AM | RU
USD
EUR
RUB

Կորոնավիրուսի հետևանքով ի հայտ եկած ռիսկերը պետական կառավարման համակարգերի համար

 

ԵՐԵՎԱՆ, 28 ՄԱՐՏԻ, FacebookԱյսօր աշխարհում կորոնավիրուսի համաճարակի հետևանքով տարածված մի շարք սահմանափակումները զգալի ռիսկեր են առաջացնում ոչ միայն տարբեր երկրների առողջապահական, սոցիալ-տնտեսական համակարգերի համար, այլև լուրջ սպառնալիքներ են ստեղծում պետական կառավարման ժողովրդավարական ինստիտուտների համար։ Մեծ է հավանականությունը, որ բազմաթիվ երկրներում սահմանված արտակարգ դրությունը կարող է լուրջ վնաս հասցնել այնտեղ պետական ինստիտուտների զսպումների և հակակշիռների գործող մեխանիզմներին։

Մեծ է մտահոգությունը, որ ավտորիտար էությամբ ղեկավարները կարող են ստեղծված արտակարգ իրավիճակն օգտագործել՝ մյուս հակակշռող պետական ինստիտուտներին չեզոքացնելու և սեփական քաղաքական հավակնությունները կյանքի կոչելու նպատակով։

​Օրինակ արտակարգ իրավիճակում սեփական լիազորությունները ընդլայնելու հավակնություններով արդեն իսկ հասցրել է հանդես գալ Հունգարիայի վարչապետ Վիկտոր Օրբանը։ Մի շարք երկրներում նախաձեռնվում են միջոցառումներ, որոնք պարունակում են որոշ ավտորիտար նրբերանգներ։ Հատկապես հարվածի տակ են հայտնվում տարբեր երկրների խորհրդարանները, քանի որ լինելով ներկայացուցչական և համեմատաբար մեծ կազմ ունեցող մարմիններ, վերջիններս բախվում են աշխատանքի կազմակերպման մի շարք խնդիրների հետ։ Սա հատկապես կարող է անցանկալի հետևանքներ ունենալ խորհրդարանական կառավարական համակարգ ունեցող երկրների պարագայում։

​Կան ստեղծված իրավիճակի հաղթահարման շուրջ մի շարք քննարկվող առաջարկներ և մոդելներ, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի իր առավելություններն ու թերությունները։ Օրինակ որոշ երկրներում խորհրդարանները շարունակում են բնականոն աշխատանքը, ինչը մեծ ռիսկեր է ստեղծում ոչ միայն պատգամավորների առողջության համար, այլև որպես վատ օրինակ է ծառայում մյուս քաղաքացիների համար։ Սա հատկապես նկատելի է այն երկրներում, որտեղ սահմանափակումներ են կիրառվում քաղաքացիների համար, օրինակ արգելվում է տանից դուրս գալը, կամ շփումը մեկ հոգուց ավել մարդկանց հետ։ Ստացվում է տարօրինակ իրավիճակ, երբ քաղաքացիների համար սահմանափակվում են նման գործողությունները, մինչդեռ խորհրդարանականները՝ նույնպես հանդիսանալով քաղաքացիներ, փաստացի չեն ենթարկվում այդ արգելքին։

Օրինակ, Գերմանիայում, թեև քաղաքացիներին կոչ է արվել խուսափել հավաքներից և 2 հոգուց ավել անձանց հետ շփումներից, սակայն գործող օրենսդրությունը պարտադրում է, որպեսզի արտակարգ իրավիճակից բխող միջոցառումների համար քվեարկությանը խորհրդարանի շենքում մասնակցի առնվազն պատգամավորների կեսը։ Աշխարհում քիչ չեն պատգամավորների վարակման դեպքերը։ Օրինակ, Իրանի, ԱՄՆ-ի, ԵՄ-ի օրենսդիր մարմիններում գրանցված վարակի դեպքերը վերոհիշյալի վառ ապացույցն են։ Մեծ Բրիտանիայում խորհրդարանը նույնպես շարունակում էր իր բնականոն աշխատանքը, թեև մարտի 27-ին հայտնի դարձավ, ՄԲ վարչապետ Բորիս Ջոնսոնի վարակման և ինքնամեկուսացման մասին, և դեռ հայտնի չէ, թե ինչ հետևություններ կանեն խորհրդարանականները։

​Մյուս երկրներում խորհրդարանները շարունակում են աշխատել, չնայած որ պատգամավորների մեծ մասը, կամ մի զգալի մասը չի մասնակցում նիստերին։ Այս իրողությունը նույնպես խնդրահարույց է, քանի որ նախ պատգամավորը, թեկուզ իր կամքով, բայց օբյեկտիվ պատճառներով զրկվում է օրենսդիր աշխատանքներին մասնակցելու իր իրավունքից։ Միաժամանակ, այսպիսի իրավիճակը կարող է էական ազդեցություն ունենալ քվեարկության արդյունքների վրա։ Օրինակ ԱՄՆ-ում առնվազն 5 հանրապետական սենատորներ մեկուսացվել են կորոնավիրուսով վարակված լինելու կամ վարակի կասկածանքի պատճառով, ինչը որոշ ժամանակ խոչնդոտում էր համաճարակի հետևանքները հաղթահարելու նպատակով ֆինանսական օժանդակության փաթեթի արագ հաստատման գործընթացը։ Սա կապված է այն հանգամանքի հետ, որ սենատորները պետք է քվեարկությանը մասնակցեն՝ անձամբ ներկայանալով Սենատ։

​Խորհրդարանի աշխատանքի դադարեցումը նույնպես խնդրի լուծում չէ, քանի որ համաճարակի հետ կապված իրավիճակը, ըստ տարբեր կանխատեսումների, առնվազն ամիսներ շարունակ կարող է պահպանվել, ուստի հնարավոր չէ այդքան երկար ժամանակով ամբողջովին կասեցնել պետության օրենսդիր գործունեությունը։ Օրինակ Իսպանիայում խորհրդարանի աշխատանքը գրեթե ամբողջությամբ դադարեցվել է, թեև այդ երկրում օրենքը այժմ հնարավորություն է տալիս քվեարկությանը մասնակցել նաև հեռահար ձևով։

Մյուս տարբերակը նիստերի օնլայն անցկացման և օնլայն քվեարկության եղանակն է, որը սակայն նույնպես որոշակի խնդիրների է բախվում։ Օրինակ Չիլիում օնլայն քվեարկություն նախատեսելու առաջարկը անցյալ շաբաթ չընդունվեց, որովհետև բավարար քանակությամբ պատգամավորներ չաջակցեցին դրան։ Ներկայումս Իտալիայում նույնպես քննարկվում է պատգամավորների պալատի կողմից հեռահար քվեարկություն սահմանելու գաղափարը։

Հաշվի առնելով աշխարհում ստեղծված իրավիճակը, և այն, որ լինելով խորհրդարանական պետություն, Հայաստանի համար նույնպես շատ կարևոր է խորհրդարանի անխափան գործունեության շարունակականության պահպանումը, հարկավոր է մեզ մոտ նույնպես ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցառումներ, որոնք թույլ կտան մի կողմից շարունակել օրենսդիրի բնականոն աշխատանքը, մյուս կողմից սահմանափակել դրանից բխող ռիսկերը։ Մասնավորապես կարելի է դիտարկել էլեկտրոնային եղանակով նիստերի անցկացման և քվեարկության հնարավորությունը։ Ուշագրավ է, որ Հայաստանում նույնպես քաղաքացիների տեղաշարժի համար սահմանափակումներ են կիրառվում, որի պարագայում ԱԺ բազմամարդ նիստերի անցկացումը անտրամաբանական է թվում։

Թեև այս թեմայով ԱԺ-ում արդեն իսկ ծավալվել է քննարկում, սակայն խնդիրը շարունակում է պահպանել իր արդիականությունը և հարկավոր է տրամաբանական լուծումներ գտնել։

Արմեն ԱՇՈՏՅԱՆ

Լրահոս
Դիմակ կրելը պարտադիր է դառնում նաև այլ վայրերում․ ՀՀ պարետ Տիգրան Ավինյանը նոր որոշում է ստորագրել Ովքեր և ինչպես են մաքսանենգ ճանապարհով ադամանդ ներկրում ՀՀ և ինչու են հնդիկները համաձայնել մաս կազմել այս սխեմային (տեսանյութ) Համագործակցություն միշտ էլ հնարավոր է, և չի բացառվում, որ առաջիկայում էլ լինի դա. Արծվիկ Մինասյան Ղեկավարը, որը չունի երկրի ու ժողովրդի վստահությունը, անկախ անձերից, չարիք է երկրի համար. Սամվել Ֆարմանյան (տեսանյութ) ՀՀ առողջապահության նախարարությունը հաղորդագրություն է տարածել Ռ.Քոչարյանի և մյուսների գործով նիստը կհետաձգվի Արմեն Մինասյան. Ադամանդե կրքեր Քաղաքացիներ վարչական պատասխանատվության են կանչվում ոստիկանությունում խաղաղ բողոք արտահայելու համար. «Իրավական ուղի» ՀԿ Լոս Անջելես-Ամստերդամ-Մինսկ-Երևան հաջորդ չվերթը տեղի կունենա մայիսի 30-ին ՌԴ վարչապետը բնակիչներին կոչ է արել այս տարի հանգիստը երկրի ներսում կազմակերպել Փաշինյանն արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ տվել է կոնկրետ հանձնարարականներ Արարատ Միրզոյանը ԵԱՀԿ ԽՎ նախագահին տեղեկացրել է Ադրբեջանի դիվերսիոն փորձի մասին Տեղի կունենա ՀԱՊԿ անդամ պետությունների ԱԳ նախարարների խորհրդի նիստը «Լուսավոր Հայաստանը» ունի առաքելություն՝ պաշտպանելու այլ տեսակետ ունեցողների շահերը. Թանդիլյան Պարետը նոր որոշում է կայացրել Մարի Իզմիրլյանի անվան մանկատանը կորոնավիրուսով վարակման 15 դեպք կա, որից 9-ը երեխաներ են Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում շարունակվում են նվիրատվություններ ստացվել «COVID-19 Հայաստան» Փաստահավաք խումբը զգուշացնում է երկրում հանրային առողջապահական աղետի վտանգի մասին. Հայտարարություն Արայիկ Հարությունյանն ընդունել է Ջալալ Հարությունյանին Քաջարանի համայնքապետը արձակուրդ է գնացել ՀՀ-ում Իրանի դեսպան․ Հայաստանը միջացք է Իրանի և Եվրոպայի միջև Կառավարությունը, գցելով մեղքը ժողովդրի վրա, խոստովանում է ինքնիշխանության ճգնաժամի մասին. Աշոտյան Էդվարդ Նալբանդյանը համաձայնել է մասնակցել ապրիլյան քննիչ հանձնաժողովի նիստին Արցախում կորոնավիրուս է հաստատվել ևս մեկ քաղաքացու մոտ Հոսանքազրկումներ՝ Երևանում ու Կոտայքում ԱԺ պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստը՝ ուղիղ Սթափվե՛ք. մենք արդեն անցնում ենք կարմիր գծերը. Վլադիմիր Գասպարյան Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 452 դեպք, գրանցվել են մահվան դեպքեր Համբերության բաժակը լցվել է. ԱԱԾ տնօրենը աշխատանքից ազատվելու դիմո՞ւմ է ներկայացրել Եվրոպական երկրները պատրաստվում են ընդունել օտարերկրյա զբոսաշրջիկների Լարսը բաց է միայն բեռնատար տրանսպորտային միջոցների համար Մայիսի 25-ից Սևանում կսահմանվի մուտքի և ելքի հատուկ ռեժիմ ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Մայիսի 25 Բողոքի ակցիա Կապանում. ՈՒՂԻՂ Ոստիկանությունը զորքեր է տեղափոխում Կապան (տեսանյութ) Ռոհանին և Էրդողանը քննարկել են համավարակի պայմաններում օդային սահմանները բացելու հարցը Ոչ թե պետք է նյութերի նախապատրաստություն իրականացվի, այլ անմիջապես քրեական գործ հարուցվի. Ռուբեն Մելիքյան Նկարագրված տվյալների կապակցությամբ պետք է անմիջապես նախաձեռնվի քրեական գործ. ՄԻՊ Կոչ եմ անում այս խայտառակ գործողությունների պատասխանատուներին դադարեցնել ապօրինի ճնշումները սյունեցիների հանդեպ. Քաջարանի համայնքապետ Կապանում տեղի են ունենում ձերբակալություններ, բողոքող քաղաքացիները հավաքվել են Ոստիկանության շենքի դիմաց. ՈՒՂԻՂ
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan