AM | RU | EN
USD
EUR
RUB

Ադամանդագործությունը Հայաստանում մինչև տարվա վերջ կկրկնապատկի 2015 թվականի ցուցանիշը

Հայաստանում 2016 թվականի հունվար-հունիսին ադամանդագործության ծավալն արդեն իսկ գերազանցում է նախորդ տարվա ամբողջ ծավալի ցուցանիշը: «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարի խորհրդական Գագիկ Մկրտչյանը ներկայացրեց Հայաստանում ադամանդագործությամբ զբաղվելու նախադրյալները և զարգացման հնարավորությունները:

- Պարոն Մկրտչյան, 2014 թվականին ադամանդագործությունը զգալի անկում ապրեց, իսկ այժմ այն նոր թափ է առնում՝ գրանցելով հաջողություններ: Վերջինն ի՞նչի հետ է կապված, և ի՞նչ ռազմավարություն է մշակվել դրան հասնելու համար:

-2014 թվականի անկումը պայմանավորված էր 2008 թվականի տնտեսական ճգնաժամի հետ: 2014 թվականն անցումային տարի էր: Մենք դեռ ԵԱՏՄ-ին չէինք անդամակցում, սակայն դրան նախորդել էր Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև մի պայմանագրի կնքում, ըստ որի նավթը, գազը և ալմաստները 6,5 տոկոս տուրքից ազատվում էին: Նոր իրողություն էր առաջացել: Քանի որ նոր ձևով էին մարդիկ ներմուծում, դեռևս մեխանիզմները չէին հարմարեցվել: ԵԱՏՄ-ի բոլոր օրենքները դեռևս չէին գործում: Ռուսական կողմը շատ զգուշանում էր մատակարարումներից, իսկ հայկական կողմը չէր իմանում ինչպես հարմարվել այդ նոր իրա վիճակին:

Մեր խնդիրն է ամեն տարի թույլ բազայի պայմաններում կրկնապատկել ադամանդագործությունը, քանի որ լավ նախադրյալներ ունենք: Տարվա վերջում կունենանք ոսկերչության և ադամանդագործության 100 տոկոս աճ:

Մենք մեկ անգամ ունեցել ենք այդպիսի փորձ ոչ վաղ անցյալում, և դա հավատ է ներշնչում, որպեսզի կրկնենք ցուցանիշը: 1998 թվականին ունեցել էինք 23 մլն ԱՄՆ դոլարի ադամանդագործության ծավալ, իսկ 2003 թվականին` 350 մլն ԱՄՆ դոլարի:

Այս ոլորտում շատ կարևոր են մասնագիտական ներուժի հմտությունները: Մեր ազգը սիրում է այս գործով զբաղվել, և այդ պատճառով է մեզ մոտ այդքան արագ ստացվում աճը: Աշխարհում կան ադամանդի բնական պաշարներ ունեցող շատ երկրներ, որոնք ամեն տարի կառավարության որոշումներ և օրենքներ են ընդունում, սակայն այդպես էլ չեն կարողանում ադամանդագործությունը զարգացնել` մասնագետների պակասի հետևանքով: Այդ պատճառով ստիպված հումքը վաճառում են: Մենք նաև պետք է հաշվի առնենք, որ այն մեզ պետք է, քանի որ այս ճյուղում միշտ բարձր է եղել աշխատավարձը: Մենք ամեն կերպ պետք է զարգացնենք այս ոլորտը, քանի որ այն, կարծես, հատուկ մեզ համար լինի:

-Ասացեք խնդրեմ, ինչպիսի՞ քայլեր պետք է արվեն և ի՞նչ ռազմավարություն պետք է գործի ոլորտը զարգացնելու համար:

-Մշակելու ենք միջոցառումների հստակ պլան: Նախ՝ պետք է հասկանանք, թե որոնք են մեր օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ խոչընդոտները, որոնք խանգարում են ոլորտի զարգացմանը: Օբյեկտիվ խոչընդոտների մեղմացման մեթոդներ պետք է մշակենք, իսկ սուբյեկտիվն ընդհանրապես արմատախիլ անենք: Հիմնական քայլերից մեկը ոլորտին համակարգված մոտեցում ցույց տալն է: Շատ կարևոր է նաև, որպեսզի պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցություն տեղի ունենա: Խոչընդոտներից ամենաէականը մասնագետ կադրերի պակասն է: Վերջին տարիներին արտադրության ծավալների նվազման պատճառով կրճատվել են նաև մասնագետները: Բացի այդ նրանց վերարտադրություն տեղի չի ունեցել: Նրանց մի մասը, ցավոք, մեկնել են օտար երկրներ աշխատանքի:

Վերջին տարիներին քիչ են եղել ներդրումները, ինչպես նաև մի փոքր տեխնոլոգիապես հետ ենք մնում: Այդ խնդիրների լուծման համար հարկավոր է ուսումնական կենտրոններ բացել, ներդրումների ավելացման աշխատանքներ կատարել:

Այժմ մի ծրագիր ենք մշակում և դրանով նախատեսում ենք 2003 թվականին գրանցված ամենաբարձր ցուցանիշը` 350 մլն ԱՄՆ դոլարը, կրկնել 2020 թվականին:

-Ո՞ր երկրներն են հետաքրքրված Հայաստանում մշակված ադամանդներով: Ո՞ր երկրներ ենք արտահանում պատրաստի արտադրանքը և որտեղից ներկրում ադամանդի հումքը:

-Հայաստանում ադամանդագործությամբ կարող են հետաքրքրված լինել բոլոր երկրները, որոնք զարգացնում են այս ոլորտը: Այս պահին հետաքրքրված են կազմակերպություններ Չինաստանից, Հնդկաստանից, Իսրայելից և այլն: Ի՞նչու, որովհետև Հայաստանի վարպետները հարգանք են վայելում տարբեր երկրներում:

Արտահանվում են հիմնականում վաճառքի խոշորագույն կենտրոններ՝ Բելգիա, Իսրայել, Դուբայ և ԱՄՆ:

Հումքի ներկրումն իրականացնում ենք հիմնականում Ռուսաստանից: Որոշակի քանակություններ ներկրվում են Կանադայից, Դուբայից, Բելգիայից, Իսրայելից:

-Խնդրում ենք տրամադրել ադամանդագործության վերաբերյալ 2016 թվականի վիճակագրական տվյալներ:

-2013 թվականին ադամանդագործության ծավալները կազմել են 14,54 մլրդ դրամ, 2014-ին` 6,1 մլրդ, 2015-ին՝ 14,5 մլրդ, իսկ 2016 թվականի հունվար-հունիսին` 14,56 մլրդ դրամ: Ադամանդագործությունը սրընթաց է առաջընթաց է գրանցում: Առաջին վեց ամսվա արտադրանքի ծավալները գերազանցում են նախորդ տարվա ամբողջ ծավալների ցուցանիշին: Տարվա վերջում կրկնակի աճից մի փոքր ավելին կլինի: Անցած տարի ևս ունեցել ենք աճ, սակայն այդ աճը միայն 2013 թվականի համեմատ է զգալի եղել: Ցանկանում ենք մեծածախ վաճառքի հարթակ դառնալ, բայց սա դեռ բարձրագույն մաթեմատիկա է:

-Իսկ ադամանդագործության ոլորտում Հայաստանի համար ինչո՞վ էր նպաստավոր ԵԱՏՄ-ին անդամակցելը: Արդյոք նոր հնարավորություններ բացվեցի՞ն Հայաստանի առջև: Ի՞նչ խնդիրներով են գործարարները դիմել Ձեզ ԵԱՏՄ-ին անդամակցելուց հետո:

-ԵԱՏՄ-ին անդամակցությունն ադամանդագործության համար բավականին շահեկան է: ԵԱՏՄ-ին անդամակցության շնորհիվ մենք այժմ ավելի հեշտ ենք հումք ձեռք բերում մատակարարներից, քան մինչ այդ: Ռուսաստանի և Ղազախստանի նման հզոր շուկաներում կարելի է իրացնել ապրանքը: Չի խանգարում նույնիսկ այն երևույթը, որ Ռուսաստանում այժմ ճգնաժամ է, քանի որ այն ոսկերչական արտադրանք սպառող հզոր երկիր է:

Ոլորտում շատ խրթին և բարդ օրենքներ են գործում: Կա էական տարբերություն Հայաստանի և ԵԱՏՄ խոշոր երկրի`Ռուսաստանի միջև, վերջինն ունի ահռելի մեծ քանակով ալմաստի հումքի և ոսկիների վաճառքի վերահսկման խնդիր:

Գործարարները մեզ են մոտենում խնդիրներով, մենք փորձում ենք լուծում տալ, և հաջողվում է: Վերջերս մի փոփոխություն է կատարվել օրենքում, որով գործարարն ազատվում է ծանր երթուղով փաստաթղթային հարցեր լուծելուց: Միշտ կարելի է գտնել պարզեցումների հնարավորություններ՝ առանց վերահսկողության լծակները կորցնելու:

-Քա՞նի ընկերություն են զբաղվում Հայաստան ադամանդի հումք ներկրելով: Արդյոք խոչընդոտներ չկա՞ն նրանց պահանջները բավարարելու առումով:

-Մեր վիճակագրական տվյալներով ինը-տասն ընկերություններ հումք են ներկրում: Որոշ ընկերություններ ընդհատումներով են աշխատում: Հիմնականում ինն ընկերություններ են: Ասեմ, որ խոչընդոտներ՝ որպես այդպիսիք չկան, եթե ինչ-որ մեկը կա, ուրախ կլինեմ, որ հայտնեն ինձ նրա մասին: Մաքսային խնդիրներ վաղուց արդեն չկան: Մեկ պատուհանի սկզբունքի կիրառման դեպքում հնարավոր է էլ ավելի կրճատել բեռի ստացման ժամկետները և հեշտացնել գործարարների աշխատանքը:

-Տնտեսության գերակա ուղղություններից մեկը դառնալուց հետո ավելացե՞լ է, արդյոք, ադամանդագործությամբ զբաղվող ընկերությունների թիվը:

-Առանց ընկերությունների ավելանալու աճ չի կարող լինել: Քանի որ եղած ընկերությունները, որքան էլ ավելացնեին իրենց ծավալները, միևնույն է, կրկնապատիկ աճ չէին ապահովի: Ուրիշներն են միացել: Իմ թվարկած ինն-տասի փոխարեն մի քանի տարի առաջ հինգ-վեցն էին: Հիմա շարք են մտնում նորերը: Կարծում եմ, հաջորդ տարի կունենանք ոչ թե տասը, այլ 15-16 ընկերություն:

Հարցազրույցը` Վահե Հակոբյանի

Լրահոս
Մահացել է ապրիլյան պատերազմի հերոս Քյարամ Սլոյանի հայրը Կիպրոսի Պաֆոս քաղաքում կբացվի Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված զբոսայգի Նախագահ Սերժ Սարգսյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Ղրղզստանի նախագահ Ալմազբեկ Աթամբաևին Կամավորական աշխատանքի խթանման համար Հայաստանում ներդրվել են նոր կարգավորումներ ՌԴ ՀՕՊ-ը բերվել է մարտական բարձր պատրաստության Հենրիխ Մխիթարյանն իր մարզաշապիկը նվիրել է ՀՀ-ում Միացյալ Թագավորության դեսպանին Հռոմի պապը Կահիրեում կոչ է արել մուսուլման առաջնորդներին միավորվել ընդդեմ իսլամիստ զինյալների Ավստրիան իրատեսական չի համարում Թուրքիայի մուտքը ԵՄ Սոցփաթեթի հետ կապված էական փոփոխություններ չեն նախատեսվում Արտեմ Ասատրյանն անդրադարձել է նոր կառավարության կազմում իր ընդգրկվելուն Նոր Ջուղայից սերող Միրմանյանների վերջին իտալահայ ժառանգը Մատենադարանին է փոխանցել բացառիկ ձեռագրեր Արտեմ Ասատրյանն անդրադարձել է նոր կառավարության կազմում իր ընդգրկվելուն Մի գիշեր հանկարծակի կարող ենք գալ. Էրդողանը թուրք ազգայնամոլների խոսքն է կիրառել Կառավարությունում կառուցապատման գործընթացների խթանման վերաբերյալ քննարկումներ են անցկացվել Սահմանամերձ Բաղանիսն Ադրբեջանի կողմից ենթարկվել է տարվա ընթացքում ամենաինտենսիվ գնդակոծության Թուրքիայում արգելափակվել է Wikipedia-ի հասանելիությունը Հայաստանում սեզոնային ալերգիկ հիվանդությունները շատացել են Սոցիալական ոլորտում էլեկտրոնային ծառայությունները թույլ են տալիս խուսափել կոռուպցիոն ռիսկերից Դավթաշենում ծառեր հատելու մեջ մեղադրվողն ազատ է արձակվել՝ չհեռանալու ստորագրությամբ Սերժ Սարգսյանը ընդունել է Հորդանանի արքայադուստր Դինա Միրեդին Ագրամունտի խոսնակը տեղի ունեցածի մեջ մեղադրում է Սորոսին, Հայաստանին ու Լեռնային Ղարաբաղին Գերմանիայում անհայտ անձինք հարձակվել են թուրքական մզկիթի վրա Թուրքիայի կառավարության կազմում փոփոխություններ են ակնկալվում Մեքսիկայի խորհրդարանը հավանություն է տվել բժշկական և գիտական նպատակներով մարիխուանայի օգտագործմանը ԻՊ-ն ստանձնել է Բաղդադի պայթյունի պատասխանատվությունը ԿԺԴՀ-ն նոր բալիստիկ հրթիռ է փորձարկել Կառավարությունում քննարկվել են հակակարկտային պաշտպանության արդյունավետության բարձրացմանն առնչվող հարցեր Դեսպան Սամվել Մկրտչյանը հանդիպել է Լիբանանի արդարադատության նախարարի հետ Բաքվի դատարանը Մարատ Ուելդանով-Գալուստյանին ազատազրկել է ութ տարով Ռիո դե Ժանեյրոյում ոստիկանությունը ցուցարարների դեմ արցունքաբեր գազ և ռետինե փամփուշտներ է կիրառել Պետք է կանխել այս խավարը. Միշել Ֆարաոնը հարգանքի տուրք մատուցեց Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին Հայաստանում ԵՄ գրասենյակի ծրագրերի ղեկավարին մեղադրանք է առաջադրվել Հորդանանի Արքայադուստրն այցելեց Ծիծեռնակաբերդ եւ հարգեց Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը Բակո Սահակյանը ստորագրել է 2017 թվականի պետբյուջեի մասին օրենքում փոփոխություններ կատարելու օրենքը Ալբանիան նոր նախագահ ունի Կարեն Կարապետյանն ընդունել է Արարատի և Լոռու մարզերի համայնքների ղեկավարներին Հայաստանի դեսպանը հանդիպել է ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի Հանրապետական մեծամասնության ղեկավարի հետ Նավթի գները նվազել են Մոսկվայում Նալբանդյանն ու Մամեդյարովը նախագահների հանդիպման հարց չեն քննարկել Ժնևում Ռասայական խտրականության դեմ պայքարի կոմիտեին ներկայացվեց ՀՀ զեկույցը
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan