AM | RU
USD
EUR
RUB

Փոփոխվող Մերձավոր Արևելը և Հայաստանի անվտանգային միջավայրը

 

Հոկտեմբերի 29-ին տեղի ունեցավ «Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոնի կողմից կազմակերպված «Փոփոխվող Մերձավոր Արևելը և Հայաստանի անվտանգային միջավայրը» թեմայով պանելային քննարկումը, որի ընթացքում բանախոսները անդրադարձան մերձավորարևելյան վերջին գործընթացներին, քննարիկեցին դրանց հնարավոր ազդեցությունը Հայաստանի անվտանգային միջավայրի վրա: 

Հոկտեմբերի 9-ին Թուրքիայի զինված ուժերը ներխուժեցին Սիրիայի հյուսիսային շրջաններ: Ռազմական գործողությունները դադարեցվեցին հոկտեմբերի 17-ին Թուրքիայի նախագահի և ԱՄՆ փոխնախագահի հետ բանակցություննենրի արդյունքում, իսկ հոկտեմբերի 22-ին Մոսկվայում Թուրքիայի և Ռուսաստանի նախագահների կողմից ընդունվեց համաձայնագիր, որով այս գործընթացներին տրվեց նաև քաղաքական կարգավորում:

Խոսելով թուրքական զորքերի ներխուժման և դրա արդյունքում ունեցած ձեռքբերումների մասին՝ իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը նշեց, որ Մերձավոր Արևելքում ուժային լուրջ փոփոխութուններ տեղի չեն ունեցել, իսկ Թուրքիան իր նախապես ձևակերպված նպատակին ամբողջությամբ չի հասել: Իսկ տարածաշրջանային մեկ այլ տերության՝ Իրանի ազդեցությունը շարունակում է աճել տարածարջանում, որտեղ նա ունի ռազմաքաղաքական ավելի մեծ ազդեցություն, քան Թուրքիան: Ինչ վերաբերում է գերտերություններին, ապա, միջազգայնագետ Սուրեն Սարգսյանի խոսքով, Սիրիայից ամերիկյան զորքերի դուրս բերումը չի նշանակում, որ ԱՄՆ-ն պատրաստվում է վերանայել իր մոտեցումները տարածաշրջանում, քանի որ ԱՄՆ-ն տարածաշրջանում ունի բավակաչափ լծակներ` անհրաժեշտության դեպքում իր շահերը սպասարկելու համար: Իսկ զորքերը դուրս բերելու բուն որոշումը պետք է մեկնաբանել Թրամփի ներքաղաքական և նախընտրական շահերի դիտանկյունից:

Մերձավորարևելյան զարգացումներին զուգահեռ Ադրբեջանում տեղի են ունենում կարևորագույն ներքաղաքական գործընթացներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ Հայաստանի անվտանգային միջավայրի վրա: Ադրբեջանական քաղաքական ղեկավարությունը գիտակցում է, որ մոտ ապագայում նավթային ռեսուսրները սպառվելու են, և անհրաժեշտ է պատրաստվել այդ փոփոխություններին: Հենց այս համատեքստում է ադրբեջանագետ Անժելա Էլիբեգովան մեկնաբանում այդ երկրում տեղի ունեցող փոփոխությունները: Ըստ նրա՝ Ադրբեջանի իշխանական թևում Փաշաևները մեծացնում են իրենց ազդեցություն և իրենց յուրայինները առաջ են մղվում՝ փոխարինելով դեռևս Հեյդար Ալիևի ժամանակից պաշտոնավարող գործիչներին:

Խոսելով Հայաստանի անվտանգային միջավայրի մասին՝ քաղաքական մեկնաբան Կարեն Բեքարյանը նշեց, որ վերջին շրջանում Ալիևը երեք հարթակներում կարողացավ օգտագործել Հայաստանի անգործությունը: Նախ Վալդայում Ռուսաստանի նախագահի ներկայությամբ հնչեցրեց ագրեսիվ հայտարարություններ: Հետո նույնը շարունակեց Թյուրքալեզու երկրների ղեկավարների գագաթնաժողովում, որին մասնակցում են նաև ՀԱՊԿ-ի մեր դաշնակիցները: Եվ, ի վերջո, Չմիավորման շարժման գագաթնաժողովում անցկացրեց պրոադրբեջանական բանաձև՝ օգտվելով այն հանգամանքից, որ Հայաստանը, ունենալով դիտորդի կարգավիճակ, նպատակահարմար գտավ չմասնակվել գագաթնաժողովին: Ըստ խոսնակի, Հայաստանի արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ քննարկումները պետք է պատասխանեն երկու հարցի. արդյո՞ք հնարավորությունները առավելագույն չափով օգտագործվում են, իսկ ստեղծված մարտահրավերները հնարավորինս նվազեցվում են կամ չեզոքացվում: «Մեր իշխանությունները, ինչպես չունեն պատկերացում, թե ինչ են ուզում ներսում, նույն կերպ չունեն պատկերացում, թե ինչ են ուզում արտաքին աշխարհից», - որպես ամփոփում նշեց Բեքարյանը:

Թեև հայերը հաճախ մտովի իրենց պատկերացնում են Եվրոպայում, բայց ֆիզիկապես գտնվում են հենց Մերձավոր Արևելքում: Ուստի տարածաշրջանը Հայաստանի համար ունի կենսական նշանակություն: Չնայած այս հագամանքին՝ Հայաստանը չունի Մերձավոր Արևելքի նկատմամբ հստակ քաղաքականություն: Իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը նշեց, որ, Հայաստանը, օրինակ, չի օգտագործում Աֆղանստանի գործոնը հակաադրբեջանական գործողություններում և փորձ չի անում հակադրել Ադրբեջան-Պակիստան համագործակցությանը Հայաստան-Աֆղանստան ձևաչափով: Ըստ խոսնակի՝ Հայաստանը չունի ոչ միայն ընդհանուր հայեցակարգ, այլև կոնկրետ դեպքում ունի օպերատիվ կառավարման խնդիր: Օրինակ, ՀՀ վարչապետը gulfnews-ին տված իր հարցազրույցում անհարկի է կրկնում «հեղափոխություն» տերմինը՝ հաշվի չառնելով այն, որ Ծոցի երկրները միապետություններ են և հեղափոխությունը բացասաբար է ընկալվում:

Քննարկման ավարտին բանախոսները նշեցին, որ Հայաստանը արտաքին քաղաքականության ոլորտում նոր ռազմավարությունների մշակման կարիք ունի: Այս գորոծում առանցքային դեր կարող են ստանձնել ոլորտի փորձագետները: 

«Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոն

Լրահոս
Գերության մեջ գտնվող երկու տասնյակից ավել հայ զինծառայող խոշտանգվել է ԱՄՆ-ն միակ երկիրն է այս պահին, որը կարող է ստիպել Ադրբեջանին դադարեցնել կրակը. Ֆրանկ Փալոն Երևանում նախատեսվում է նոր ավտոկայարան կառուցել Ռոբերտ Մենենդեսն առաջարկել է սահմանափակել F-16-երի վաճառքը Թուրքիային և դադարեցնել ռազմական աջակցությունն Ադրբեջանին Կալիֆորնիայի նահանգապետը ստորագրել է ապրիլի 24-ը Ցեղասպանության օր սահմանելու օրինագիծը Պաշտոնական Ստեփանակերտի դիրքորոշումը մնացել է անփոփոխ՝ Արցախը երբեք չի լինելու Ադրբեջանի կազմում. Դավիթ Բաբայան Հայաստանի փոխվարչապետն ու Ճապոնիայի դեսպանը քննարկել են Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի լայնածավալ ագրեսիայի հետևանքները Մարտական դիրքում հայտնաբերվել է ժամկետային զինծառայողի դի. ՀՀ ՊՆ Ուկրաինան արագացված կարգով ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու հայտ է ներկայացնում. Զելենսկի ՌԴ-ի հետ ռազմատեխնիկական համագործակցությունն իրականցվում է կնքված պայմանագրերին համապատասխան. ՊՆ Ադրբեջանական վերջին հարձակումից հայկական կողմը նույնականացված 201 զոհ ունի Իրանի գլխավոր հյուպատոսությունը կնպաստի Սյունիքի ներուժի իրացմանը Որևէ ակնարկ կամ թաքնված ենթատեքստ փնտրել պետք չէ. ՊՆ մամուլի քարտուղարը՝ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի հայտարարության մասին Փելոսիի այցի մասին Մակեյի հայտարարության կապակցությամբ Բելառուսի դեսպանը հրավիրվել է ՀՀ ԱԳՆ. ԱԳՆ խոսնակ «Հույս ունեմ, որ կքայլեմ». Շուշիի մարտերի մասնակից Նորայր Ավագյան ՌԴ-ն շահագրգռված է հետագայում ևս Հայաստանի հետ զարգացնել փոխադարձ առևտուրը և ներդրումները. ՌԴ փոխվարչապետ Արմեն Գրիգորյանը աշխատանքային հանդիպումներ է ունեցել Կենտրոնական հետախուզական գործակալության Լենգլիում գտնվող գրասենյակում Հայ-ադրբեջանական սահմանին իրադրության փոփոխություն չի արձանագրվել Ժնևում կհանդիպեն Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները Ինչպիսի եղանակ է սպասվում Հայաստանում ՀՀ Պաշտպանության նախարարությունը մինչև նոյեմբերի 22-ը կանցկացնի պլանային վարժական հավաքներ Դոլարի, եվրոյի և ռուբլու փոխարժեքը՝ փոխանակման կետերում Աշխարհը փլուզվում է. տարածաշրջանում չկա մի երկիր, որ այս ցնցումից հարվածի իր բաժինը չի ստանալու. Նիկոլ Փաշինյան Հայ-ադրբեջանական սահմանին իրադրության փոփոխություն չի արձանագրվել. ՀՀ ՊՆ Ոսկու և արծաթի գներն աճել են Հնդկաստանից բերվելիք «Պինակա» կայանները համապատասխանում են ռուսական «Ուրագան» համակարգին Հայաստանն ու Ադրբեջանն այսօր քննարկում են փոխկապակցված չորս օրակարգեր. ԱԽ քարտուղար Խաղաղությունը չի կարող պարտադրվել. Տոյվո Կլաարն անդրադարձել է ադրբեջանական վերջին սադրանքին Հայաստանում հիմնվել է խխունջաբուծության առաջին ֆերման Երևանի և 6 մարզերի մի շարք հասցեներում լույս չի լինի Ժամը 18:00-ից սկսած Ադրբեջանի ԶՈւ-ն ականանետերի կիրառմամբ կրակ է բացել հայկական դիրքերի ուղղությամբ․ ՊՆ Մոսկվայում ԱՄՆ դեսպանատունը կոչ է արել իր քաղաքացիներին անհապաղ լքել Ռուսաստանը Ինչպիսի եղանակ է սպասվում Հայաստանում Ուկրաինա ուղարկելու համար նախատեսված ԱՄՆ-ի և Եվրոպայի զենքի պաշարները սպառվում են Դոլարի, եվրոյի և ռուբլու փոխարժեքը՝ փոխանակման կետերում Կապիտուլյացիայի համար կոնսոլիդացիայի կարիք չկա. Քոչարյան. տեսանյութ Ադրբեջանին ամերիկյան ռազմական օժանդակությունից զրկող և պատժամիջոցներ նախատեսող բանաձև է ներկայացվել նաև ԱՄՆ Սենատում ՈւՂԻՂ․ Ռոբերտ Քոչարյանի ասուլիսը Տղերք, ուշադիր եղեք, դուք արդեն գիտեք, թե ինչ արձագանք են ստանում ռուսական ձախողումները հայ-ադրբեջանական սահմանում ՀՀ սահմանների վտանգված լինելը չի չեզոքացվելու «արանքը ճղելու» կամ «Աստված կտա»-ի միջոցով, զինված ուժերի մարտունակությունը սեղմ ժամկետում պետք է կտրուկ բարձրացնել
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan