AM | RU
USD
EUR
RUB

Թե՛ Մոսկվան, թե՛ Բաքուն զգուշությամբ են վերաբերվել Փաշինյանի նոր մտահղացմանը. Коммерсантъ

 

Ռուսական Коммерсантъ պարբերականն անդրադարձել է Արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակամարտության ամենալուրջ սրմանը, որը հանգեցրել է քաղաքական նոր նախաձեռնությունների: Tert.am-ի մեր գործընկերները թարգմանել են ռուսական թերթի հիշատակված հոդվածի ուշագրավ հատվածները։

Ապագայում նման միջադեպերից խուսափելու համար ՀՀ վարչապետի ժամանակավոր պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը փաստացի առաջարկել է Ադրբեջանի հետ սահմանի վերահսկողությունը հանձնել ռուս սահմանապահներին և նրանց հետ տեղակայել Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) դիտորդներին:

Հաշվի առնելով, որ սեպտեմբերին Երևանը կստանձնի այս կազմակերպության նախագահությունը, Հայաստանի իշխանությունները հնարավորություն կունենան հարցը օրակարգ մտցնել: Սակայն, ինչպես Բաքվում, այնպես էլ Մոսկվայում, Փաշինյանի գաղափարին արձագանքել են առանց ավելորդ ոգևորության:

Ներկայում ռուս սահմանապահները պահպանում են Թուրքիայի և Իրանի հետ Հայաստանի սահմանը, իսկ անցյալ տարվա պատերազմից հետո լրացուցիչ սահմանակետեր են տեղադրվել Ադրբեջանի հետ սահմանին ինչպես արևմուտքում, որտեղ գտնվում է Նախիջևանի անկլավը, այնպես էլ արևելքում, որտեղ նոր սահմանը բառացիորեն մեջտեղից կիսում է հայկական գյուղերը: Հունիսին Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինը հայտարարել է, որ հանրապետությունում Ռուսաստանի սահմանապահ զորքերի կազմը կավելանա, չնայած նա չի նշել, թե որքան: Սակայն թե՛ Մոսկվան, թե՛ Բաքուն զգուշությամբ են վերաբերվել Երևանից եկած նոր մտահղացմանը:

«Մենք գիտենք, որ երեկ հայ-ադրբեջանական սահմանին սրացում է տեղի ունեցել: Եվ դուք գիտեք, որ Ռուսաստանի ներկայացուցիչները մեծ ջանքեր են գործադրել հրադադարի ռեժիմը վերականգնելու համար: Աշխատանքը շարունակվում է»,-պատասխանել է Պեսկովը լրագրողների այն հարցին, թե պատրաստ է արդյոք Մոսկվան վերցնել Հայաստանի սահմանը պաշտպանության տակ և չի վախենում արդյոք Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների սրումից:

«Ռուսաստանը շարունակում է շփումները Երևանի և Բաքվի հետ՝ եռակողմ համաձայնագրերի լիարժեք իրականացումն ապահովելու համար»,-ասել է Պեսկովը լրագրողներին:

Երբ նրան խնդրել են պարզաբանել Փաշինյանի խնդրանքը կատարելու պատրաստակամությունը, Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղարն ասել է. «Երևանի հետ շփումները շարունակվում են. ավելացնելու բան չունեմ»: Ադրբեջանի ԱԳՆ-ից Коммерсантъ-ին ևս հասկացրել է, որ իրենք այս թեմայով մեկնաբանություններ չեն տալու:

Միևնույն ժամանակ, Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը պարունակում էր նույնիսկ ավելի համարձակ գաղափար՝ սահման հրավիրել ոչ միայն ռուս սահմանապահներին, այլև ՀԱՊԿ դիտորդներին: Հավանաբար, նման առաջարկը կապված է այն փաստի հետ, որ սեպտեմբերին Երևանը ստանձնելու է այս կազմակերպության նախագահությունը, ինչը օրակարգի վրա ազդելու ավելի լայն հնարավորություններ է տալիս: Դեռևս մայիսին Փաշինյանը, աջակիցների հետ, քննադատում էր ՀԱՊԿ-ին Սև լճի շրջանում հայ-ադրբեջանական հակամարտության սրման ընթացքում «դանդաղկոտության» համար: Երևանում հիասթափությամբ են ընդունել նաև այն, որ կազմակերպությունը մերժել է Ադրբեջանի հետ սահմանային հակամարտության հարցում օգնության խնդրանքը: Բայց ՀԱՊԿ-ում սեփական նախագահության տարվա համար Նիկոլ Փաշինյանի թիմը հստակ կառուցում է շատ հավակնոտ ծրագրեր: Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունից հետո ՀԱՊԿ կայքը տեղադրել է կազմակերպության գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասի մեկնաբանությունը, որում, սակայն, ոչ մի խոսք չկա դիտորդների տեղակայման մասին:

«2021 թվականի լույս հուլիսի 28-ի գիշերը Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանին տեղի են ունեցել ռազմական բախումներ, որոնց հետևանքով հայկական զինված ուժերի երեք զինծառայող զոհվել է, չորսը` վիրավորվել: Խորին ցավակցություն եմ հայտնում զոհվածների ընտանիքներին և վիրավորներին մաղթում շուտափույթ ապաքինում: Լուրջ մտահոգություն է առաջացնում տարածաշրջանում լարվածության հետագա աճի վտանգը, որը կարող է բացասաբար անդրադառնալ եռակողմ համաձայնագրերի կատարման վրա, որոնք ամրագրված են Ադրբեջանի, Հայաստանի և Ռուսաստանի ղեկավարների 2020 թվականի նոյեմբերի 10-ի հայտարարության մեջ: Անընդունելի ենք համարում ուժի կիրառումը: Հակասությունները լուծելու համար պետք է օգտագործել միայն քաղաքական և դիվանագիտական մեթոդներ: Ողջունում եմ Ռուսաստանի Դաշնության ջանքերը՝ ուղղված տարածաշրջանում իրավիճակի կայունացմանը»,-ասված է Զասի հայտարարությունում:

Երևանը դեռ հույս ունի, որ ՀԱՊԿ-ում նախագահությունը թույլ կտա ինչ-որ կերպ բարելավել դիրքերը Ադրբեջանի հետ դիմակայությունում:

Բայց, ինչպես նշում է քաղաքական վերլուծաբան Հակոբ Բադալյանը, Նիկոլ Փաշինյանի թիմը չպետք է մոռանա, որ ռազմական բլոկի ուշադրությունն այժմ գրավում է մեկ այլ տարածաշրջան՝ Կենտրոնական Ասիան, որտեղ ապակայունացում կարող է առաջանալ Աֆղանստանից ՆԱՏՕ-ի զորքերի դուրսբերման պատճառով:

«ՀԱՊԿ-ը հատուկ նշանակություն է ձեռք բերում Ռուսաստանի համար: Երևանը դա հասկանում է, ուստի փորձում է հարվածներ չհասցնել դրա հեղինակությանը, որպեսզի չխանգարի Մոսկվային Աֆղանստանի հետ սահմանին օգտագործել կազմակերպության գործիքակազմը: Բայց դա չի նշանակում, որ մեր տարածաշրջանում տեղի ունեցող իրադարձությունների համար ՀԱՊԿ-ի պատասխանատվությունը հանվում է: Երևանն ակնկալում է, որ կազմակերպությունը, այնուամենայնիվ, կզբաղվի Հայաստանին հուզող խնդիրներով»,-Коммерсантъ-ին ասել է փորձագետը:

Ադրբեջանցի քաղաքագետ Իլգար Վելիզադեն, իր հերթին, ամբողջովին մերժել է երկու երկրների սահմանին ՀԱՊԿ դիտորդներ տեղադրելու գաղափարը, քանի որ Բաքուն այս կազմակերպության անդամ չէ:

Ռուս քաղաքագետ, հետխորհրդային տարածքի փորձագետ Արկադի Դուբնովը Коммерсантъ-ին ասել է, որ Նիկոլ Փաշինյանի նախաձեռնություններն այնքան էլ հեռանկարային չեն: Նա համոզված է, որ հայ-ադրբեջանական սահմանին դիտորդներ տեղակայելու գաղափարը ՀԱՊԿ-ում կոնսենսուս չի գտնի, իսկ Բաքվին դուր չի գա ռուս սահմանապահների տեղակայումը սահմանի ողջ երկայնքով: Բացի այդ, փորձագետը ուշադրություն է հրավիրել Փաշինյանի հայտարարության մանրամասների վրա, որոնք նույնպես կարող են շատ բանի մասին վկայել:

«Նիկոլ Փաշինյանը պարզաբանում է, որ եթե ՀԱՊԿ-ից հնարավոր չէ դիտորդներ ուղարկել, նրանց կարող են փոխարինել ԵԱՀԿ դիտորդներ: Սա ակնհայտ սադրանք է Մոսկվայի դեմ, ակնարկ, որ նա չի կարող ինքնուրույն գլուխ հանել խաղաղարարի գործառույթից: Երևանն ակնհայտորեն կարծում է, որ դաշնակիցներ ունի Ռուսաստանից դուրս, օրինակ ՝ Փարիզում և Վաշինգտոնում», - նշել է նա:

Ըստ Արկադի Դուբնովի, անդրադառնալով ՀԱՊԿ-ի թեմային, Նիկոլ Փաշինյանը «կրկնում է նույն սխալները, որոնք թույլ էր տվել 2018-ին իր կառավարման հենց սկզբում»:

Հիշեցնենք, որ այն ժամանակ նորընտիր ղեկավարը նախաձեռնել էր քրեական հետապնդում Յուրի Խաչատուրովի նկատմամբ, որն այդ ժամանակ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարն էր, և 2008 -ին ղեկավարել է Երևանի ռազմական կայազորը և, ըստ Փաշինյանի, մասնակցել է ապօրինի ուժի կիրառմանը ընդդիմության հանրահավաքի մասնակիցների նկատմամբ:

«Այդ իրավիճակը ոչ մի օգուտ չբերեց Երևանին: Իրավիճակից դուրս եկան, բայց ակնհայտ վնաս հասցնելով թե՛ ՀԱՊԿ-ի, թե՛ Հայաստանի հեղինակությանը: Ես չգիտեմ՝ Նիկոլ Փաշինյանը գիտակցո՞ւմ է, որ կրկնում է իր սխալը, բայց նրա ներկայիս հռետորաբանությունը կարող է բերել նմանատիպ հետևանքների»,-եզրափակել է Դուբնովը:

Լրահոս
Բողոքի ակցիա և քայլերթ՝ ընդդեմ «գունագեղ» տոնակատարության. Ուղիղ ՀԱՊԿ-ն հայտարարել է ռազմական ոլորտում համատեղ բյուջեի մասին Ադրբեջանի փոխվարչապետն ու Իրանի դեսպանը քննարկել են Գորիս-Կապան ճանապարհին ստեղծված իրավիճակը «Արևիկ» ազգային պարկի տարածքում բռնկված հրդեհը դեռ չի հաջողվում մարել․ շիջման աշխատանքները վերսկսվել են (տեսանյութ) Իշխանությունը տապալում է Սյունիքի հարցով «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությունը․ հայտարարություն Books Times.am: «Ռուսաստանն ամերիկյան աշխարհաքաղաքականության մեջ», Զբիգնև Բժեզինսկի, Հենրի Քիսինջեր Books Times.am: «Ո՞վ է կառավարում աշխարհը», Նոամ Չոմսկի Նիկոլ Փաշինյանի կապերը Ռուսաստանի ադրբեջանամետ շրջանակների հետ։ Արթուր Դանիելյանի բացահայտումը Զոհրապ Մնացականյանը լրագրողից փախավ զուգարան (տեսանյութ) «Հրապարակ». Ադրբեջանն ու Հայաստանը համաձայնեցրել են առաջիկա համաձայնագրի դետալները «Ժողովուրդ»․ Համայնքների խոշորացման հարցը կքննարկեն երկու անգամ. իշխանությունը շտապում է «Փաստ»․ Նախնական քննություն՝ նորաստեղծ կուսակցության համար. ի՞նչ ծրագրեր ունի Ռուբեն Վարդանյանը «Հրապարակ». Նախկին ընդդիմադիրն անցել է իշխանությունների շարքե՞րը «Հրապարակ»․ «Հայաստան» դաշինքը 44-օրյա միջոցառումների ծրագիր է պատրաստել Որոտանի հատվածում ադրբեջանցիները կանգնեցրել են երեխաներով լի հայկական միկրոավտոբուսը, պոկել Արցախի դրոշը Ադրբեջանական զինուժն Արցախի արևմտյան հատվածում խախտել է հրադադարի պահպանման ռեժիմը. վիրավորվել է ՊԲ զինծառայող Առաջիկայում ականատես կլինեք փողոցային ակցիաների և գործողությունների. Իշխան Սաղաթելյան Հարավային Կովկասում ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Տոյվո Կլաարն այցելել է Արցախ ORSIS-ը կրկին զենք կմատակարարի Հայաստանին Հայաստանն ու Ադրբեջանը փոխադարձ գանգատներ են ներկայացրել միջազգային դատարանում միմյանց դեմ ՌԴ-ում մեկնարկել են խորհրդարանական ընտրությունները Նախապատրաստվում է կապիտուլյացիայի փուլ ենթադրող խաղաղության փաստաթղթի ստորագրում. Հայկ Մամիջանյան (տեսանյութ) Books Times.am: «Պետության կառավարման արվեստը. Ռազմավարություններ փոփոխվող աշխարհի համար», Մարգարետ Թետչեր Արցախից տեղահանված բնակիչների բողոքի ակցիան Կառավարության դիմաց․ ուղիղ Books Times.am: «Ամբոխի խենթությունը. Ինչպես են հանդուրժողականությունն ու բոլորին հաճոյանալու փորձերը խենթացրել աշխարհը», Դուգլաս Մյուրրեյ «Իրավունք». Լևոն Տեր-Պետրոսյանի թիմը սկսել է բացահայտ ծաղրել իշխանությանը Հայաստանի և Հնդկաստանի ԱԳ նախարարներն անդրադարձել են տարածաշրջանային, միջազգային անվտանգության հարցերի Տաջիկստանում տեղի է ունենում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Իրանի նախագահ Իբրահիմ Ռաիսիի հանդիպումը Որոտանի հատվածում Ադրբեջանի ԶՈՒ արարքները քրեորեն պատժելի են. փաստահավաք աշխատանքների նոր արդյունքներ «Հրապարակ». «Հայաստան» դաշինքի երկու պատգամավորներ իրավապահների ուշադրության կենտրոնում են «Ժողովուրդ». Իշխանության պայքարի արդյունքը. խաղամոլության թվերն աճել են «Հրապարակ»․ Արցախում արտասահմանցի բանվորների են բերել. կասկածներ կան, որ ադրբեջանցիներ են «Ժողովուրդ»․ ՔՊ խմբակցությունում թևերի են բաժանվել. ովքեր են գլխավորներն ու մեկուսացածները «Իրավունք». Արարատում իշխանության սցենարները փոխվել են «Ժողովուրդ»․ Բժիշկները նրբանկատորեն «հորդորում են» առայժմ չպատվաստվել Ռուսաստանը սահմանազատման առաջարկներ է փոխանցել Երևանին և Բաքվին. ՌԴ ԱԳՆ Հայտնի են դարձել հայ-ադրբեջանական համաձայնագրի դետալները. Hraparak.am Սերժ Սարգսյանի փաստաբանը ՀՀ երրորդ նախագահի հասցեին ուղղված սուտ մեղադրանքները բացահայտող փաստաթղթեր է հրապարակել Հայաստանը ստանձնեց ՀԱՊԿ նախագահությունը «Ալեքս ընդ հոլդինգ» ՍՊԸ-ի տարածքում հայտնաբերվել է տղամարդու դի. shamshyan.com
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan