AM | RU
USD
EUR
RUB

Ֆեյքնյուզի դեմ պայքարի Ֆեյք օրակարգ

 

ԵՐԵՎԱՆ, 6 ՓԵՏՐՎԱՐԻ, Aysor.am:  Հայաստանում իշխանափոխությունից հետո, հատկապես դեկտեմբերին կայացած ընտրություններին հաջորդած շրջանում, երբ քաղաքական ու քաղաքացիական դաշտն ամայության մեջ է, մամուլը մնացել է միակ ինստիտուտը, որը քննական մոտեցում է ցուցաբերում իշխանությունների վարքագծին և իրեն բնորոշ ձևերով ու ոճով լուսաբանում է նրանց գործունեությունը, այդ թվում նաև ձախողումները:

Ժանրի կանոնների համաձայն՝ ի պատասխան այս իրողության հեղափոխական իշխանությունը փորձում է մամուլի վրա դնել պատասխանատվություն, որից ժամանակին ինքն է խուսափել: Նախ վարչապետն ինքը գրառում կատարեց ու իրավիճակը փաստացի բացատրեց «այս և այսօրինակ լրատվամիջոցները կոնտրոլի տակ չառնելու» հանգամանքով: Այնուհետև վարչապետ Փաշինյանը քաղաքացու հետ զրույցում բացահայտեց նախկին իշխանությունների ու ներկա լրատվական դաշտի նույնականությունը:

Հավանաբար հենց սրանով էլ ստարտ տրվեց ապատեղեկատվության ու ֆեյքնյուզի դեմ պայքարին, որին գնալով ավելի ու ավելի մեծ թվով «իմքայլականներ» են միանում: Ոմանք, նույնիսկ անհրաժեշտ համարեցին պատժել ապատեղեկատվությունը: Շահագրգիռ կողմերի հակազդեցությունից հետո մյուսները փորձեցին ստեղծված իրավիճակից անկորուստ դուրս գալու էֆֆեկտիվ գործիքներ առաջարկել: Դաշտ նետվեց կեղծ օրակարգ տարածող ռեսուրսներին անտեսելու գաղափարը, որը զարգացավ և վերածվեց լրատվամիջոցներին արհամարելու կոչի: Բնական է, որ այս ամենը փաթեթավորվում է «կեղծ օրակարգի», «ֆեյք նյուզի», «ապատեղեկատվության» դեմ պայքարի ներքո:

Անշուշտ ոլորտում խնդիրներ կան, և նույնիսկ զարգացած հասարակություններում այսօր խիստ հրատապ են տեղեկատվական անվտանգության հիմնախնդիրները, որոնցից մեկն էլ կեղծ լուրերի շրջանառումն է: Խնդիրը սա չէ: Բայց իրեն ժողովրդավարական հռչակած ոչ մի հասարակություն կամ վարչակարգ չի հանդգնում այդ պայքարը ծավալել սահմանափակումների կամ պատիժների միջոցով:

Ի վերջո որևէ մեկը չունի իրավունք որոշելու՝ ինչն է տեղեկատվություն, ինչը՝ ապատեղեկատվություն: Ցանկացած փաստ ճիշտ կամ սխալ կարող է համարվել որոշակի կոնտեքստում, և նույնիսկ պետությունն իրավունք չունի որոշելու՝ ինչն է սխալ, ինչը՝ ճիշտ:

Ինչ վերաբերում է ընթացիկ տեղեկատվական փոխանակումներին, որոնք այս կամ այն կերպ ազդում են հասարակական և քաղաքական գործընթացների վրա, ապա, այո, դրանք հաճախ ներգրավված սուբյեկտների համար ստեղծում են անցանկալի, երբեմն տհաճ իրավիճակներ ու զգացումներ: Հաղորդակցության ընթացքում, այո, լինում է ապատեղեկատվություն, փաստի նենգափոխում ու մեկնաբանություն, շահերի սպասարկում:

Շատ հաճախ լրագրողներն ու լրատվամիջոցները դա անում են գիտակցված, երբեմն էլ, պարզապես, ի կատարումն իրենց առաքելության: Այս ամենը հանրային պայքարի գործիքներ են (խաղի կանոններ են), որոնք հին են մարդկության չափ, ու արդյունավետ օգտագործվում են նաև այսօր իշխանության եկած գործիչների կողմից: Ու ամենևին էլ կարիք չկա կառավարման անարդյունավետությունն ու կադրային սխալները քողարկել մամուլին լռեցնելով կամ արհամարելով: Եթե կան խնդիրներ անձի պատվի, արժանապատվության հետ կապված, հոգ չէ, գործիքները կան. մեր նորընտիր պատգամավորները կարող են իրավական ընթացակարգերով պատիվ պահանջել ու ստիպել, որպեսզի մամուլն ավելի պատասխանատու դառնա: Բայց ոչ սահմանափակել, կամ՝ անտեսելու կոչ անել, կամ անտեսել:

Նույնիսկ ֆեյքնյուզը նման գործողության հիմնավորում չի կարող լինել: Այսօր ոչ մի լրատվամիջոց չունի Աստվածաշնչի չափ լսարան: Իսկ դա մի աղբյուր է, որտեղից տեղեկանում ենք, որ նախամայր Եվան տարօրինակ երկխոսության է բռնվում օձի հետ, իսկ Մովսեսն իսրայելցիներին անցկացնում է ծովով: Ժամանակակից աթեիստի համար սրանք ֆեյքնյուզ են, բայց դա բարոյական իրավունք չի տալիս նրանց՝ մյուսներին հորդորել անտեսել Աստվածաշունչը: Իսկ թեիստներն էլ չպետք է պարտադրեն մեզ, որպեսզի հավատանք նկարագրվածի ճշմարտացիությանը: Պարզ պատճառով՝ նման պարտադրանքի վերջը միշտ ինկվիզիցիան է:

Հեղինակ՝ Արմեն ՄԻՆԱՍՅԱՆ

Լրահոս
Ղազինյանը՝ Փաշինյանի հայտարարության մասին. Հնարք է պատասխանատվությունից խուսափելու Ռուսաստանի դեսպանը խոսել է Փաշինյան-Պուտին առաջիկա հանդիպման մասին Հայաստանում ՌԴ դեսպանը հայ-ռուսական հարաբերությունները դրական է գնահատում Բուլղարիայի ԱԳ փոխնախարարը Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում հարգանքի տուրք մատուցեց Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին Կանդելակի․ Զելենսկին, ինչպես Փաշինյանը, նոր պետք է հասկանա կառավարման բարդությունն ու ծավալը Ազգային ժողովի բակում հիմնվեց հայ-ռուսական բարեկամության ծառուղի ՀՀ նախագահը ստորագրել է ԱԺ կանոնակարգ օրենքում փոփոխությունների՝ մեծ աղմուկ հանած օրենքը Ես նեղը չեմ ընկել, չեմ ընկնում, չեմ ընկնելու. Հայկ Մարությանը՝ ԲՀԿ խմբակցության ղեկավարին Թուրքիայի արտգործնախարար. «ԱՄՆ-ն արդեն չափն անցնում է» Այսօր տեղի կունենա Սեդրակ Քոչարյանն ընդդեմ Արթուր Վանեցյանի գործով դատական նիստը Մոսկվա-Երևան ինքնաթիռի ուղևոր է մահացել Բակո Սահակյանը մասնակցել է ՀԱՊՀ-ի կողմից Արցախում գորշ ածխի և պոլիմերային մնացուկների՝ ածխաջրածինների փոխարկման թեմայով շնորհանդեսին ԱԺ-ն ընդունեց հանքարդյունաբերության կազմակերպությունների իրական սեփականատերերին բացահայտելու նախագիծը ԱԺ-ն կողմ քվեարկեց ԵԱՏՄ անդամ երկրների և Չինաստանի միջև փոխգործակցության խորացմանը նպաստող համաձայնագրին ԱԺ-ն ընդունեց ՏՏ ոլորտի ընկերությունների հարկային արտոնությունների ժամկետը երկարաձգելու օրենքի նախագիծը Փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ. Սարավան-«Զանգեր» հատվածում բուք է Հայաստանի ռուսական ավիաբազան կվերազինեն Սու-30ՍՄ կործանիչներով. աղբյուր ԱՄՆ-ն կչեղարկի Թուրքիային տված իրանական նավթի ներկրման ժամանակավոր արտոնությունը Ահաբեկչությունից հետո տուրիստները զանգվածաբար լքում են Շրի Լանկան Ազգային ժողովում շարունակվում է հերթական քառօրյա նիստը. ՈՒՂԻՂ «Իրատես». Ինչ հիմքով են մի ամբողջական հիմնարկ տեղափոխում «Ժամանակ». Ով է նշանակվել ավտոմեքենաների մաքսազերծմամբ զբաղվող Նորագավիթի մաքսային կետի տնօրեն «Փաստ». Վարչապետի աշխատակազմում որոշակի լարվածություն կա «Ժամանակ». Ովքեր են կանգնած Ամուլսարի ոսկու հանքավայրի մոնիտորինգով զբաղվող ընկերության հետևում «Իրատես». Իշխանությունները ձեռնամուխ են եղել նոր իդեա-ֆիքսի իրականացմանը «Ժամանակ». Շարունակվում է տնտեսության եկամտաբեր ճյուղերի վերաբաշխման գործընթացը «Հրապարակ». Մակունցին նոր Տոյոտա Քեմրի են գնել ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Ապրիլի 23 Ստամբուլում 4 հարկանի շենք է փլուզվել Սերժ Սարգսյան.«Կարող է հարցերի քչություն լինի, պատասխանների քչություն չի լինի» Վարչապետը խորհրդակցություն է անցկացրել մարզպետների հետ Տեր Ղազարը վերադարձավ իր իրավունքներին ու պարտականություններին Ոստիկանությունն ապրիլի 24-ին Երևանի մի շարք փողոցներում կսահմանափակի երթևեկությունը Ամերիաբանկի գործունեությունը` թվերով. Մաս 3 Կրեմլը հրաժարվել է շնորհավորել Զելենսկիին հաղթանակի կապակցությամբ Մայիսին տեղի կունենա թուրք-ադրբեջանական համատեղ զորավարժություն Հրետանային զորամասերից մեկի ստորաբաժանումները մարտական տագնապով դուրս են բերվել զորավարժարան «Իսլամական պետություն»-ը նոր դիրքավորման գործընթաց է սկսել Իրաքում. Սաֆրաստյան Ամերիկացի սենատորը Թուրքիային առաջարկել է ընտրել С-400-ի և պատժամիջոցների միջև Արցախի պետական նախարարն ընդունել է փայտամշակման արտադրությամբ զբաղվող մի խումբ ձեռներեցների
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan