AM | RU
USD
EUR
RUB

Մտքեր անկախության մասին

 

ԵՐԵՎԱՆ, 21 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, Times.am: ՀՀ-ում անկախության վերաբերյալ տեսակետները երկու մասի են բաժանվում: Մարդկանց մի խումբ անկախությունը նույնականացնում է պետության միջազգային ճանաչման և տարբեր երկրներում դեսպանատներ բացելու հետ: Այսինքն, հիմքում դրվում է ոչ թե անկախության բովանդակությունը, այլ ինքնիշխան լինելու ֆորմալ ճանաչումը։ Մյուս խումբն էլ համարում է, որ իրավական մասն ընդհանրապես կարևոր չէ, և Հայաստանը իրականում անկախ չէ:

Երկու մոտեցումներն էլ ծայրահեղ են: Իրականում անկախությունը բացարձակ չէ անգամ գերտերությունների պարագայում: Բոլոր պետություններն էլ այս կամ այն չափով գտնվում են այլոց հետ փոխազդեցության և փոխկախվածության մեջ, և որքան ավելի շատ ազդում են և ավելի քիչ ազդվում, այնքան ավելի ինքնուրույն են համարվում: Ավելին, անկախության բովանդակությունը պատմական տարբեր ժամանակահատվածներում տարբեր կերպ է ընկալվում: 17-րդ դարի Վեստֆալյան աշխարհակարգում ինքնիշխանությունը մեկ բան էր, իսկ 21-րդ դարի գլոբալիզացվող աշխարհում՝ ամբողջությամբ այլ:

Սակայն, ի վերջո, կարևորն այն է, թե ինչպիսի բովանդակություն է առկա անկախության գաղափարի տակ: Ինքնիշխանությունը չի կարող ինքնանպատակ լինել: Այն ճանապարհ է և գործընթաց, որի միջոցով քո իղձերը կարող ես իրագործել: Եթե անկախությունը լցված չէ ժողովրդի բարեկեցությամբ, արտաքին աշխարհում քո շահերով առաջնորդվելու հնարավորությամբ, ի՞նչ արժեք կարող է այն ներկայացնել:  Օրինակ, Հս. Կորեան ավելի ինքնուրույն է ու անկախ, քան Դանիան, որը ԵՄ-ից տնտեսական կախվածության մեջ է գտնվում: Բայց վստահաբար Դանիան մարդկանց համար առավել ցանկալի երկիր է, քան Հս. Կորեան: Կամ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Ճապոնիան լիարժեք հայտնվել էր ԱՄՆ-ի օկուպացիայի տակ, սակայն իր ինքնիշխանության կորուստը նա լցրեց այնպիսի բովանդակությամբ, այնպիսի տնտեսական զարգացմամբ, որին շատ ինքնիշխաններ երանի կարող էին տալ։ 

Ինչ վերաբերում է Հայաստանին, ապա պետք է նշել, որ Հայաստանի Հանրապետությունն իր չափի և ներուժի համեմատ ինքնիշխան պետություն է՝ ոչ միայն ֆորմալ, այլև փաստացի ձևով:  Մեր պետությունը ստեղծվել է ֆիզիկական անվտանգության խնդրի պայմաններում, և քանի դեռ ՀՀ-ն կարողանում է ապահովել հայաստանցիների անվտանգությունը, կարող ենք ասել, որ մեր ինքնիշխանությունը ունի բովանդակություն։

Մենք հաջողված պետություն ենք, քանի որ հարավկովկասյան պետություններից միակն ենք, որն անկախության ընթացքում տարածքային ընդլայնում է ունեցել: Ավելին, Վրաստանն ու Ադրբեջանը ցավոտ տարածքային կորուստներ են ունեցել: Մեր քաղաքական համակարգն ավելի առաջադեմ է, քան հետխորհրդային պետությունների գերակշիռ մեծամասնությունը: Այն լիարժեքորեն ժողովրդավարական չէ, սակայն հեռու է նաև Ադրբեջան կամ Բելառուս լինելուց։ Մենք ունենք պետական ապարատ, որը երկրում տեղի ունեցող վերջին շրջադարձային փոփոխությունների օրերին ոչ մի վարկյան չերերաց: Երեք տասնամյակի համար մենք վստահաբար կայացած պետություն ենք:

Իհարկե, մենք կարող էինք ավելի լավն ունենալ: Բայց ու՞մ հետ ենք մեզ համեմատում: Բնականաբար, չարժե համեմատվել, օրինակ, Մեծ Բրիտանիայի հետ, քանի որ երբ 17-րդ դարում բրիտանացիները խորհրդարան էին ստեղծում, մենք ոչ միայն պետություն չունեինք, այլև հազիվ վերականգվում էինք Շահ Աբասի կազմակերպած տեղահանությունից: Եվ երբ մենք ունեցանք մեր պետությունը և ստեղծեցինք խորհրդարան, Բրիտանիան արդեն հազարամյա պետականություն և երեքհարյուրամյա խորհրդարանական կյանքի փորձ ուներ: Իսկ որ պետության հետ իրապես խելամիտ է համեմատվել, ապա մենք շահեկան դիրքերում ենք...

Դավիթ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
«Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոնի փորձագետ

Լրահոս
Հրայր Թովմասյանի աղջիկներին հիմնականում հարցրել են սեփականության իրավունքով պատկանող գույքից. փաստաբան (Տեսանյութ) Ռուբեն Մելիքյանը բացահայտեց, թե Հրայր Թովմասյանի դուստրերին ինչու են ԱԱԾ հրավիրել (տեսանյութ) Հնարավոր չէ իրագործել 10 միլիոնի ծառատունկ․ Անատառագետը՝ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարության մասին Չեմ կիսում կառավարության քաղաքականությունը. Սարհատ Պետրոսյանը լքում է պաշտոնը Հրայր Թովմասյանի հոր ինքնազգացողությունը չի վատացել. Փաստաբանը հերքում է ԱԱԾ-ում ավելի քան մեկ ժամ է հարցաքննում են Թովմասյանի դուստրերին Այսօր որդեգրվել է մի գործիքակազմ, որը բնորոշ էր 1937 թվականին. Լիլիթ Գալստյանը (տեսանյութ) ՀՀ նախագահը ստորագրել է Ազգային ժողովի ընդունած մի շարք օրենքներ ՍԴ–ն մերժել է Ռ. Քոչարյանի դիմումի հիման վրա ՀՀ ՔԴ 407-րդ հոդվածի սահմանադրականության հարցը որոշելու վերաբերյալ գործի քննությունը Հրայր Թովմասյանի նկատմամբ տեղի է ունենում հատուկ հետապնդում` պայմանավորված իր պաշտոնական դիրքով. Զարուհի Փոստանջյան (տեսանյութ) Փաստաբանը՝ Հրայր Թովմասյանի հորը ԱԱԾ կանչելու և բացատրություն վերցնելու մասին (տեսանյութ) Հրայր Թովմասյանի ավագ դուստրն այս պահին հարցաքննվում է, կրտսերը՝ սպասում Վիրավոր ոստիկանը դուրս է գրվել հիվանդանոցից Սահմանադրական դատարանի դատավորները հայտարարություն տարածեցին Պրոֆեսիոնալ լինելը մեր երկրում գնալով արժեզրկվում է. Ռուբեն Մելիքյան Անհրաժեշտություն է առաջացել բացատրություն վերցնել նաև ՍԴ նախագահ Հրայր Թովմասյանի մոտ ազգականներից. ԱԱԾ «Ժամանակն է ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը». կոչ՝ ԱՄՆ Կոնգրեսում (տեսանյութ) Պետք է լինի պետության ղեկավարի գիտակցում, որ սա նախկինների ու ներկաների պայքար չէ. Արփինե Հովհաննիսյան (Տեսանյութ) Հրայր Թովմասյանի հոր ինքնազգացողությունը ԱԱԾ-ում վատացել է Իրավապաշտպաններն ուղևորվում են ԱԱԾ, որտեղ այսօր հարցաքննվում են Հրայր Թովմասյանի դուստրերը. ՈՒՂԻՂ Արմեն Սարգսյանին հավատարմագրերն է հանձնել Գվատեմալայի Հանրապետության նորանշանակ դեսպանը Հ. Թովմասյանը գերադասեց ծառայել ՀՀ-ի սահմանադրականությանը, ոչ թե Փաշինյանին Սա քաղաքական բեսպրեդել է. ՀՅԴ ներկայացուցիչը՝ Հրայր Թովմասյանի անձի շուրջ տեղի ունեցածի մասին Ավետիք Իշխանյանն այլևս չկարողացավ լռել Էլինար Վարդանյան. Իրավական ռեպրեսիաները Հայաստանում այլևս իրականություն են Զ. Փոստանջյան. Այս ճանապարհով առաջ գնացող իշխանությունը կհայտնվի առավել դժբախտ իրավիճակում, քան նախորդները Թուրքիան վերսկսել է գործողությունը Սիրիայում՝ չնայած ԱՄՆ-ի հետ հրադադարի համաձայնության Հայաստանում ներպետական օրենքներն ու Սահմանադրությունն այն չեն. Լարիսա Ալավերդյան «ՀՀ իրավական մարտահրավերները» խորագրով քննարկումը՝ ուղիղ Արա Զոհրաբյան. Պատրաստ եմ ստանձնել Հրայր Թովմասյանի դուստրերի շահերի պաշտպանությունը Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունենում Անվտանգության խորհրդի նիստ ՍԴ նախագահ Հ. Թովմասյանի և նրա հարազատների նկատմամբ տեղի ունեցող գործողությունների վերաբերյալ ասուլիսը՝ ուղիղ Ավտովթարի հետևանքով մահացել է ՀՀ ազգային հերոս Թաթուլ Կրպեյանի եղբայրը. ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ Իրանի և Թուրքիայի սահմանին փոխհրաձգություն է տեղի ունեցել ԱԺ-ն միայն սեպտեմբերի գործուղումների համար ծախսել է ավելի շատ, քան 2017-ին և 2018-ին Վնասվածք ստացած ոստիկանի վիճակը լավ է, շուտով դուրս կգրվի. «Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ մամուլի խոսնակ «Կազանյան փաստաթուղթը» մերժվել է հենց Ադրբեջանի կողմից. Նաղդալյանի թեթևակի հիշեցումը՝ Բաքվին Խորհրդարանական լսումներ ԱԺ-ում. ՈՒՂԻՂ Ասադն առաջին անգամ մեկնաբանել է Սիրիա Թուրքիայի ներխուժումը Կրեմլը մեկնաբանել է Սիրիայի հարցով Թուրքիայի և ԱՄՆ-ի պայմանավորվածությունը
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan