AM | RU
USD
EUR
RUB

Ընտանիքի մասին. հակազդեցությունից դեպի պրոակտիվ նախաձեռնություն

 

Այսօր ընտանիքի միջազգային օրն է: Տոնը ցանկանում եմ առիթ դարձնել հայկական ընտանիքի մասին խոսելու համար: Հույս ունեմ՝ այն խթան կհանդիսանա կառուցողական քննարկումների համար:

Հայ ժողովրդի պատմության մեջ ընտանիքի ինստիտուտը մեծ դեր է խաղացել: Դարերով պետականությունից զրկված ժողովուրդը իր ինքնությունը, արժեքներն ու վարքագծային մոդելները սերնդեսերունդ փոխանցել է հենց ընտանիքի միջոցով: Պետականազուրկ այլ ժողովուրդների նման հայկական ընտանիքում ձևավորվել են վարքագծային բարձր չափանիշներ, որոնք հաճախ շատ տարբեր են եղել ընտանիքից դուրս, քանի որ ընտանիքից անդինը պատկանել է օտարին: Փակ համակարգերին բնորոշ ձևով հայկական ընտանիքը իր մեջ պահպանել է բոլոր դրականն ու բացասականը, հնարավորությունների և մարտահրավերների պատճառ հանդիսացել:

Ի՞նչ վիճակում է հայկական ընտանիքը մեր օրերում: Նախ, քանակական տվյալների մասին: Վերջին երկու տասնամյակում ամուսնությունների քանակը նվազել են 21%-ով, իսկ ամուսնալուծությունները ավելացել են 18%-ով: Ակնհայտ է, որ կա որոշակի ճգնաժամ, թեև պետք է ընդգծել, որ այս ցուցանիշը արդյունք է նաև այնպիսի գործընթացների, ինչպիսին է, օրինակ, ուրբանիզացիան: Ինչ վերաբերում է որակական խնդիրներին, ապա դրանք առավել հաճախ են դառնում քաղաքական շահարկումների առարկա, ինչը ստվերում է հարցի լրջությունը: Առավել լիբերալները սովորաբար թիրախավորում են ընտանիքում առկա վարքագծի ետամնաց դրսևորումները (օր. բռնությունը)՝ անտեսելով ինստիտուտի նշանակությունն ու դրա վերաբերյալ լոկալ պատկերացումները: Իսկ պահպանողականության դիրքերից եկողները ծիսական շունչ են հաղորդում հարցին, ապրում են անցյալի մտապատկերներով, առաջնորդվում են «ազդակ-հակազդեցություն» ձևաչափով, ինստիտուտի մասին հիշում են միայն ԼԳԲՏ համայնքի դեմ պայքարելիս՝ թեման ակնհայտ օգտագործելով քաղաքական լեգիտիմություն գտնելու նպատակով:

Ստեղծված կաթսայի մեջ անընդհատ չեփվելու համար, կարծում եմ, անհրաժեշտ է առաջ շարժվել հետևյալ քայլերով: Առաջինը, հստակեցնել, թե հայկական ընտանիքն ինչ արժեքների համախումբ է, ինչն ենք ուզում պահպանել, ինչը՝ փոխել: Այլապես, գտնվելով նախապաշարմունքների և անորոշ զգացական կառույցների շրջանակում՝ մենք կա՛մ փակելու ենք մեր արդիականացման ճանապարհը, կա՛մ մտնելու են անկառավարելի փոփոխությունների փուլ: Երկրորդ, առաջ մղել դրական օրակարգ և պրոակտիվ նախաձեռնություններ, քանի որ ռեակցիոն պահպանողականությունը վաղ թե ուշ կապիտուլացվելու է գլոբալիզացիայի առջև: Դա է ցույց տալիս պատմությունը:

Այսպիսով, ի՞նչ արժեքների համախումբ է հայկական ընտանիքը: Ինձ համար արժեք չէ այն, երբ կինը հանդես է գալիս որպես աղախին և երեխաների խնամակալ, տարբեր տրամաչափի բռնությունը ընդունված նորմ է, իսկ ընտանիքի կողքին «սիրուհու ինստիտուտը» բնական գոյության իրավունք է ստացել: Ուստի ակնհայտ է, որ մեզ ծանոթ այդ դրսևորումները պահպանման ենթակա չեն: Հայկական ընտանիքը, ըստ իս, առաջին հերթին երեխայակենտրոնությունն է, երբ ծնողները պատրաստ են իրենց ներկա բարեկեցությունը զոհել հանուն երեխայի ապագայի: Սա հատկանիշ է, որը պետությանը կամ քաղաքական գործիչներին թույլ է տալու սպառել ապագային միտված զարգացման օրակարգ (oրինակ, գումար ներդնել երեխաների կրթության մեջ՝ տարեցների թոշակները բարձրացնելու փոխարեն): Հայկական ընտանիքի կարևոր առանցքն է նաև ավագության մշակույթը, որը մեզ ստիպում է չուրանալ մեր ժառանգությունը և պահպանել մեր ինքնությունը, թեև երբեմն հակասության մեջ է ընդհանուր մերիտոկրատական սկզբունքների հետ: Արժեքների համախումբը շատ լայն հանրային քննարկման կարիք ունի, ուստի այստեղ չեմ հավակնում ամբողջական լինելուն:

Իսկ ի՞նչ նկատի ունեմ՝ դրական օրակարգ և պրոակտիվ նախաձեռնություն ասելով: Առաջին հերթին, պարտադիր չէ հարցը դիտարկել կոնֆլիկտի պրիզմայով: Երբ թեման քննարկվում է միայն հակասորոսականության տրամաբանությամբ, մենք արդեն ծուղակի և այլոց օրակարգի մեջ ենք: Օրինակ, կարելի է հանդես գալ «Հանուն ընտանիքի» խորագիրը կրող շարժումներով, երթերով, փառատոններով, հանրային քննարկումներով և այլն: Ինչ էլ արվի, հարկավոր է հակազդեցությունից տեղափոխվել պրոակտիվ տիրույթ՝ մտքում ունենալով ապագայի վերաբերյալ իրատեսական տեսլական: Ի վերջո, մենք կարող են ապագան հաշվի առնել, կա՛մ` ոչ, բայց չկա ընտրություն մեկ ուրիշ հարցում` ապագան միշտ անխուսափելիորեն գալիս է:

Դավիթ ՄԱԹԵՒՈՍՅԱՆ
«Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոն

Լրահոս
Փաշինյան. Դավիթ Անանյանը լքելու է պաշտոնը ԱԺ-ում տեղի է ունենում հանձնաժողովների համատեղ նիստը. ՈՒՂԻՂ Բիլ Գեյթսը մեկնաբանել է մարդկանց չիպավորելու մասին լուրերը Կորոնավիրուսից մահացածների և վարակվածների թիվը՝ այսօրվա դրությամբ «Հրապարակ». ԵՊՀ ռեկտորի պաշտոնին ԿԳՄՍ նախարար Արայիկ Հարությունյանի՞ն կնշանակեն «Ժողովուրդ»․ Երևանի ավագանու անդամներից ամենաշատը ովքեր են բացակայել նիստերից «Իրատես». Վարակված լինելու վերաբերյալ Փաշինյանի ասածին չափազանց դժվար է հավատալ «Իրատես». Նիկոլ Փաշինյանի ռեյտինգը վերջին ժամանակաշրջանում հզոր անկում է գրանցել «Ժողովուրդ»․ Լայնածավալ ստուգումներ ՊԵԿ-ում. ո՞վ կփոխարինի Դավիթ Անանյանին «Հրապարակ»․ Էդմոն Մարուքյանին սպառնում են․ քրգործ է հարուցվել «Փաստ»․ Հայաստանը հաստատուն քայլերով գնում է դեպի համավարակի «իտալական սցենար» «Փաստ». Արցախում հանրային տրամադրություններն են ուսումնասիրում, տոտալ փոփոխությունների համար «Հրապարակ»․ Սյունիքի փոխմարզպետը Կապանի քաղաքապետի հետ անձնական հարցեր ունի «Փաստ»․ ԵՊՀ-ի շուրջ ընթանում են խիստ կասկածելի և ծայրաստիճան վտանգավոր գործընթացներ ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Հունիսի 5 Աստղագետները հաստատել են Երկրին չափսերով նման էկզոմոլորակի գոյությունը, որը պտտվում է մոտակա աստղի շուրջ 1 մլն շնչի հաշվով կորոնավիրուսով վարակման ցուցանիշը Հայաստանում աճում է, տարածաշրջանի մյուս երկրներում՝ նվազում Խնդիրը լճի մահանալու մասին է, պետք է մտածել լճի վերականգման մասին. բնապահպան Կուպրաձեն կոչ է անում հանուն կովկասյան համերաշխության օգնել Հայաստանին ԵՊԲՀ դասախոս. Ձեռնոց կրելը վարակի տարածման առումով լրացուցիչ ռիսկն ավելացնում է Լանզարոտեի կոնվենցիան վավերացրած երկրներում երեխաների նկատմամբ բռնությունները ոչ թե նվազել են, այլ՝ ավելացել Վարչապետը՝ համատարած արգելափակման մասին (տեսանյութ) Երևանի տարբեր վայրերում կհնչեն Արամ Խաչատրյանի անմահ ստեղծագործությունները Արսեն Թորոսյանը խոսեց կորոնավիրուսից 33-ամյա պացիենտի մահվան դեպքի մասին Հանրապետությունում համաճարակային վիճակը շարունակում է վատանալ. Նիկոլ Փաշինյան (տեսանյութ) Արսեն Թորոսյանը քննադատությունների կիզակետում է.«Մեդիա պաշտպան» Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակված 33 տարեկան պացիենտ է մահացել Ադրբեջանի բարձրագույն ղեկավարությունը պատրաստ չէ խաղաղության. ՀՀ ԱԳՆ Ինչպես են հղի կանայք տանում կորոնավիրուսային հիվանդությունը Վարչապետ Փաշինյանի ճեպազրույցը՝ Արսեն Թորոսյանի և Արտաշատի ԲԿ կլինիկական աշխատանքների ղեկավար Լիլիթ Մուսեյանի մասնակցությամբ. ՈՒՂԻՂ Փաշինյանը պետք է հրաժարական տա, իսկ ԱԺ-ն նախաձեռնի ազգային համաձայնության կառավարություն. Արթուր Վանեցյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Նիկոլ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրել ՊԲ-ն դիրքերում սպառազինության, վառելիքի և սննդի պրոբլեմ չի ունեցել. Անդրանիկ Քոչարյան (տեսանյութ) Պետք է շատ արագ կրկնապատկվի Առողջապահության բյուջեն. Արա Բաբլոյան Վրաստանի քաղաքացիները ստորագրահավաք են սկսել` խնդրելով երկրի կառավարությանն օգնել Հայաստանին կորոնավիրուսի դեմ պայքարում ՊԵԿ նախագահ Դավիթ Անանյանը հրաժարական է տվել Եթե թեստավորվեին բոլոր ասիմպտոմ հիվանդները, մահացության տոկոսն ավելի ցածր կլիներ. Արմեն Մուրադյան (տեսանյութ) Հայաստանում կորոնավիրուսի տարածման տեմպերը խիստ մտահոգություն են առաջացնում. Հայտարարություն 40 տարեկանից բարձր՝ կորոնավիրուսից մահանալու հավանականության կորն էապես բարձրանում է. ԵՊԲՀ դասախոս Դիակների գնով աթոռներից կառչողները, նենգաբար ստողներն այսօր փորձում են «բարոյականության» դասեր տալ. Աշոտյան
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan