AM | RU
USD
EUR
RUB

Հայկական գինիների որակի ու համի «երաշխավորները»՝ հետազոտական նոր ուղղության հիմքում

 

ԴՆԹ-դեղամիջոց փոխադարձ կապը

Բժիշկ դառնալու երազանքը համառորեն Հասմիկ Շիլաջյանին երկու տարի անընդմեջ թույլ չէր տալիս մտածել այլ մասնագետ դառնալու մասին։ Ի վերջո պետպատվերի համար պայքարող, բայց երկու անգամ էլ վճարովի համակարգով Բժշկական համալսարան ընդունված ուսանողը «մնաս բարով» ասաց ԵՊԲՀ-ին և հայացքն ուղղեց դեպի Երևանի պետական համալսարան։ Մայր բուհի քիմիայի ֆակուլտետն անվճար ընդունված Հասմիկը կարճ ժամանակ անց հասկացավ, որ հենց դա է իր տեղը. «Ոչ մի անգամ թեկուզ մի փոքր չեմ ափսոսացել, որ այս ֆակուլտետում եմ հայտնվել։ Շատ արագ հասկացա, որ քիմիան միայն քիմիական ռեակցիաների հավասարումներ չեն, այլ շատ բազմազան ու գունեղ գիտություն է: Այն գիտություն է կյանքի մասին և օգնում է բացահայտել բնության գաղտնիքներն ու օրենքները, ստեղծել նոր նյութեր, օգտագործել դրանք լուծելու համար հիմնարար խնդիրներ, ուսումնասիրել դրանց հատկությունները և կիրառման բնագավառները: Մանկավարժությունն էլ շատ եմ սիրում՝ հատկապես այս՝ հասուն տարիքային խմբի հետ աշխատելը։ Սիրում եմ ընտրածս մասնագիտությունը, գիտական ուղղությունն ու այն միջավայրը, որտեղ աշխատում եմ»,-անկեղծանում է ԵՊՀ քիմիայի ֆակուլտետի ֆիզիկական և կոլորիդ քիմիայի ամբիոնի աշխատակից, քիմիական գիտությունների թեկնածու Հասմիկ Շիլաջյանը։

Քիմիական և կենսաբանական համակարգերի ուսումնասիրությամբ, օրգանական հավելույթ պարունակող լուծույթներում իոնների սոլվատացիայի և կենսամոլեկուլների վարքի կառավարման խնդիրների, սպիտակուցների և ԴՆԹ-ի բնափոխման վրա միջավայրի տարբեր բնութագրերի ազդեցության, սպիտակուց-դեղամիջոց, ԴՆԹ-դեղամիջոց փոխազդեցությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող գիտական խմբում Հասմիկը լուրջ հաջողությունների է հասել: Այս բնագավառում նա աշխատում է արդեն 9 տարի, ունի 15-ից ավելի գիտական հրատարակումներ, զեկուցումներով հանդես է եկել տեղական և միջազգային գիտաժողովներում՝ ներկայացնելով գիտական խմբի ձեռքբերումներն ու հաջողությունները: Հորթի թիմուսի ԴՆԹ-ի վրա արվող ուսումնասիրությունների արդյունքում նա ու գործընկերները փորձում են պարզել, թե այս կամ այն դեղամիջոցը որքան ամուր կամ թույլ է կապվում սպիտակուցին, ինչպես է ազդում ԴՆԹ-ի կառուցվածքի վրա և, ի վերջո, ինչ կարելի է անել դեղամիջոցի արդյունավետությունն անվտանգ կերպով բարձրացնելու համար։

«Դեղերի տրանսպորտային մեխանիզմներից է սպիտակուցային տրանսպորտը: Դեղը թիրախին հասցնելու համար օրգանիզմում գործում են տարբեր մեխանիզմներ: Հաճախ խնդրի պարզեցման համար օգտագործվում են մոդելներ տարբեր փուլերով: Դրանցից մեկը տրանսպորտային սպիտակուց հանդիսացող մարդու շիճուկային ալբումին - դեղամիջոց համակարգն է: Այդ կապի ամրությունը պետք է այնպիսին լինի, որ ճանապարհին չանջատվի, և այնքան ամուր չլինի, որ նպատակակետ հասնելուն պես, բաց թողնի։ Զուգահեռ ուսումնասիրում ենք նաև պրեպարատի ազդեցությունը ԴՆԹ-ի վրա։ Որոշ դեղամիջոցների, օրինակ՝ «Ցիսպլատին»-ի, դրա մոդիֆիկացված սուլֆօքսիդային կոմպլեքսների, «Գանգլերոն»-ի, կենսաբանական ակտիվություն ցուցաբերած որոշ նոր սինթեզված նյութերի սպիտակուցների և ԴՆԹ-ի հետ փոխազդեցությունները և առաջացած կոմպլեքսների ջերմային կայունություններն արդեն որոշել ենք։ Առաջինը՝ հակաքաղցկեղային, երկրորդը՝ աղեստամոքսային տրակտի հիվանդությունների դեպքում օգտագործվող պրեպարատներ են»,-լաբորատորիայում կատարվող հետազոտական հիմնական ուղղությունների մասին պատմում է Հասմիկը։

Բարձրակարգ գինու՝ փայտե տակառի մեջ թաքնված գաղտնիքը

Ֆիզիկական քիմիայի ամբիոնում նոր զարգացող գիտական ուղղություններից է սննդի քիմիան և սննդի անվտանգությունը: Այստեղ ևս զգացվում է երիտասարդ գիտնականի արագ կողմնորոշումն ու մոտեցումը: Գինիների և կոնյակների օրգանոլեպտիկ հատկությունները պայմանավորող պոլիֆենոլների և դրանց լուծույթների ֆիզիկաքիմիական հետազոտությունների մեջ Հասմիկը ընդգրկվել է մեծ ոգևորությամբ՝ իր հետ գիտական լաբորատորիա բերելով շատ ուսանողների: Ֆլավոնոիդները, որոնց որոշ տեսակներ գինուն կամ կոնյակին են անցնում խաղողի պտղամաշկից (հիմնականում կարմիր գինիների), որոշներն էլ կաղնու տակառից (սպիտակ և վարդագույն գինիների), որի մեջ պահվում կամ հնեցվում է, համային հիմնական կրիչներն են։ Հետևաբար, գինու մեջ ֆլավոնոիդների բազմազանությամբ և հարաբերակցությամբ է պայմանավորված դրանց արժեքականությունը, իսկ կոնյակը որքան երկար է հնեցված, այնքան հարգի է։ Լաբորատորիայում ուսումնասիրության տակ կառնվեն հատկապես գունավոր գինիները, սակայն սպիտակն էլ տեսադաշտից դուրս չի մնա. «Ֆլուորեսցենտային սպեկտրոսկոպիայի հատուկ եղանակ կա, որով հնարավոր է որոշել ֆլավոնոիդների առանձին տեսակներն ու քանակությունները, և ըստ այդմ՝ գնահատել դրանց որակը»,-առաջիկա քայլերի մասին Հասմիկն ավելին չի կարողանում ասել։ Հետազոտություններից հետո միայն պարզ կլինի, թե տեղական շուկայում տեղ գրաված գինիներից որում որքան և ինչպիսի ֆլավոնոիդներ են պարունակվում։ Սպասվող պատկերը կանխագուշակել Հասմիկը դժվարանում է, բայց որ շատ հետաքրքրիր ու խայտաբղետ կլինի, չի կասկածում։

Լիլիթ ՊՈՂՈՍՅԱՆ

Լրահոս
Գյումրիում մեկնարկեց դասական երաժշտության փառատոն Իշխանությունների կողմից նոր հարձակում ԵՊՀ վրա Ուկրաինայի պատվիրակությունը լքել է ԵԽԽՎ-ն Պեսկովը չի բացառել, որ G20-ի շրջանակներում Պուտինն ու Թրամփն առանձին հանդիպում կունենան ԵԽԽՎ-ն ամբողջությամբ վերադարձրեց Ռուսաստանի պատվիրակության լիազորությունները Նիգերիայում զինված հարձակումների հետևանքով զոհվել է առնվազն 20 մարդ Նոտր Դամում բռնկված հրդեհի հնարավոր պատճառը Հրայր Թովմասյանը բոլոր չափանիշներով այսօր համարվում է ՍԴ դատավոր. Անի Սամսոնյան Զինծառայողի մահվան փաստով քրգործ է հարուցվել ինքնասպանության հասցնելու հոդվածով Հայաստան կայցելի Մալթայի արտաքին գործերի և առևտրի խթանման նախարար Կարմելո Աբելան Վրաստանի փոխվարչապետն աշխատանքային այցով կժամանի Հայաստան Արագածոտնի փոխմարզպետն ազատվել է աշխատանքից Հայաստանում զինծառայող է մահացել Կալանավորվել է ՀՀ սոցիալական ապահովության ծառայության պաշտոնատար անձ Արցախի նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել պարգեւատրման արարողություն Մոսկվան ու Երևանը ստորագրել են ՀԱԷԿ-ին վառելիքի նոր մատակարարումների վերաբերյալ փաստաթղթեր Արշավիր Ղարամյանը նշանակվել է Արցախի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար ԵԽԽՎ-ն պայմաններ է ներկայացրել Ռուսաստանի վերադարձի համար ՀՀ ԱԺ պատգամավորները ԵԽԽՎ-ում հակադարձում են ադրբեջանական կեղծ տեղեկություններին Իրաքի նախագահը բացառել է Իրանին հարվածելու համար իր տարածքն օգտագործելու հնարավորությունը Իվան Տելեգինը մասնակցել է Հայաստանում ՌԴ Դեսպանատան միջոցառմանը «Ժամանակ». Անվճար երթուղի կստեղծվի՝ Զվարթնոց-Թբիլիսի «Հրապարակ». Նախկին գլխավոր դատախազը՝ ՍԴ շուրջ իրադարձությունների մասին «Ժամանակ». Գործարարները շարունակում են հիմնավորել «ՀԿԵ»-ի կոռումպացված գործունեությունը «Հրապարակ». Նոր իշխանությունների թիմը բազում կապեր ունի նախկինների հետ «Փաստ». Նախատեսվում է գույքահարկը զգալիորեն բարձրացնել «Հրապարակ». Ի՞նչ է կառուցվելու «կուկուռուզնիկի» փոխարեն «Հրապարակ». Ով է իշխանության՝ ԲԴԽ նախագահի թեկնածուն ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Հունիսի 26 Իրանի նախագահը խստորեն քննադատել է Սպիտակ տանը ԱՄՆ-ի պատժամիջոցներից հետո Իրանի շուրջ իրադրությունը զարգանում է շատ վատ սցենարով. Լավրով Նիկոլ Փաշինյանը ՏՄՊՊՀ անդամի երկու թեկնածու է առաջադրել. Մեկն «Իմ քայլը» դաշինքից է Եսայանների ընտանիքը շուրջ 500 մլն դրամի աննախադեպ ներդրում է կատարել առողջապահության ոլորտում (տեսանյութ) Վրաստանում ձերբակալվել է Հայաստան եկող ավտոբուսի վարորդը Մենք չունենք նախագահ, մեր Սահմանադրությունը պղծում են. Նարեկ Մալյան «ՎԵՏՕ»-ն երթ է իրականացնում դեպի Մատենադարան Քաղաքական ուժերն ու Քոչարյանի աջակիցները ՍԴ-ի մոտ միացել են «ՎԵՏՕ»-ին. ՈՒՂԻՂ Արցախի ժողովուրդը ունի նույն այն իրավունքները, ինչ այստեղ նստած մեզանից յուրաքանչյուրը. Նաիրա Զոհրաբյան Քոչարյանը կրկին կկալանավորվի. Վերաքննիչը բավարարեց մեղադրող կողմի բողոքը Ռուս նախարար. «Թուրքիան S-400-ները կստանա ամենակարճ ժամանակում»
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan