AM | RU
USD
EUR
RUB

Ընտանիքի մասին. հակազդեցությունից դեպի պրոակտիվ նախաձեռնություն

 

Այսօր ընտանիքի միջազգային օրն է: Տոնը ցանկանում եմ առիթ դարձնել հայկական ընտանիքի մասին խոսելու համար: Հույս ունեմ՝ այն խթան կհանդիսանա կառուցողական քննարկումների համար:

Հայ ժողովրդի պատմության մեջ ընտանիքի ինստիտուտը մեծ դեր է խաղացել: Դարերով պետականությունից զրկված ժողովուրդը իր ինքնությունը, արժեքներն ու վարքագծային մոդելները սերնդեսերունդ փոխանցել է հենց ընտանիքի միջոցով: Պետականազուրկ այլ ժողովուրդների նման հայկական ընտանիքում ձևավորվել են վարքագծային բարձր չափանիշներ, որոնք հաճախ շատ տարբեր են եղել ընտանիքից դուրս, քանի որ ընտանիքից անդինը պատկանել է օտարին: Փակ համակարգերին բնորոշ ձևով հայկական ընտանիքը իր մեջ պահպանել է բոլոր դրականն ու բացասականը, հնարավորությունների և մարտահրավերների պատճառ հանդիսացել:

Ի՞նչ վիճակում է հայկական ընտանիքը մեր օրերում: Նախ, քանակական տվյալների մասին: Վերջին երկու տասնամյակում ամուսնությունների քանակը նվազել են 21%-ով, իսկ ամուսնալուծությունները ավելացել են 18%-ով: Ակնհայտ է, որ կա որոշակի ճգնաժամ, թեև պետք է ընդգծել, որ այս ցուցանիշը արդյունք է նաև այնպիսի գործընթացների, ինչպիսին է, օրինակ, ուրբանիզացիան: Ինչ վերաբերում է որակական խնդիրներին, ապա դրանք առավել հաճախ են դառնում քաղաքական շահարկումների առարկա, ինչը ստվերում է հարցի լրջությունը: Առավել լիբերալները սովորաբար թիրախավորում են ընտանիքում առկա վարքագծի ետամնաց դրսևորումները (օր. բռնությունը)՝ անտեսելով ինստիտուտի նշանակությունն ու դրա վերաբերյալ լոկալ պատկերացումները: Իսկ պահպանողականության դիրքերից եկողները ծիսական շունչ են հաղորդում հարցին, ապրում են անցյալի մտապատկերներով, առաջնորդվում են «ազդակ-հակազդեցություն» ձևաչափով, ինստիտուտի մասին հիշում են միայն ԼԳԲՏ համայնքի դեմ պայքարելիս՝ թեման ակնհայտ օգտագործելով քաղաքական լեգիտիմություն գտնելու նպատակով:

Ստեղծված կաթսայի մեջ անընդհատ չեփվելու համար, կարծում եմ, անհրաժեշտ է առաջ շարժվել հետևյալ քայլերով: Առաջինը, հստակեցնել, թե հայկական ընտանիքն ինչ արժեքների համախումբ է, ինչն ենք ուզում պահպանել, ինչը՝ փոխել: Այլապես, գտնվելով նախապաշարմունքների և անորոշ զգացական կառույցների շրջանակում՝ մենք կա՛մ փակելու ենք մեր արդիականացման ճանապարհը, կա՛մ մտնելու են անկառավարելի փոփոխությունների փուլ: Երկրորդ, առաջ մղել դրական օրակարգ և պրոակտիվ նախաձեռնություններ, քանի որ ռեակցիոն պահպանողականությունը վաղ թե ուշ կապիտուլացվելու է գլոբալիզացիայի առջև: Դա է ցույց տալիս պատմությունը:

Այսպիսով, ի՞նչ արժեքների համախումբ է հայկական ընտանիքը: Ինձ համար արժեք չէ այն, երբ կինը հանդես է գալիս որպես աղախին և երեխաների խնամակալ, տարբեր տրամաչափի բռնությունը ընդունված նորմ է, իսկ ընտանիքի կողքին «սիրուհու ինստիտուտը» բնական գոյության իրավունք է ստացել: Ուստի ակնհայտ է, որ մեզ ծանոթ այդ դրսևորումները պահպանման ենթակա չեն: Հայկական ընտանիքը, ըստ իս, առաջին հերթին երեխայակենտրոնությունն է, երբ ծնողները պատրաստ են իրենց ներկա բարեկեցությունը զոհել հանուն երեխայի ապագայի: Սա հատկանիշ է, որը պետությանը կամ քաղաքական գործիչներին թույլ է տալու սպառել ապագային միտված զարգացման օրակարգ (oրինակ, գումար ներդնել երեխաների կրթության մեջ՝ տարեցների թոշակները բարձրացնելու փոխարեն): Հայկական ընտանիքի կարևոր առանցքն է նաև ավագության մշակույթը, որը մեզ ստիպում է չուրանալ մեր ժառանգությունը և պահպանել մեր ինքնությունը, թեև երբեմն հակասության մեջ է ընդհանուր մերիտոկրատական սկզբունքների հետ: Արժեքների համախումբը շատ լայն հանրային քննարկման կարիք ունի, ուստի այստեղ չեմ հավակնում ամբողջական լինելուն:

Իսկ ի՞նչ նկատի ունեմ՝ դրական օրակարգ և պրոակտիվ նախաձեռնություն ասելով: Առաջին հերթին, պարտադիր չէ հարցը դիտարկել կոնֆլիկտի պրիզմայով: Երբ թեման քննարկվում է միայն հակասորոսականության տրամաբանությամբ, մենք արդեն ծուղակի և այլոց օրակարգի մեջ ենք: Օրինակ, կարելի է հանդես գալ «Հանուն ընտանիքի» խորագիրը կրող շարժումներով, երթերով, փառատոններով, հանրային քննարկումներով և այլն: Ինչ էլ արվի, հարկավոր է հակազդեցությունից տեղափոխվել պրոակտիվ տիրույթ՝ մտքում ունենալով ապագայի վերաբերյալ իրատեսական տեսլական: Ի վերջո, մենք կարող են ապագան հաշվի առնել, կա՛մ` ոչ, բայց չկա ընտրություն մեկ ուրիշ հարցում` ապագան միշտ անխուսափելիորեն գալիս է:

Դավիթ ՄԱԹԵՒՈՍՅԱՆ
«Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոն

Լրահոս
Հասել ենք այնտեղ, որ ժողովրդի անունով կարելի է տապալել սահմանադրական կարգը. Արմեն Ռուստամյան Լիլիթ Գալստյան. Առկա ատելությունն ու թշնամությունը սպառնալիք են մեր ազգային անվտանգությանը Երկրում նորից դանդաղ անցնում, թշնամիներ է փնտրում տերպետրոսյանական ոգին. Գեղամ Մանուկյան Սերժ Սարգսյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել ՀՀԿ Գործադիր մարմնի հերթական նիստը Հիմա էլ Արցախից պահանջում են մեղքերի քավություն, ենթակայության խոստում. Գեղամ Մանուկյան Իրական ձեռքբերումներ չեն կարող լինել, քանի դեռ չենք լրջացել. ՀՅԴ անդամ Մենք թույլ չենք տա, որ երկրում լինի մեկ մարդու կարծիք. ՀՅԴ գործիչ «Դուխով»-ի ժամանակն անցել է. Իշխան Սաղաթելյան Անհնարին է, որ Արցախը հակահեղափոխական օջախ լինի․ Վահրամ Բալայան Թուրքիայի ԱԳՆ-ն հերքում է C-400-ի մատակարարումների հետ կապված ԱՄՆ վերջնագրի մասին տեղեկությունները Ամունդի-ԱԿԲԱ Ասեթ Մենեջմենթ ընկերությունը տոնեց գործունեության 5-ամյակը (Տեսանյութ) Դեղին քարտ՝ կառավարությանը. Ազատության հրապարակում ՀՅԴ-ն հանրահավաք է անցկացնում ՀՅԴ հանրահավաքն Ազատության հրապարակում Թուրքիայում տեղի է ունենում «Էրջիյես-2019» զորավարժությունը Գլխավոր դատախազությունը բողոքարկել է Քոչարյանի և մյուսների գործի վարույթը կասեցնելու ու ՍԴ ուղարկելու, և խափանման միջոցը փոխելու որոշումները Երբևէ հեղափոխությամբ կամ հակահեղափոխությամբ չեմ զբաղվել. Գեներալ-մայոր Սամվել Կարապետյան Թերեզա Մեյը մայիսի 24-ին կհայտարարի իր պաշտոնաթողության մասին ԵՊՀ ռեկտորը հրաժարական է տվել Հայաստանում կրտսեր ենթասպայական ու շարքային կազմի համար հավելավճարները կբարձրանան միջինը 18 տոկոսով Հայաստանն ու Չինաստանն անցնում են առանց վիզային ռեժիմի «Դավադրություններ»-ի իրականացումը նույնիսկ տեսականորեն չեմ պատկերացնում. Տիգրան Աբրահամյան Կառավարությունը քաղաքացիների աշխատանքային գրքույկները լիազոր մարմնին ներկայացնելու ժամկետը մեկ տարով երկարացնելու որոշում կայացրեց Պետք է պատրաստ լինենք այն աշխարհին, որն ունենալու ենք 20 տարի անց. Արմեն Սարգսյանը ելույթ է ունեցել Եվրասիական մեդիա ֆորումի բացմանը ԵԱՀԿ-ն դիտարկում է անցկացրել հայ-ադրբեջանական սահմանին ԱՄՆ-ի Պետդեպարտամենտը «խիստ բացասական հետեւանքներով» է սպառնացել Թուրքիային Ս-400-ի պատճառով Նպաստների մասին օրենքում փոփոխություններ Քոչարյանի եւ մյուսների գործի վերաբերյալ դատարանի դիմումը ՍԴ-ում նախնական ուսումնասիրության փուլում է Վահե Ղազարյանը նշանակվել է ՀՀ ոստիկանության զորքերի հրամանատար «Ժամանակ». Քննարկում են՝ ի՞նչու վարչապետի կոչին այդքան քիչ թվով մարդ արձագանքեց «Ժամանակ». Տնտեսական քաղաքականության տապալումը պատճառ կդառնա պաշտոններին հրաժեշտ տալուն «Հրապարակ». «Պետք լինի՝ կփակենք, պետք լինի՝ կբացենք» «Փաստ». Դաշնակցական ու ՀՅԴ-ամերձ պաշտոնյաներն առաջիկայում իրենց պաշտոններին հրաժեշտ կտան «Հրապարակ». Դատավորները այժմ երազում են փաստաբան դառնալ «168 Ժամ». ԵԽԽՎ համազեկուցողների հայտարարությունը՝ զգուշացո՞ւմ ՀՀ իշխանություններին ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Մայիսի 23 Մայիսի 27-ին ՀՀ դատավորների արտահերթ ընդհանուր ժողով է հրավիրվել Շուշին գրավելու մասին գրառումն այն է, ինչ Ադրբեջանն իրականում կա. Բաբայան Օդի ջերմաստիճանը աստիճանաբար կբարձրանա Նոբելյան մրցանակակիրը հանդիպել է ԵՊԲՀ ուսանողների և ապագա գիտնականների հետ Թարգմանվել է Շառլ Ազնավուրի «Կյանքից կառչած» գիրքը
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan