AM | RU
USD
EUR
RUB

Չարենցի պոեզիան հաղթահարման պոեզիա է. Միլիտոնյան

 

Հայ մեծ բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի ծննդյան 190-ամյակը նշվեց Երևանում գրողի արձանի մոտ։

Միջոցառման ընթացքում ելույթ ունեցավ Հայաստանի գրողների միության նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանը: Նա գրողի պոեզիան բնորոշեց որպես հաղթահարման, դեպի արևը գնացող, հզոր էներգիա կրող պոեզիա։

«Մենք ամեն տարի այստեղ՝ նրա արձանի մոտ, շնորհավորում ենք հայ մեծ բանաստեղծի ծնունդը։ Մեծ ուժի, մեծ տաղանդի, հանճարի շնորհը կրող բանաստեղծ է Եղիշե Չարենցը։ Բոլորս, կարդալով նրան, ստանում ենք հզոր էներգիա և՛ այսօրվա, և՛ վաղա համար, որովհետև պոեզիան, գրականությունը անցյալում չեն մնում»,- նշեց Միլիտոնյանը և հավելեց, որ կարդալով Չարենց՝ մարդ ինքն իրեն կարող է ուժեղացնել և դառնալ գեղեցիկ մարդ։

Գրողների միության նախագահն անհրաժեշտ է համարում երեխաների շփումը գրականության, մշակույթի, հայ մեծերի հետ, որպեսզի նրանք պահպանեն իրենց ինքնությունը։

Միջոցառմանը մասնակցում էին նաև Երևանի տարբեր դպրոցի աշակերտներ, ովքեր արտասանեցին Եղիշե Չարենցի բանաստեղծությունները։

Հայ բանաստեղծ, գրող և թարգմանիչ Եղիշե Չարենցը (իսկական անունը՝ Եղիշե Սողոմոնյան)՝ ծնվել է 1897 թվականի մարտի 13-ին Կարս քաղաքում։

Նրա ծնողները՝ գորգավաճառ Աբգար Սողոմոնյանը և Թեկղի Միրզոյանը, Կարս են գաղթել Պարսկաստանի Մակու քաղաքից։ Սողոմոնյանների ընտանիքում մեծացել են չորս տղա և երեք աղջիկ։ Կարսում մինչ օրս կանգուն է Չարենցի տունը։ Ապագա բանաստեղծը հետևողական կրթություն չի ստացել։ 1908-1912 թվականներին սովորել է Կարսի ռեալական ուսումնարանում և հեռացվել՝ ուսման վարձը վճարել չկարողանալու պատճառով։

1912 թվականին Թիֆլիսի «Պատանի» ալմանախում Եղիշե Սողոմոնյան ստորագրությամբ տպագրվում է «Ծաղիկները հեզ» բանաստեղծությունը, իսկ 1914 թվականին արդեն Եղիշե Չարենց ստորագրությամբ լույս է տեսնում 17-ամյա պատանու «Երեք երգ տխրադալուկ աղջկան» շարքը՝ նվիրված Աստղիկ Ղոնդախչյանին, և ընդգրկում էր մեկը մյուսին շարունակող երեք բանաստեղծություն։ 1915 թվականին նա զինվորագրվում է հայ կամավորական գնդերից մեկին և հասնում մինչև Կարս: Գիտելիքների պակասը նա լրացրել է կյանքի համալսարաններում և ընթերցանությամբ։

1914 թվականին լույս է տեսել նրա բանաստեղծությունների առաջին գիրքը։

Հաջորդ տարի՝ 1915 թվականին, լույս է տեսնում «Կապուտաչյա հայրենիք» պոեմը։ 1916 թվականին Թիֆլիսում լույս է տեսնում «Դանթեական առասպել» պոեմը։

1923 թվականին լրացել է Չարենցի գրական գործունեության 20 տարին։ Գրողների միությունը որոշել է նշել այդ հոբելյանը, ինչն այդպես էլ չի տեղի չի ունեցել։ 1935 թվականից սկսած Չարենցի դեմ ուղղված հալածանքները խորանում են։ Նրան հեռացնում են հրատարակչությունից և գրողների միությունից։ 1936 թվականի սեպտեմբերի 24-ից Չարենցը ենթարկվում է տնային կալանքի, նույնը վերջնականապես պարտադրվում է նոյեմբերի 9-ին։

Չարենցը տառապել է խորացած մորֆինիզմով, որից և հյուծվել է օրգանիզմը, իսկ վերջին օրերին մորֆիի բացակայությունը հասցրել է աղեստամոքսային ուղու քայքայման։ Գլուխ են բարձրացել նաև նախկին հիվանդությունները՝ շարունակական պլևրիտը, լյարդի էխինակոկը, երիկամի բորբոքումը։ Այդ ամենը հասցրել են թոքերի կատառային բորբոքման, որից էլ վրա է հասել մահը։ Նրա վիճակը ծանրացել էր նոյեմբերի 17-ից, այդ իսկ պատճառով տեղափոխվել էր բանտի հիվանդանոց, ուր և վախճանվել է՝ չհասնելով դատավճռի կայացման։ Շրջանառվող վարկածներից մեկի համաձայն, նրան թաղել են գիշերը, բոլորից գաղտնի, աչքից հեռու, Երևանից Էջմիածին տանող խճուղու ձախ կողմում, Հրազդանի աջ ափին, ձորի բարձունքում գտնվող ներքին գործերի նախարարության պանսիոնատի այգու քարքարուտների մեջ։

Լրահոս
Այլևս չենք զարմանում մեզ հարևան որոշ երկրների դրսևորած վանդալիզմից. Հայրապետյան «Հայրենիք» կուսակցությունը խորհրդի նիստ է անցկացրել «Մտքովդ չանցնի, որ պետութունն ու ժողովուրդը վճարելու են քո ճակատագրական սխալների գինը». Աշոտյանը՝ վարչապետին Հայաստանում կա էլիտա, որը կարող է փոխարինել այս իշխանություններին. Ռոբերտ Քոչարյան (տեսանյութ) Ճիշտ չէ, որ բանակում չծառայած մարդն ասի՝ բոլորդ պետք է ծառայեք. Գորգիսյան Թո՛ղ գան, խոսե՛ն մարդկանց հետ. Ամուլսարի հարակից համայնքի բնակիչները Կառավարությանը հրավիրում են համայնք (Տեսանյութ) «Qatar Airways»-ը դեպի Երևան թռիչքները հոկտեմբերի 5-ից կդարձնի ամենօրյա Ես ասել ու ասում եմ՝ եթե պետությունը քայլեր չանի, փոփոխություններ չկատարի, մենք օր օրի անդունդ ենք գնալու. Գագիկ Ծառուկյան (տեսանյութ) Արցախի նախագահն ընդունել է ՀՀ ԱԳՆ պատվիրակությանը Սորոսական շրջանակնե՞րն են Բաթոյանին ջրից չոր դուրս բերում․ «Մեդիա պաշտպանի» մշտադիտարկումները մամուլում ՀՀ տարածքում վաղվանից ջերմաստիճանն աստիճանաբար կնվազի Արմավիրի մարզում մի քանի գյուղերի բնակիչներ փակել են Էջմիածին-Մարգարա ճանապարհը Այս ամենի հետևում նկատելի է «Թուրքիայի մեծ ականջները». Տիգրան Աբրահամյան Երկու ստենդ սրտիս ոտքով եկել եմ ու ընտրել քեզ, ինչո՞ւ ես դուխներս կոտրում. Ակցիայի մասնակիցը՝ Նիկոլ Փաշինյանին Անթաքույց փորձում են կրթական բովանդակության մեջ նվազեցնել ազգային մշակութային և արժեքային տարրերը. Ավետիք Չալաբյան Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվելու հաստատված դեպքերը Հագուստ և կոշիկ ներկրող տնտեսվարողները բողոքի ակցիա են անում Կառավարության շենքի դիմաց. ՈՒՂԻՂ ԱԺ նիստը՝ ուղիղ Նիկոլ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրել. աշխատանքային խումբ է ստեղծվում Անչափահաս աղջկա տեսողության սրության խնդիրը որևէ պատճառահետևանքային կապ չունի պատվաստման հետ. ԱՆ «Իրատես»․ Շռնդալից ծափեր ՝ հաջակցություն սեփական թիմին քամահրող նախարարի «Ժողովուրդ»․ Նիկոլ Փաշինյանը չի ստորագրում Դիանա Գալոյանի` ՀՊՏՀ ռեկտոր ընտրվելու հրամանը. ուշագրավ իրավիճակ Քաղաքական ճգնաժամ «Հրապարակ»․ RYAN AIR-ը մեծ քանակի տոմսեր է վաճառել, սակայն ո՛չ թռիչքներ է իրականացրել, ո՛չ էլ տոմսերն է վերադարձնում «Ժողովուրդ»․ Պետական բյուջեի հարկային եկամուտները և պետական տուրքերը նվազել են «Իրատես». Էդմոն Մարուքյանը նախկին թիմակից Փաշինյանի հորդորով էր նախաձեռնել ԿԳՄՍ նախարարի հրաժարականը «Փաստ». Օրենսդիրի ներկայացուցիչներին բացատրել են. այն, ինչ տեղի է ունենում ՍԴ-ում, ժամանակավոր երևույթ է, ՍԴ-ն փաստացի վերանալու է «Հրապարակ»․ Ովքե՞ր էին 6 պատգամավորները, որ ձեռնպահ մնացին ԿԳՄՍ նախարարին աջակցելուց «Հրապարակ»․ «Ինչ ուզում, անում են». Ջուլֆալակյանը ձեռնոց է նետում իշխանությանը «Իրատես». Իշխանությունն ինքն իրեն արդեն խժռում է «Փաստ»․ Իշխանության թիրախում հիմա էլ դեկաններն են «Փաստ»․ Աշակերտների եռօրյա «գրաֆիկի» հարցը դպրոցի որոշելիքն է ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Սեպտեմբերի 18 Ինչ էին քննարկում ՔՊ նիստում Սա անընդունելի ու մարդու իրավունքների տեսանկյունից վտանգավոր մոտեցում է․ Արման Թաթոյան Թեժ աշնանային կրքեր Փաշինյանների ընտանիքում. ինչու՞ է Աննա Հակոբյանը դադարեցրել լիազորությունները Ռուսական կործանիչը Սև ծովի օդային տարածքում բրիտանական և ամերիկյան հետախուզական ինքնաթիռներ է որսացել Պատգամավորական մանդատը վայր դրած Արմեն Փամբուխչյանը պետական ծառայությունը կշարունակի Կառավարությունում ԵԱՀԿ ՄԽ-ը նշում է, որ պետք է զբաղվեն սուբստանտիվ բանակցություններով. Տիգրան Աբրահամյան Երևանում գարդասիլի պատվաստումից հետո անչափահաս աղջիկ է կուրացել
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan