AM | RU
USD
EUR
RUB

«Քարվաճառն արդեն իմ առաջին հայրենիքն է»

 

Հարութ Դայուն Քարվաճառում բոլորն են ճանաչում: Նա Քարվաճառի «լույսի մարդն» է: Հենց ինքն է ամեն ամսվա սկզբում շրջում ամբողջ քաղաքում, գրում էլեկտրոէներգիայի ցուցմունքներն ու սրտացավորեն դիմում ամեն բնակչի, որ ժամանակին վճարեն լույսի վարձը: Հարութ Դային իր ընտանիքի հետ Քարվաճառում է բնակվում 1999 թվականից, առաջին վերաբնակիչներից է:

Իսկ դրանից առաջ…

Իսկ դրանից առաջ տեղի ունեցած պատմությունը մի փոքր դժվարությամբ է սկսում պատմել:
«Դե ի՞նչ պատմեմ, ամեն ինչ թողեցինք, գնացինք…», սկսում է Հարութ Դային:

Հարութ Չիլինգարյանը Շահումյանի շրջանի Վերինշեն գյուղից է: Այնտեղ իր ընտանիքով ապրել է մինչեւ 1992 թվականը, երբ գյուղը գրավվել է ադրբեջանցիների կողմից:

«Շարժումը որ սկսվեց, մեր մոտ էլ անհանգստություններ սկսվեցին: 89-ից մեր մոտ ճանապարհները փակվում էին: Մեր գյուղում միայն հայեր էին ապրում», պատմում է Հարութ Դային:

Շահումյանի շրջանում 16 գյուղ է եղել, եւ հայերն ու ադրբեջանցիներն ապրել են առանձին:
«4-ը թուրքի գյուղեր էին, 12-ը` հայի: Թուրքերը գալիս էին, մեզ մոտ աշխատում, գնում էին, բայց չէին բնակվում»:

Իր ընտանիքը հարազատ գյուղը լքել է 1992 թ. ապրիլի 12-ի գիշերը:

«Այդ գիշեր մենք գյուղից դուրս եկանք: Մեզ լուր հասավ, որ Գետաշենը վերցնում են: Մինչ այդ մեր գյուղը ռմբակոծել են: Այդ օրը հատկապես ուժեղ ռմբակոծեցին: Մենք երեք ինքնաթիռ ենք տեսել, մեկը եկավ մեր թաղամասի վրա, հայկական դպրոց ունեինք, նոր սարքած, հենց այդտեղ մի հատ բոմբ գցեց ու հետ գնաց: Մեր գյուղը տարածվում էր գետի երկու կողմում, գետը մեջտեղով էր հոսում: Սկսեցին կրակել մեր գյուղի վրա, գյուղամեջի ուղղությամբ: Մեր թաղամասը գյուղից կտրված էր, էլ չիմացանք, թե էդ կրակոցներից գյուղում զոհեր եղան, թե չէ: Մի ուրիշ սամալյոտ եկավ, էլի բոմբ գցեց, այս անգամ' մեր թաղամասում: Խառնվեցինք իրար, մտանք տները:

Գյուղում շատ բարեկամներ ունեինք, հավաքվեցինք իրար գլուխ, որոշեցինք երեխաներին տանել սարը, կրակ վառենք, պալատկա խփենք: Որոշեցինք, որ կանայք երեխաների հետ կմնան էնտեղ, իսկ տղամարդիկ հետ կգան: Պայմանավորվել էինք, որ պիտի երեկոյան գնանք սարը, մեկ էլ լուրը հասավ, որ թուրքերը մյուս կողմից մտել են գյուղ: Ամեն ինչ մոռացանք, երեխեքին հավաքեցինք, դրեցինք տրակտորի լաֆետի մեջ ու գնացինք: Գիշերեցինք գյուղից մոտավորապես 17 կմ հեռու մի վայրում, որը համեմատաբար ապահով էր: Կրակ վառեցինք, այդ գիշերն այդտեղ մնացինք:

Այդ ժամանակ լուրերն իրար մարդիկ էին փոխանցում, մեզ ասացին, որ գնանք Նապատ: Մինչեւ Նապատ թուրքերը հասել են մեր հետեւից, կրակել են: Հետո տեղեկություն հասավ, թե փախեք Հաթերք: Մինչեւ Հաթերք գնացինք, էրեխեքին Հաթերքից մեքենայով ուղարկել ենք Երեւան»:

Հարութ Դային կոտորած չի տեսել. իրենք դուրս են եկել գյուղից այն ժամանակ, երբ ադրբեջանցիները մտել են գյուղ: Վերինշեն գյուղը դատարկվել է երկու օրվա մեջ:

Հարութ Դային, ինչպես եւ բազմաթիվ այլ հայ փախստականներ ամեն ինչ թողել են գյուղում, ոչինչ չեն կարողացել վերցնել: Հայրենի գյուղը լքել են ոտքով, չիմանալով, թե ուր են գնում եւ ինչպես են շարունակելու կյանքը…

Երեք երեխաներին Մարտակերտի շրջանի Հաթերք գյուղից ուղարկել են Երեւան' չիմանալով, թե երեխաներն ինչպես են տեղ հասնելու, ուր են գնալու: 15 օր երեխաներից տեղեկություն չեն ունեցել:
Այդ 15 օրվա մեջ Հարութ Դային իր տիկնոջ' Ռիմայի հետ, Հաթերքից ոտքով հասել է Գետավան, Գետավանից մեքենայով հասել է Ստեփանակերտ:

«Մոտավորապես 10 օր մնացել ենք այնտեղ, մինչեւ Լաչին /այժմ' Բերձոր/ ոտքով ենք գնացել, էնտեղից գնացել ենք Գորիս, հետո' Երեւան: Երեւանից գնացել ենք Հրազդան, ախպորս տուն, ու տեսել, որ էրեխեքս էնտեղ են»:

Երեխաներին Երեւանում դիմավորել է Հարութ Դայու եղբայրը: Այդ օրերին փախստականներին բերել են Երեւանի Սախարովի անվան հրապարակ, որտեղից նրանց դիմավորել են հարազատները…
Չիլինգարյանների ընտանիքը Հրազդանում մնացել է երեք ամիս մնացինք, այնուհետ տեղափոխվել է մոտակա գյուղ եւ ապրել այնտեղ յոթ տարի:

«Ես էլ, կինս էլ աշխատում էինք, ապրում էինք: Հետո 98-99 թթ. տղայիս հետ եկանք Քարվաճառում աշխատելու,իսկ 99-ից տեղափոխվեցինք այստեղ ապրելու»:

Պատասխանելով այն հարցին, թե արդյոք Քարվաճառն իր համար կարողացել է դառնալ երկրորդ հայրենիք, Հարութ Դային ժպտալով ասում է. «Քարվաճառն արդեն իմ առաջին հայրենիքն է, սարի մի կողմից անցել ենք այս կողմ: Էն ժամանակ Մռավին նենց էինք նայում, հիմա սենց ենք նայում…»:

Հարութ Դայու ընտանիքը հարմարվել է այստեղ, երեք երեխաներն էլ արդեն ամուսնացած են եւ իրենք երեխաներ ունեն, որոնց համար Քարվաճառն արդեն ծննդավայր է: Երեխաները Մռավին այս կողմից են նայում, իսկ գաղթ ու ավեր տեսած տատիկներն ու պապիկները լիահույս են, որ իրենց թոռնիկների երկինքը միշտ խաղաղ է լինելու…

«Ազատագրված Քարվաճառ. նրանց իրավունքը» շարքից

Թամարա Գրիգորյան

Լրահոս
Դիմակ կրելը պարտադիր է դառնում նաև այլ վայրերում․ ՀՀ պարետ Տիգրան Ավինյանը նոր որոշում է ստորագրել Ովքեր և ինչպես են մաքսանենգ ճանապարհով ադամանդ ներկրում ՀՀ և ինչու են հնդիկները համաձայնել մաս կազմել այս սխեմային (տեսանյութ) Համագործակցություն միշտ էլ հնարավոր է, և չի բացառվում, որ առաջիկայում էլ լինի դա. Արծվիկ Մինասյան Ղեկավարը, որը չունի երկրի ու ժողովրդի վստահությունը, անկախ անձերից, չարիք է երկրի համար. Սամվել Ֆարմանյան (տեսանյութ) ՀՀ առողջապահության նախարարությունը հաղորդագրություն է տարածել Ռ.Քոչարյանի և մյուսների գործով նիստը կհետաձգվի Արմեն Մինասյան. Ադամանդե կրքեր Քաղաքացիներ վարչական պատասխանատվության են կանչվում ոստիկանությունում խաղաղ բողոք արտահայելու համար. «Իրավական ուղի» ՀԿ Լոս Անջելես-Ամստերդամ-Մինսկ-Երևան հաջորդ չվերթը տեղի կունենա մայիսի 30-ին ՌԴ վարչապետը բնակիչներին կոչ է արել այս տարի հանգիստը երկրի ներսում կազմակերպել Փաշինյանն արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ տվել է կոնկրետ հանձնարարականներ Արարատ Միրզոյանը ԵԱՀԿ ԽՎ նախագահին տեղեկացրել է Ադրբեջանի դիվերսիոն փորձի մասին Տեղի կունենա ՀԱՊԿ անդամ պետությունների ԱԳ նախարարների խորհրդի նիստը «Լուսավոր Հայաստանը» ունի առաքելություն՝ պաշտպանելու այլ տեսակետ ունեցողների շահերը. Թանդիլյան Պարետը նոր որոշում է կայացրել Մարի Իզմիրլյանի անվան մանկատանը կորոնավիրուսով վարակման 15 դեպք կա, որից 9-ը երեխաներ են Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում շարունակվում են նվիրատվություններ ստացվել «COVID-19 Հայաստան» Փաստահավաք խումբը զգուշացնում է երկրում հանրային առողջապահական աղետի վտանգի մասին. Հայտարարություն Արայիկ Հարությունյանն ընդունել է Ջալալ Հարությունյանին Քաջարանի համայնքապետը արձակուրդ է գնացել ՀՀ-ում Իրանի դեսպան․ Հայաստանը միջացք է Իրանի և Եվրոպայի միջև Կառավարությունը, գցելով մեղքը ժողովդրի վրա, խոստովանում է ինքնիշխանության ճգնաժամի մասին. Աշոտյան Էդվարդ Նալբանդյանը համաձայնել է մասնակցել ապրիլյան քննիչ հանձնաժողովի նիստին Արցախում կորոնավիրուս է հաստատվել ևս մեկ քաղաքացու մոտ Հոսանքազրկումներ՝ Երևանում ու Կոտայքում ԱԺ պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստը՝ ուղիղ Սթափվե՛ք. մենք արդեն անցնում ենք կարմիր գծերը. Վլադիմիր Գասպարյան Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 452 դեպք, գրանցվել են մահվան դեպքեր Համբերության բաժակը լցվել է. ԱԱԾ տնօրենը աշխատանքից ազատվելու դիմո՞ւմ է ներկայացրել Եվրոպական երկրները պատրաստվում են ընդունել օտարերկրյա զբոսաշրջիկների Լարսը բաց է միայն բեռնատար տրանսպորտային միջոցների համար Մայիսի 25-ից Սևանում կսահմանվի մուտքի և ելքի հատուկ ռեժիմ ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Մայիսի 25 Բողոքի ակցիա Կապանում. ՈՒՂԻՂ Ոստիկանությունը զորքեր է տեղափոխում Կապան (տեսանյութ) Ռոհանին և Էրդողանը քննարկել են համավարակի պայմաններում օդային սահմանները բացելու հարցը Ոչ թե պետք է նյութերի նախապատրաստություն իրականացվի, այլ անմիջապես քրեական գործ հարուցվի. Ռուբեն Մելիքյան Նկարագրված տվյալների կապակցությամբ պետք է անմիջապես նախաձեռնվի քրեական գործ. ՄԻՊ Կոչ եմ անում այս խայտառակ գործողությունների պատասխանատուներին դադարեցնել ապօրինի ճնշումները սյունեցիների հանդեպ. Քաջարանի համայնքապետ Կապանում տեղի են ունենում ձերբակալություններ, բողոքող քաղաքացիները հավաքվել են Ոստիկանության շենքի դիմաց. ՈՒՂԻՂ
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan