AM | RU
USD
EUR
RUB

Մտքեր անկախության մասին

 

ԵՐԵՎԱՆ, 21 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, Times.am: ՀՀ-ում անկախության վերաբերյալ տեսակետները երկու մասի են բաժանվում: Մարդկանց մի խումբ անկախությունը նույնականացնում է պետության միջազգային ճանաչման և տարբեր երկրներում դեսպանատներ բացելու հետ: Այսինքն, հիմքում դրվում է ոչ թե անկախության բովանդակությունը, այլ ինքնիշխան լինելու ֆորմալ ճանաչումը։ Մյուս խումբն էլ համարում է, որ իրավական մասն ընդհանրապես կարևոր չէ, և Հայաստանը իրականում անկախ չէ:

Երկու մոտեցումներն էլ ծայրահեղ են: Իրականում անկախությունը բացարձակ չէ անգամ գերտերությունների պարագայում: Բոլոր պետություններն էլ այս կամ այն չափով գտնվում են այլոց հետ փոխազդեցության և փոխկախվածության մեջ, և որքան ավելի շատ ազդում են և ավելի քիչ ազդվում, այնքան ավելի ինքնուրույն են համարվում: Ավելին, անկախության բովանդակությունը պատմական տարբեր ժամանակահատվածներում տարբեր կերպ է ընկալվում: 17-րդ դարի Վեստֆալյան աշխարհակարգում ինքնիշխանությունը մեկ բան էր, իսկ 21-րդ դարի գլոբալիզացվող աշխարհում՝ ամբողջությամբ այլ:

Սակայն, ի վերջո, կարևորն այն է, թե ինչպիսի բովանդակություն է առկա անկախության գաղափարի տակ: Ինքնիշխանությունը չի կարող ինքնանպատակ լինել: Այն ճանապարհ է և գործընթաց, որի միջոցով քո իղձերը կարող ես իրագործել: Եթե անկախությունը լցված չէ ժողովրդի բարեկեցությամբ, արտաքին աշխարհում քո շահերով առաջնորդվելու հնարավորությամբ, ի՞նչ արժեք կարող է այն ներկայացնել:  Օրինակ, Հս. Կորեան ավելի ինքնուրույն է ու անկախ, քան Դանիան, որը ԵՄ-ից տնտեսական կախվածության մեջ է գտնվում: Բայց վստահաբար Դանիան մարդկանց համար առավել ցանկալի երկիր է, քան Հս. Կորեան: Կամ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Ճապոնիան լիարժեք հայտնվել էր ԱՄՆ-ի օկուպացիայի տակ, սակայն իր ինքնիշխանության կորուստը նա լցրեց այնպիսի բովանդակությամբ, այնպիսի տնտեսական զարգացմամբ, որին շատ ինքնիշխաններ երանի կարող էին տալ։ 

Ինչ վերաբերում է Հայաստանին, ապա պետք է նշել, որ Հայաստանի Հանրապետությունն իր չափի և ներուժի համեմատ ինքնիշխան պետություն է՝ ոչ միայն ֆորմալ, այլև փաստացի ձևով:  Մեր պետությունը ստեղծվել է ֆիզիկական անվտանգության խնդրի պայմաններում, և քանի դեռ ՀՀ-ն կարողանում է ապահովել հայաստանցիների անվտանգությունը, կարող ենք ասել, որ մեր ինքնիշխանությունը ունի բովանդակություն։

Մենք հաջողված պետություն ենք, քանի որ հարավկովկասյան պետություններից միակն ենք, որն անկախության ընթացքում տարածքային ընդլայնում է ունեցել: Ավելին, Վրաստանն ու Ադրբեջանը ցավոտ տարածքային կորուստներ են ունեցել: Մեր քաղաքական համակարգն ավելի առաջադեմ է, քան հետխորհրդային պետությունների գերակշիռ մեծամասնությունը: Այն լիարժեքորեն ժողովրդավարական չէ, սակայն հեռու է նաև Ադրբեջան կամ Բելառուս լինելուց։ Մենք ունենք պետական ապարատ, որը երկրում տեղի ունեցող վերջին շրջադարձային փոփոխությունների օրերին ոչ մի վարկյան չերերաց: Երեք տասնամյակի համար մենք վստահաբար կայացած պետություն ենք:

Իհարկե, մենք կարող էինք ավելի լավն ունենալ: Բայց ու՞մ հետ ենք մեզ համեմատում: Բնականաբար, չարժե համեմատվել, օրինակ, Մեծ Բրիտանիայի հետ, քանի որ երբ 17-րդ դարում բրիտանացիները խորհրդարան էին ստեղծում, մենք ոչ միայն պետություն չունեինք, այլև հազիվ վերականգվում էինք Շահ Աբասի կազմակերպած տեղահանությունից: Եվ երբ մենք ունեցանք մեր պետությունը և ստեղծեցինք խորհրդարան, Բրիտանիան արդեն հազարամյա պետականություն և երեքհարյուրամյա խորհրդարանական կյանքի փորձ ուներ: Իսկ որ պետության հետ իրապես խելամիտ է համեմատվել, ապա մենք շահեկան դիրքերում ենք...

Դավիթ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
«Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոնի փորձագետ

Լրահոս
Այս անգամ արդեն թիրախում Հայրապետյանի ընտանիքն է… Ամրամ Մակինյան Առայսօր Արցախում կորոնավիրուսային վարակի դեպք չի գրանցվել Կորոնավիրուսի վարակվածության 35 նոր դեպք է հաստատվել. Փաշինյան Նիկոլ Փաշինյանը խոսում է ՌԴ՝ սահմանների փակման որոշման մասին․ Տեսանյութ Գուցե զանգեք և լսեք ձեր թիմից դուրս փորձառու մասնագետների տեսակետը․ Լիլիթ Գալստյան Երևանի որոշ սուպերմարկետներում արձանագրվել են պարետի հաստատած նորմերի խախտումներ Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակված 13 պացիենտի մոտ կա թոքաբորբ, երկուսի վիճակը ծայրահեղ ծանր է Աշխարհում կորոնավիրուսի մասին վերջին թարմացումները՝ ուղիղ հեռարձակմամբ Մեկ ժամից Երևանի հիմնական փողոցների և շենքերի արտաքին լուսավորությունը կանջատվի Ռուսաստանը սահմանափակում է պետական սահմանով տեղաշարժը. РИА Новости Աբխազիան փակում է Ռուսաստանի հետ սահմանը. lenta.ru Մեկնարկեց հանրապետական մաղթանքի արարողությունը․ դուրս է բերվում Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի Աջը․ ՈՒՂԻՂ Մտածում եմ, որ Արցախին հենց այդպիսի առաջնորդ է պետք. Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան Արցախը երկու քարի արանքում Մասիվի շուկայի աշխատակիցների բողոքի ակցիան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Արցախի 776 քաղաքացի իրենց ընտրությունը կկատարեն Հայաստանում Չափերը մի անցեք. Վիտալի Բալասանյանը զգուշացնում է Իշխանությունը ավանդական դարձած պոպուլիզմի փոխարեն, պետք է գնան պրագմատիկ հաշվարկի ճանապարհով. Արթուր Ղազինյան Արփինե Հովհաննիսյանի հարցերը՝ Նիկոլ Փաշինյանին Կորոնավիրուսով վարակված 5 զինծառայողների ինքնազգացողությունը լավ է, միայն մեկը ջերմություն ունի Հայտնի է, թե որքան ժամանակ է կորոնավիրուսը պահպանվում օրգանիզմում Ոստիկանության աշխատանքն ու քաղաքացիների տեղաշարժի սահմանափակումները՝ Երևանում (տեսանյութ) Պարետի նոր որոշումը՝ ձևաթղթի վերաբերյալ Ընդամենը մի քանի օրից Հայաստանում պոպուլիզմը կմեռնի կորոնավիրուսից. Նարեկ Մալյան Կորոնավիրուսի թեմայով առցանց վեբինարը սկսվեց. ՈՒՂԻՂ Ռուսաստանում մեկ օրվա ընթացքում կորոնավիրուսով վարակվել է ևս 228 մարդ․ «ՌԻԱ Նովոստի» Իրանում գրանցվել է կորոնավիրուսի 3076 նոր դեպք. Ria.ru Շները կկարողանան հայտնաբերել կորոնավիրուսով վարակված մարդկանց Նախօրեին Ռուսաստանում հայուհի է մահացել. Նա հայտնի բժիշկ էր. «Московский комсомолец» Քաղաքացին կարող է 100 հազար դրամով տուգանվել, եթե կողքի շենքի խանութ գնալիս չունենա ձևաթուղթը Բակո Սահակյանն Արցախի ոստիկանությունում խորհրդակցություն է անցկացրել Ռուս գիտնականը գնահատել է էթնիկ պատկանելիության ազդեցությունը կորոնավիրուսի վրա. «ՌԻԱ Նովոստի» Կորոնավիրուսի հետևանքով ի հայտ եկած ռիսկերը պետական կառավարման համակարգերի համար Փոխոստիկանապետ Հայկ Մհրյանի ասուլիսը. ՈՒՂԻՂ Վրաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը հասել է 85-ի. «ՌԻԱ Նովոստի» Հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել է ավելի քան 150 անգամ Ամբողջ աշխարհում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը գերազանցել է 600 000-ը․ Worldometer Իտալիայի նախագահը դիմել է ժողովրդին «Ինձ ընտրողն ինձ հետ միասին կանգնում է մեր զորքի շարքերում». Վիտալի Բալասանյան Ս. Գրիգոր Լուսավորչի չարչարանքների ու վիրապ մտնելու հիշատակության օրն է
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan