նվազել է արտահանումը՝ 47 տոկոսով, որի ավելի քան 85 տոկոսը կազմել են նավթը գազը և նավթամթերքները: Պաշտոնական վիճակագրության համաձայն՝ 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն նվազել է 4,3 տոկոսով: Սակայն, ըստ Standard&Poor’s միջազգային վարկանիշային կազմակերպության, արտարժույթով արտահայտված, 2016-ին 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն Ադրբեջանում կազմել է մոտ 4000 դոլար, այն դեպքում, երբ 2014-ին՝ 8000 դոլար էր:

Ստեղծված իրավիճակի վրա հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնեն հայկական քաղաքական և ռազմական ղեկավարությունը: Եթե Ադրբեջանի ներքին խնդիրները մեծանում են, իսկ պատերազմը դրանցից ուշադրությունը շեղելու միջոց է, ապա էլ ավելի մեծ խնդիրները կարող են հանգեցնել լայնամասշտաբ պատերազմի: Մինչ բանակցությունները շարունակվում են, որը կարող ենք բնութագրել բանակցություններ բանակցությունները շարունակելու շուրջ, երկրորդ ֆրոնտում գուցե Ալիևը հերթական հարձակման պլանն է մտմտում: Պետք է հաշվի առնել նաև այն հանգամանքը, որ ադրբեջանական բանակի սպառազինությունների առյուծի բաժինը ձեռք է բերվել հիմնականում այն տարիներին, երբ երկրի պետական բյուջեում նավթադոլարների պակաս չկար: Ուստի ֆինանսական ճգնաժամը սպառազինությունների մատակարարման և արդիականացման գործընթացի վրա չի անդրադառնա: Հաշվի առնելով տնտեսական ոլորտում առկա միտումները՝ Ադրբեջանի ղեկավարությունը կցանկանա Արցախում հաջողություններ արձանագրել մինչ տնտեսական ճգնաժամի հաջորդ ալիքը: Ալիևի առաջին նման փորձը դատապարտվեց ձախողման, սակայն կրկնությունները բացառված չեն: Իսկ մեզ մնում է չկորցնել զգոնությունը և ամեն վայրկյան պատրաստ լինել նոր պատերազմի:

Աննա ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

Լրահոս
ՌԴ ԱԳՆ-ն դեմ է Թուրքիայի նկատմամբ ԵՄ միակողմանի պատժամիջոցներին Իջևանի դեպքի հետ կապված տարբերակ է առաջարկվել, որ պետությունը կարգավորի փայտի հավաքման պրոցեսը. Արթուր Վանեցյան Արցախի խորհրդարանը կգումարի արտահերթ նստաշրջան $100 մլն Ադրբեջանին և $7 մլն Հայաստանին. Վաշինգտոնն ընդգծում է իր պրագմատիկ քաղաքականությունը Հարավային Կովկասում ԱԱԾ տնօրենը Տավուշում մասնակցելու է խորհրդակցության` Ւջևանում տեղի ունեցած բախումների վերաբերյալ ԱԱԾ տնօրենը ժամանել է Իջևան Փոխոստիկանապետ. Իջևան ներքին զորքեր են տեղափոխվել Ժամանակավորապես կդադարեցվի մի շարք համայնքների գազամատակարարումը Կոտրվի էս կուռը, որ «հու» եմ արել, Նիկոլ ընտրել. Իջևանից բերման ենթարկվածի հարազատ Ռուսաստանը պատրաստ է Թուրքիային Սու-35-եր մատակարարել Գիշերվա 4-ին բերետավորները տուն են մտել, երեխեքը վախեցած, չգիտեմ՝ ինչ ա կատարվել Իրանը օտարերկրյա նավթային տանկեր է առգրավել՝ 12 անձնակազմով Ղազինյան. Ո՞վ է պատասխանատու Փաշինյանի առողջության համար Մարդիկ ուզում են լավ ապրեն. պարտքերի տակ են, ում «սումկեն» բաց անես, պարտքերի թղթեր ա. Իջևանից բերման ենթարկվածի հարազատ Փաստեր ունենք, որ հենց ոստիկաններն են հարձակվել ժողովրդի վրա. Իջևանից բերման ենթարկվածի հարազատ Հայաստանում ունենք վառելափայտի խնդիր. Նիկոլ Փաշինյան ՄԻՊ որոշմամբ` հատուկ հանձնարարությամբ խումբ է գործուղվել Իջևան Վարչապետն անձամբ է ընդունում, որ օպերատիվ կապի առկայությունը չի երաշխավորում, որ զոհեր չենք ունենա. Հերմինե Մխիթարյան Իջևանում տեղի ունեցած բախումների հետևանքով ձերբակալվել է 13 անձ. Քննչական կոմիտե «Ժողովուրդ». Մեքենաների տեխզննման գործընթացում փոփոխություններ կարվեն «168 ժամ». Իշխանափոխությունից մեկ տարի անց կառավարությունը նվազեցնում է տնտեսական աճի ակնկալիքները «Փաստ». ԵՊՀ-ն ծառայեցնում են իշխանությանը, այլախոհ դասախոսներին «բլոկադայի» են ենթարկում «Հրապարակ». 40 մարդ կհամալրի գործազուրկների շարքերը ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Հուլիսի 18 Իջևանում բախումների հետևանքով տուժել է շուրջ 25 ոստիկան, դեպքի վայր է մեկնել ոստիկանապետը Վիտալի Բալասանյանի գրասենյակի հայտարարությունը Ռոբերտ Քոչարանի գրասենյակը քաղաքական դրդապատճառներ է տեսնում նախագահի գործով դատավորի աշխատասենյակի խուզարկության մեջ ՊԲ հրամանատար մեկնել է հյուսիսային հատվածում տեղակայված մի շարք զորամասեր և առաջնագիծ Մայր Աթոռում տեղի ունեցան լսումներ Ստամբուլյան կոնվենցիայի շուրջ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների նորմալացումը Վրաստանում կարևոր են համարում Տիգրան Աթանեսյան. Դավիթ Գրիգորյանի աշխատասենյակի խուզարկությունը պետք է հանրորեն պատճառաբանվի Եվրահանձնաժողովի նոր նախագահի հետ հարկավոր է օպերատիվ կերպով դրական հարաբերություններ հաստատել. փորձագետ Ամեն մեկն իր ոլորտում սկսում է հիասթափվել. հոգեբան Քոչարյանի գործով դատավորի աշխատասենյակում խուզարկությունը կատարվել է քրեական գործի շրջանակներում. ՀՔԾ-ն հաստատում է Հայաստանի հետ իրավիճակն այլ է, այն մեր ռազմավարական գործընկերն է․ Սերգեյ Լավրով Ողբերգական վթար՝ ՌԴ-ում. կրկին հայեր են մահացել Լավրովը նշել է վրացական թռիչքների արգելքը վերացնելու պայմանները Արծրուն Հովհաննիսյան․ Կրակոցներից տուժել են Ելփի գյուղի տները Եվրահանձնաժողովը կին նախագահ ունի Թրամփն արգելել է վաճառել Թուրքիային F-35 կործանիչներ
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan