AM | RU
USD
EUR
RUB

Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն իր հաղորդագրությունում միտումնավոր աղավաղել է Բաքվում 1990-ի «Սև հունվար»-ի իրադարձության պատմական փաստերը. Regnum

 

ԵՐԵՎԱՆ, 21 ՀՈՒՆՎԱՐԻ, Tert.amՌուսական «Ռեգնում» լրատվական գործաալությունը ներկայացրել է Հայաստանի հետ բարեկամության և համագործակցության ռուսական ընկերության նախագահ, սոցիոլոգիական գիտությունների դոկտոր, Բորիս Պոլևոյի անվան գրական մրցանակի դափնեկիր, «Ըմբոստ Ղարաբաղ» գրքի հեղինակ Վիկտոր Կրիվոպուսկովի վերլուծական հոդվածը, որում անդրադարձ է կատարվում օրերս Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության՝ «Սև հունվար»-ի իրադարձություններին առնչվող հայտարարությանը:

Ստորև որոշակի կրճատումներով ներկայացնում ենք հեղինակի հոդվածը.

«Հունվարի 20-ին Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարություն է տարածել՝ կապված 1990 թվականի հունվարի 20-ի Բաքվի ողբերգության 31-րդ տարելիցի հետ: Այս առչնությամբ vesti.az-ի կողմից հրապարակված հայտարարության մեջ, մասնավորապես, ասվում է. «1990 թ. լույս հունվարի 20-ի գիշերը Խորհրդային Միության ղեկավարության հրամանով 26 000-հոգանոց խորհրդային բանակը տեղակայվել է Բաքվում և Սումգայիթում, ինչպես նաև երկրի այլ քաղաքներում: Այս ռազմական միջամտության հետևանքով զոհվել է 147 խաղաղ բնակիչ, 744-ը ստացել է ծանր մարմնական վիրավորվումներ: Այս իրադարձությունը ժամանակակից Ադրբեջանի պատմության մեջ է մտել «Սև հունվար» անունով»:

Հեղինակն այս առնչությամբ նկատում է, որ Ադրբեջանի ԱԳ նախարարության հայտարարության մեջ ճիշտ է նշվում միայն ողբերգության ամսաթիվը և անվանումը՝ «Սև հունվար», որն իրավամբ փոխառված է այդ օրերի խորհրդային մամուլի հրապարակումներից: Հայտարարության մնացած բովանդակությունը, ըստ հեղինակի, ներկայացված է Ադրբեջանի ինչպես հին, այնպես էլ նոր պատմության կեղծմանը և խաբեությանն ուղղված պետական քաղաքականությանը բնորոշ ոճով:

Անդրադառնալով ադրբեջանական գերատեսչության կողմից հրապարակված հաղրդագրությանը, հեղինակը նշում է՝ այստեղ ակնհայտ է մի բան՝ հայտարությունն արվել է միտումնավոր` հասարակության հերթական խաբեության համար, որին Խորհրդային Միության իրավահաջորդը հանդիսացող պաշտոնական Ռուսաստանը, ինչպես միշտ, պարզապես չի արձագանքելու:

Կրիվոպուսկովն ընդգծում է նաև, որ երկրի ԱԳՆ-ն անգամ հարիր չի համարել ստուգել հակիրճ փաստաթղթում առկա փաստերի ճշգրտությունը: Ավելին, իրադարձությունների մեկնաբանությունը ներկայացվել է ոչ միայն դիվանագիտական, այլև միտումնավոր խեղաթյուրված ձևով, այսինքն` ճիշտ հակառակը:

Հեղինակն այս առումով առաջին հերթին նշում է՝ Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն անհեթեթ բաներ է ասում, երբ անդրադառնում է «արտաքին ռազմական միջամտության» թեմային:

«Ադրբեջանն այնպես է խոսում, կարծես թե խոսքն ինչ-որ ինքնիշխան երկրի մասին է, ինչը հիմնովին չի համապատասխանում իրականությանը: Այն ժամանակ Խորհրդային Ադրբեջանը միավորված ԽՍՀՄ բաղկացուցիչ մասն էր: Իսկ լրացուցիչ զորքեր մտցվել են Բաքվում տեղակայված 4-րդ բանակի ստորաբաժանումներին օգնելու համար՝ դադարեցնելու աննախադեպ ջարդերը՝ իրականացվող մահմեդական ազգայնականների կողմից առաջին հերթին հարյուր հազարավոր հայերի, ինչպես նաև խորհրդային այլ քաղաքացիների նկատմամբ: Բացի այդ, դա արվել է հանրապետությունում խորհրդային օրինական իշխանությունը վերականգնելու համար: Այդ ժամանակ Աբուլֆազ Էլչիբեյի գլխավորած ազգայնական-ժողովրդական ճակատի ստորաբաժանումները իշխանությունը քաղաքների և գյուղերի մեծ մասում բռնագրավել էին՝ պանթյուրքիզմի և պանիսլամիզմի գաղափարները պարտադրող թուրքական ծայրահեղական կազմակերպությունների լայն ֆինանսական և ռազմատեխնիկական աջակցությամբ: ԽՍՀՄ-ի և Թուրքիայի սահմանը քանդված և անվերահսկելի էր», - շեշտում է հեղինակը:

Վերլուծաբանը որպես երկրորդ կետ առանձնացնում է այն փաստը, որ Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունը զոհերի թվեր է ներկայացնում միայն ադրբեջանական կողմից ու լռում այն մասին, որ իրականում զոհերի թիվը շատ ավելին է եղել:

«Այստեղ պետք է հստակեցնել, որ զոհերի մեծ մասը մարդասպաններ, ջարդարարներ և դիպուկահարներ են եղել, որոնք հաճախ կրակել են իրենց հավատակիցների վրա: Ադրբեջանցի ազգայնականների ձեռքով Բաքվում սպանվել են տասն անգամ ավելի շատ հայեր, ինչպես նաև այլ քաղաքներում բնակություն հաստատած խորհրդային քաղաքացիներ: Բայց Ադրբեջանում ընդունված չէ հիշատակել այս զոհերին, ու նրանց մասին նշված չէ Ադրբեջանի ԱԳՆ հայտարարության մեջ»,- պարզաբանում է Կրիվոպուսկովը:

Надпись на стене дома «Здесь живёт армянин», Баку, январь 1990 г.

Ծավալուն հոդվածում հեղինակը մանրամասնում է նաև, որ «Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն իր հայտարարության մեջ, իհարկե, չի զլացել ընդգծել «գերագույն գլխավոր հրամանատարի գլխավորությամբ ադրբեջանական խիզախ բանակի» գովքը, որը «վերականգնել է Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը»: Բայց սա, ինչպես հեղինակն է ասում, առայժմ պետք է թողնել դիվանագիտական գերատեսչության խղճին»:

Հոդվածի վերջում անդրադառնալով արդեն նորօրյա պատմությանը, հեղինակը գրում է, որ 2020 թ. սեպտեմբերի 27-ին ԼՂ-ում դավաճանորեն և միակողմանի սանձազերծված պատերազմի ժամանակ խախտվել են բազմաթիվ միջազգային նորմեր և համաձայնագրեր, քաղաքացիական անձանց դեմ արգելված զենք է օգտագործվել, Սիրիայից 2000 իսլամիստ գրոհայինների են մասնակցել առճակատմանը, ռուսական մարտական ուղղաթիռ է խոցվել Հայաստանի օդային տարածքում, որի հետևանքով երկու ռուս օդաչուներ են զոհվել: Այս ամենի շուրջ հետաքննությունը դեռևս չի ամփոփվել:

Վերլուծաբանը նշում է, որ այս հարցերը մտահոգում են շատ երկրների քաղաքագետների, պետական և հասարակական գործիչների:

Այս առնչությամբ նա մեջբերում է ռուս հայտնի դիվանագետ, 1992-1996թթ.-ին Ռուսաստանի միջնորդական առաքելության ղեկավար, Ղարաբաղյան հակամարտության հարցով Ռուսաստանի նախագահի լիազոր ներկայացուցիչ Վլադիմիր Կազիմիրովի խոսքերը, ըստ որի՝ «պատերազմում մեղավորի անունը պետք է մինչև մահ նրա կենսագրության մեջ դրոշմվի անջնջելի սև թանաքով»:

Ի վերջո, հեղինակը եզրակացնում է, որ ինչպես Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունը, այնպես էլ այն բոլոր պետական մարմինները, որոնք անամոթաբար ու շահագրգռված կերպով խեղաթյուրում են պատմական տվյալներն ու իրադարձությունները, պետք է սկսեն ճշմարտությունը ներկայացնել ինչպես իրենց, այնպես էլ համաշխարհային հանրությանը»:

 

Լրահոս
Անահիտ Սիմոնյանը ներկայացել է թափանցիկ բլուզով (լուսանկար) «Ուզում եմ դառնալ Թուրքիայում ՀՀ դեսպան». ի՞նչ երազանք ունի Իմ Քայլի պատգամավոր Մխիթար Հայրապետյանը Թուրք դիվանագետները շարունակում են լրտեսել Էրդողանի քննադատներին Եվրոպայում Երևանում թալանվել են մի քանի Lexus-ներ «Դա հնարավորինս փակ ու մարդկանց աչքից հեռու պետք է պահել». Շուշան Երիցյան Արմեն Սարգսյանը արել է առաջին ողջունելի քայլը. Գեղամ Մանուկյան Տիրան Խաչատրյանը այն մարդն էր, որ հեգնական ժպիտը դեմքին արդարացնում էր Սոտքի ոսկու հանքի հանձնումն Ադրբեջանին. Կարեն Վրթանեսյան Արցախի ԱԺ-ում լեզվի օրենքի վերաբերյալ լսումներ կանցկացվեն Գեներալը՝ որպես իր ուսադիրները հարգող սպա, պարզապես հերքեց ու ծիծաղեց նիկոլական մտավարժանքների վրա. Նաիրա Զոհրաբյան Իմ հայտարարությունները մեծ դժգոհություն են առաջացրել ադրբեջանական լրատվամիջոցներում. Արման Թաթոյան Մարդուն պաշտոնից հեռացրեցին միայն այն բանի համար, որ գիտակցելով իրավիճակի զավեշտի ու սպառնալիքի հանգամանքը, նշել էր, որ Իսկանդերը խնդիր չի ունեցել. Տիգրան Աբրահամյանը՝ ԳՇ պետի տեղակալի ազատման մասին Տիրան Խաչատրյանն ազատվել է ԶՈՒ ԳՇ պետի առաջին տեղակալի պաշտոնից Եթե նպատակ ունենք զարգացնել հայ-ուսական հարաբերությունները, ապա ցանկալի չէ ասել բաներ, որոնք կասկածի տակ են դնում դրանց որակը․ Մարգարովը՝ «Իսկանդերի» վերաբերյալ Փաշինյանի հայտարարության մասին Թուրքը երբ ուզում՝ դուրս է գալիս Գորիս-Որոտան,Գորիս-Շուռնուխ ճանապարհին,ինչ ուզում անում է Դու կորցրել ես մի ողջ սերունդ, բայց բողոքում ես, որ ձեթը թանկացել ա. Վահրամ Սահակյան (տեսանյութ) Պաշտոնաթողությունից առաջ Թորոսյանի գլխավորած նախարարությունը խոշոր պայմանագիր է կնքել կնոջ ընկերության հետ․ Irakanum.am Պատերազմի 44-րդ օրը միայն 48 ժամվա զորհավաքի 97 տոկոսն է իրանացվել. Սեյրան Օհանյան Իմ այցից հետո Արա Սաղաթելյանին արգելվել է որևէ տիպի կապն արտաքին աշխարհի հետ. Գևորգ Գորգիսյան 2 տարի ժամանակ ունեիր, գնայի՛ր ու գնեի՛ր քո ցանկացած զենքերը․ Սոլովյովը` Փաշինյանին Yerevan.today կայքում հրապարակված հոդվածում խեղաթյուրվել է Տիրան Խաչատրյանի հետ հեռախոսազրույցի բովանդակությունը. ՊՆ պարզաբանումը Քաղաքացիները Արծրուն Հովհաննիսյանին օդանավում ճանաչել են ու անպատվել.news.am Նազենի Հովհաննիսյանն ընտրյալ ունի (լուսանկար) Իննա Խոջամիրյանը` գայթակղիչ կերպարում (լուսանկար) Վիկտոր Բարանեց․ Փաշինյանը տգետ դիլետանտ է Իրանի իշխանությունները կանխարգելել են Արևմտյան Ադրբեջանում ահաբեկչություն փորձը Ադրբեջանն ապավինեց ուժի կիրառմանը՝ որպես հակամարտության կարգավորման միջոց. Ա. Այվազյան ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ «Հայրենիքի փրկության շարժումը» հայտարարություն է տարածել Նիկոլը կարծես հավաքում է ճամպրուկները. Լևոն Մնացականյան Այդպիսի անհեթեթություն անգամ անեկդոտներում չի լինում. «Իսկանդերի» մշակողը Փաշինյանի հայտարարության մասին Մարդ պետք ա կամ իդիոտ լինի, կամ՝ թշնամի. Վազգեն Մանուկյան ԶՈՒ ԳՇ նախկին պետն անդրադարձել է «Իսկանդերի» վերաբերյալ վարչապետի հայտարարությանը Ա՛յ ողորմելի, Սերժ Սարգսյանը Իլհամ ու Հեյդար Ալիևին է հաղթել. Շարմազանով «Ֆլայ Արմենիա Էյրվեյզ» ՍՊ ընկերությունը հայտարարություն է տարածել Արմեն Սարգսյանը օրենքները չի ստորագրել ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ. Արմեն Սարգսյանն ու Ռուստամ Մուրադովը հանդիպել են Հաշմանդամություն կամ տեղաշարժման դժվարություններ ունեցող մարդիկ տևական ժամանակ զրկվում են կենսաթոշակից․ ՀՀ ՄԻՊ ՊՆ-ն՝ հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող իրավիճակի մասին Վաղը՝ ժամը 13.00-ին, կմեկնարկի ընդդիմության ավտոերթը Գլուխները պատով են տվել, պատը՝ գլխովը, Իշխան Սաղաթելյանն իմ ընկերն է. Արթուր Վանեցյան
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan