AM | RU
USD
EUR
RUB

Ադրբեջանական մանաթը հերթական անգամ փլուզման շեմին

 

Ադրբեջանում շուտով 100 դոլարը կարժենա 180 մանաթ, և դա անխուսափելի է: Այս մասին հայտարարել է Ադրբեջանի խորհրդարանի տնտեսական քաղաքականության, արդյունաբերության և ձեռնարկատիրության հանձնաժողովի անդամ, պատգամավոր Վահիդ Ահմեդովը: «Նավթի ցածր գները լուրջ ազդեցություն են գործում մանաթի փոխարժեքի վրա: Մեծացել է ներմուծումը: Ադրբեջանի կենտրոնական բանակը մանաթի մեղմ արժեզրկում է սկսել և այդ գործընթացը պետք է շարունակվի ու տարվա վերջին մանաթը ձեռք կբերի իրական շուկայական արժեքը: Մանաթի փոխարժեքը արհեստականորեն կայուն պահելու փող ծախսելու իմաստ չկա: Այդ փողը պետք է ուղղվի այլ ոլորտների զարգացմանը», -ասել է նա: Պատգամավորը գտնում է, որ մինչև տարեվերջ 100 դոլարը կարժենա 170-180 դոլար:Ի տարբերություն նրա, Ադրբեջանցի տնտեսագետ-փորձագետների կարծիքով` մոտ ժամանակներում մանաթի փոխարժեքը զգալիորեն կընկնի և մեկ ԱՄՆ դոլարը կարժենա նվազագույնը 2 մանաթ:

Ադրբեջանական մանաթը վերջին 1.5 տարվա ընթացքում մի քանի շոկային փուլեր է անցել: Առաջինը տեղի ունեցավ 2015թ-ի փետրվարի 21-ին, երբ Ադրբեջանի Կենտրոնական բանկը մեկ գիշերվա ընթացքում որոշեց մանաթը թուլացնել 34 տոկոսով, ինչի հետևանքով ամերիկայն դոլարի փոխարեքը 0.78-ից հասավ 1.05 մանաթի: Երկրորդ փլուզումը տեղի ունեցավ նույն թվականի դեկտեմբերի 21-ին, երբ 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Ադրբեջանի Կենտրոնական բանկը հայտարարեց լողացող փոխարժեքի անցնելու մասին, ինչի հետևանքով ամերիկյան դոլարի նկատմամբ մանաթի փոխարժեքը նույն օրը միանգամից ընկավ 47.6 տոկոսով 1.05-ից հասնելով 1.55 մանաթի: Մանաթը 2015 թվականի ընթացքում արժեզրկվել է մոտ 98 տոկոսով՝ ճանաչվելով անցյալ տարի ամենաարժեզրկված արժույթն աշխարհում: Եթե մանաթի էժանացման հերթական ալիքը սկսվի, ապա այն կգերազանցի նախորդ ռեկորդը` դառնալով 2.3 անգամ արժեզրկված արժույթ:

Այս ամենը կանխատեսելի է դարձնում Ադրբեջանում տնտեսական դրության վատթարացման նոր փուլ: Ադրբեջանում բյուջեի կատարողականը ամիս առ ամիս նվազում է, ապրանքները թանկանում, մարդկանց կենցաղավարությունը դժվարանում:
Մարտի համեմատ, ապրիլին բյուջեի մուտքերը նվազել են 260 մլն մանաթով, մայիսին` 555 մլն մանաթով: Բյուջեի մուտքերի ամսական նվազման ծավալը երկու ամիսներին 21 տոկոսից հասել է 43 տոկոսի: Այսինքն` Ադրբեջանի պետբյուջեի եկամուտները մայիսին 43 տոկոսով նվազել են: Հատկանշական է, որ համատարած աղքատացման և ծանր տնտեսական իրավիճակի այս ֆոնին Ալիևյան կլանը նախաձեռնեց ապրիլյան պատերազմը: Բազմիցս նշվել է, որ Արցախյան հակամարտությունը սեփական ժողովրդի ուշադրությունը ներքին խնդիրներից շեղելու գործիք է ադրբեջանական իշխանությունների համար, սակայն ներկայացված թվերն էլ ավելի խոսուն են: Դեռևս չկան հունիս ամսվա տվյալները, սակայն մանաթի արժեզրկման նոր ալիքի դեպքում հասկանալի է, որ բյուջեի ծախսերն էլ ավելի կկրճատվեն:

Ադրբեջանի վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյլաների համաձայն, 2016-ի առաջին երկու ամիսներին արդեն արձանագրվել է տնտեսական անկում՝ 3,2 տոկոսով:Նավթային հատվածում անկումը կազմել է 5,5 տոկոս, իսկ միայն Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերության կողմից նավթի արդյունահանումը նվազել է 7,5 տոկոսով, գազինը՝ մոտ 4 տոկոսով:

2016-ի հունվար-փետրվարին արտաքին առևտրի ծավալները 2015-ի հունվար-փետրվարի համեմատ նվազել են 45 տոկոսով, կազմելով 2,2 մլրդ դոլար: Ընդ որում, ավելի շատ նվազել է արտահանումը՝ 47 տոկոսով, որի ավելի քան 85 տոկոսը կազմել են նավթը գազը և նավթամթերքները: Պաշտոնական վիճակագրության համաձայն՝ 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն նվազել է 4,3 տոկոսով: Սակայն, ըստ Standard&Poor’s միջազգային վարկանիշային կազմակերպության, արտարժույթով արտահայտված, 2016-ին 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն Ադրբեջանում կազմել է մոտ 4000 դոլար, այն դեպքում, երբ 2014-ին՝ 8000 դոլար էր:

Ստեղծված իրավիճակի վրա հատկապես պետք է ուշադրություն դարձնեն հայկական քաղաքական և ռազմական ղեկավարությունը: Եթե Ադրբեջանի ներքին խնդիրները մեծանում են, իսկ պատերազմը դրանցից ուշադրությունը շեղելու միջոց է, ապա էլ ավելի մեծ խնդիրները կարող են հանգեցնել լայնամասշտաբ պատերազմի: Մինչ բանակցությունները շարունակվում են, որը կարող ենք բնութագրել բանակցություններ բանակցությունները շարունակելու շուրջ, երկրորդ ֆրոնտում գուցե Ալիևը հերթական հարձակման պլանն է մտմտում: Պետք է հաշվի առնել նաև այն հանգամանքը, որ ադրբեջանական բանակի սպառազինությունների առյուծի բաժինը ձեռք է բերվել հիմնականում այն տարիներին, երբ երկրի պետական բյուջեում նավթադոլարների պակաս չկար: Ուստի ֆինանսական ճգնաժամը սպառազինությունների մատակարարման և արդիականացման գործընթացի վրա չի անդրադառնա: Հաշվի առնելով տնտեսական ոլորտում առկա միտումները՝ Ադրբեջանի ղեկավարությունը կցանկանա Արցախում հաջողություններ արձանագրել մինչ տնտեսական ճգնաժամի հաջորդ ալիքը: Ալիևի առաջին նման փորձը դատապարտվեց ձախողման, սակայն կրկնությունները բացառված չեն: Իսկ մեզ մնում է չկորցնել զգոնությունը և ամեն վայրկյան պատրաստ լինել նոր պատերազմի:

Աննա ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

Լրահոս
«Կարկառ» ճամբարում տեղի է ունեցել «Ձյուդոն բաց երկնքի տակ» խորագրով փառատոնի բացման արարողությունը Մոսկովյան դատարանը հրապարակել է հայ գործարարին սպանողների դատավճիռը Հրավառությունից հետո այրվում է Հաղթանակի զբոսայգու հարակից տարածքը Հոկտեմբերի 21-ի հոսանքազրկումների մասին Զոհասեղանին այլևս մեր պետականության հարցը չէ նույնիսկ, զոհասեղանին դրված է երկրիր ունենալ-չունենալու հարցը Բաքվում ոստիկանությունը ճնշել է մետրոյի կայարանի դիմաց ցույց անցկացնելու փորձը Ռուսաստանում չեն հասկանում, թե ինչ է անում Սիրիայում ԱՄՆ-ը Ահա, թե ինչու էր Արթուր Դավթյանը բաց կապով ինձ զանգել, ու վերացարկվելով իրականությունից, խրոխտ-խրոխտ սպառնում Չեմ համարում, որ ինչ-որ մեկից լավն եմ, եթե պետք է բանտ տանեն՝ պատրաստ եմ, բայց ինձ լռեցնել որևէ մեկը չի կարող. Միհրան Հակոբյան Անծանոթ աղջիկը Հայկ Մարությանին նվիրեց Ռոբերտ Քոչարյանի գիրքը Լուկաշենկոն հիշել է, թե ինչպես են Ելցինի հետ Քլինթոնի ներկայությամբ ծիծաղել նրա վրա Զոհրաբ Մնացականյանը կվկայի Հանրապետության տարածքում ջերմաստիճանը զգալի կնվազի Հայտնի է Արմեն Կարապետյանի պաշտոնանկության պատճառը Գաղտնի ու թաքուն Մեր երկիրը ընկել է անհայրենիք, անհավատ և որևէ սրբություն չունեցող մարդկանց ձեռքը Թովմասյանի դուստրերին ու թոշակառու հորը ԱԱԾ հրավիրելու իրական նպատակը բարոյական ու հոգեբանական ճնշում գործադրելն է Բաքվում կայանալիք ընդդիմության ցույցի պատճառով մետրոյի երեք կայարան է փակվել Հրայր Թովմասյանի փաստաբանական թիմն արձագանքել է ԱԱԾ հայտարարությանը «Հայելու առաջ» հաղորդումը փակելը քաղաքական ճնշման հետևանք է. Սաթիկ Սեյրանյան Շենգավիթի շուկայի աշխատակիցներն այսօր գործադուլ են հայտարարել Թբիլիսիում ուժգին պայթյունի հետևանքով տուժածների թվում հայեր չկան Բակո Սահակյանը ներկա է գտնվել նռան փառատոնին Հուղարկավորության ժամանակ տղամարդը «կենդանացել» է «Թուրքիան վերականգնել է Սիրիայում հրադադարի ռեժիմը». Թրամփ Լիբանանում հակակառավարական ցուցեր են՝ «WhatsApp» հեղափոխություն «Միքայել Համբարձումյանը հանձնարարել է՝ ԵՊՀ-ում փորեն, Միհրան Հակոբյանի վրա ինչ-որ բան գտնեն, մի գործ կարեն». Արթուր Դանիելյան Ռուսաստանում ամբարտակի փլուզման հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 13-ի (լուսանկարներ) Ոստիկանների նկատմամբ հարձակում գործած անձիք կալանավորվել են Առաջնագծում հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակվել է շուրջ 1100 կրակոց «Փաստ». Նիկոլ Փաշինյանի վարկանիշն օրեցօր անկում է ապրում «168 ժամ». 3 մլն դրամ աշխատավարձ՝ ոչինչ չանելու համար «Ժողովուրդ». Անելանելի իրավիճակ. պաշտոնի նշանակելու համար մարդ չեն գտնում «Փաստ». Գարեգին Չուգասզյանն օրերս բավականին ուշ ժամի կառավարության շենքում հանդիպում է ունեցել Նիկոլ Փաշինյանի հետ «Հրապարակ». Իշխանությունը լուրջ մրցակից է համարում Վանեցյանին. հաջորդ թիրախը նա լինելու Հայկական «էկզոկմախքի» առաջին քայլերը «Հրապարակ». Ուզում են միանգամից ամբո՞ղջը՝ պառլամենտ, կառավարություն, ՍԴ «168 ժամ»․ «Հպարտ քաղաքացիներն» ու իրավապահ համակարգի դելեգիտիմիզացիան «Ժողովուրդ»․ Ի՞նչ է կատարվում, ով ում է ցանկա­նում վերահսկել ինտերնետ տիրույ­թում «Փաստ». Նախ պետք է իրականացվի «Աշխատի՛ր, կառավարություն» ծրագիրը
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan