AM | RU
USD
EUR
RUB

Հայկական գինիների որակի ու համի «երաշխավորները»՝ հետազոտական նոր ուղղության հիմքում

 
 

ԴՆԹ-դեղամիջոց փոխադարձ կապը

Բժիշկ դառնալու երազանքը համառորեն Հասմիկ Շիլաջյանին երկու տարի անընդմեջ թույլ չէր տալիս մտածել այլ մասնագետ դառնալու մասին։ Ի վերջո պետպատվերի համար պայքարող, բայց երկու անգամ էլ վճարովի համակարգով Բժշկական համալսարան ընդունված ուսանողը «մնաս բարով» ասաց ԵՊԲՀ-ին և հայացքն ուղղեց դեպի Երևանի պետական համալսարան։ Մայր բուհի քիմիայի ֆակուլտետն անվճար ընդունված Հասմիկը կարճ ժամանակ անց հասկացավ, որ հենց դա է իր տեղը. «Ոչ մի անգամ թեկուզ մի փոքր չեմ ափսոսացել, որ այս ֆակուլտետում եմ հայտնվել։ Շատ արագ հասկացա, որ քիմիան միայն քիմիական ռեակցիաների հավասարումներ չեն, այլ շատ բազմազան ու գունեղ գիտություն է: Այն գիտություն է կյանքի մասին և օգնում է բացահայտել բնության գաղտնիքներն ու օրենքները, ստեղծել նոր նյութեր, օգտագործել դրանք լուծելու համար հիմնարար խնդիրներ, ուսումնասիրել դրանց հատկությունները և կիրառման բնագավառները: Մանկավարժությունն էլ շատ եմ սիրում՝ հատկապես այս՝ հասուն տարիքային խմբի հետ աշխատելը։ Սիրում եմ ընտրածս մասնագիտությունը, գիտական ուղղությունն ու այն միջավայրը, որտեղ աշխատում եմ»,-անկեղծանում է ԵՊՀ քիմիայի ֆակուլտետի ֆիզիկական և կոլորիդ քիմիայի ամբիոնի աշխատակից, քիմիական գիտությունների թեկնածու Հասմիկ Շիլաջյանը։

Քիմիական և կենսաբանական համակարգերի ուսումնասիրությամբ, օրգանական հավելույթ պարունակող լուծույթներում իոնների սոլվատացիայի և կենսամոլեկուլների վարքի կառավարման խնդիրների, սպիտակուցների և ԴՆԹ-ի բնափոխման վրա միջավայրի տարբեր բնութագրերի ազդեցության, սպիտակուց-դեղամիջոց, ԴՆԹ-դեղամիջոց փոխազդեցությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող գիտական խմբում Հասմիկը լուրջ հաջողությունների է հասել: Այս բնագավառում նա աշխատում է արդեն 9 տարի, ունի 15-ից ավելի գիտական հրատարակումներ, զեկուցումներով հանդես է եկել տեղական և միջազգային գիտաժողովներում՝ ներկայացնելով գիտական խմբի ձեռքբերումներն ու հաջողությունները: Հորթի թիմուսի ԴՆԹ-ի վրա արվող ուսումնասիրությունների արդյունքում նա ու գործընկերները փորձում են պարզել, թե այս կամ այն դեղամիջոցը որքան ամուր կամ թույլ է կապվում սպիտակուցին, ինչպես է ազդում ԴՆԹ-ի կառուցվածքի վրա և, ի վերջո, ինչ կարելի է անել դեղամիջոցի արդյունավետությունն անվտանգ կերպով բարձրացնելու համար։

«Դեղերի տրանսպորտային մեխանիզմներից է սպիտակուցային տրանսպորտը: Դեղը թիրախին հասցնելու համար օրգանիզմում գործում են տարբեր մեխանիզմներ: Հաճախ խնդրի պարզեցման համար օգտագործվում են մոդելներ տարբեր փուլերով: Դրանցից մեկը տրանսպորտային սպիտակուց հանդիսացող մարդու շիճուկային ալբումին - դեղամիջոց համակարգն է: Այդ կապի ամրությունը պետք է այնպիսին լինի, որ ճանապարհին չանջատվի, և այնքան ամուր չլինի, որ նպատակակետ հասնելուն պես, բաց թողնի։ Զուգահեռ ուսումնասիրում ենք նաև պրեպարատի ազդեցությունը ԴՆԹ-ի վրա։ Որոշ դեղամիջոցների, օրինակ՝ «Ցիսպլատին»-ի, դրա մոդիֆիկացված սուլֆօքսիդային կոմպլեքսների, «Գանգլերոն»-ի, կենսաբանական ակտիվություն ցուցաբերած որոշ նոր սինթեզված նյութերի սպիտակուցների և ԴՆԹ-ի հետ փոխազդեցությունները և առաջացած կոմպլեքսների ջերմային կայունություններն արդեն որոշել ենք։ Առաջինը՝ հակաքաղցկեղային, երկրորդը՝ աղեստամոքսային տրակտի հիվանդությունների դեպքում օգտագործվող պրեպարատներ են»,-լաբորատորիայում կատարվող հետազոտական հիմնական ուղղությունների մասին պատմում է Հասմիկը։

Բարձրակարգ գինու՝ փայտե տակառի մեջ թաքնված գաղտնիքը

Ֆիզիկական քիմիայի ամբիոնում նոր զարգացող գիտական ուղղություններից է սննդի քիմիան և սննդի անվտանգությունը: Այստեղ ևս զգացվում է երիտասարդ գիտնականի արագ կողմնորոշումն ու մոտեցումը: Գինիների և կոնյակների օրգանոլեպտիկ հատկությունները պայմանավորող պոլիֆենոլների և դրանց լուծույթների ֆիզիկաքիմիական հետազոտությունների մեջ Հասմիկը ընդգրկվել է մեծ ոգևորությամբ՝ իր հետ գիտական լաբորատորիա բերելով շատ ուսանողների: Ֆլավոնոիդները, որոնց որոշ տեսակներ գինուն կամ կոնյակին են անցնում խաղողի պտղամաշկից (հիմնականում կարմիր գինիների), որոշներն էլ կաղնու տակառից (սպիտակ և վարդագույն գինիների), որի մեջ պահվում կամ հնեցվում է, համային հիմնական կրիչներն են։ Հետևաբար, գինու մեջ ֆլավոնոիդների բազմազանությամբ և հարաբերակցությամբ է պայմանավորված դրանց արժեքականությունը, իսկ կոնյակը որքան երկար է հնեցված, այնքան հարգի է։ Լաբորատորիայում ուսումնասիրության տակ կառնվեն հատկապես գունավոր գինիները, սակայն սպիտակն էլ տեսադաշտից դուրս չի մնա. «Ֆլուորեսցենտային սպեկտրոսկոպիայի հատուկ եղանակ կա, որով հնարավոր է որոշել ֆլավոնոիդների առանձին տեսակներն ու քանակությունները, և ըստ այդմ՝ գնահատել դրանց որակը»,-առաջիկա քայլերի մասին Հասմիկն ավելին չի կարողանում ասել։ Հետազոտություններից հետո միայն պարզ կլինի, թե տեղական շուկայում տեղ գրաված գինիներից որում որքան և ինչպիսի ֆլավոնոիդներ են պարունակվում։ Սպասվող պատկերը կանխագուշակել Հասմիկը դժվարանում է, բայց որ շատ հետաքրքրիր ու խայտաբղետ կլինի, չի կասկածում։

Լիլիթ ՊՈՂՈՍՅԱՆ

Լրահոս
«Ժողովուրդ». Ծառերի նախատոնական սպանդ Վարդենիսում «Հրապարակ». ԱԺ մշտական հանձնաժողովների թիվը նախկին 9-ի փոխարեն կլինի 11 «Հրապարակ». ««Իմ քայլի» անցողիկ տեղերում գտնվողները չգիտեն՝ պատգամավոր կդառնա՞ն, թե՞ ոչ «Ժամանակ». Ծառուկյանը աշխատանքից հեռացրել է իր մամուլի խոսնակ Իվետա Տոնոյանին ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Դեկտեմբերի 19 Պաշտոնը որպես պարգևատրում կամ ինչպես են քանդում երկիրը Նիկոլ Փաշինյանի նոր խորհրդականը 2016-ի ապրիլին այդքան զոհերի թիվ մեկ պատասխանատու զինվորականն է Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Անջեյ Կասպրչիկին Պուտինը թույլ է տվել արգելափակել երեխաների համար վտանգավոր կայքերը Նշվել է ականավոր պետական և հասարակական գործիչ Ֆերդինանդ Ղազարյանի ծննդյան 80-ամյա հոբելյանը ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը պարզաբանում է վիրավոր զինծառայողների վերաբերյալ լուրերը Թուրք վերլուծաբան. «Այսքան սպառնացող և վիրավորող նախագահ Թուրքիան դեռ չէր տեսել» Ստեփանծմինդա – Լարս ավտոճանապարհը բաց է տրանսպորտային բոլոր միջոցների համար Հարուցվել է քրգործ՝ պայմանագրային զինծառայողին անզգուշությամբ հրազենային վնասվածք պատճառելու դեպքի առթիվ Կոպերկին. ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի հարցը պետք է լուծվի՝ հօգուտ կազմակերպության ամրապնդման ՌԴ դեսպան․ Երևանն ու Մոսկվան կոնստրուկտիվ երկխոսություն են վարում կենսաբանական լաբորատորիաների հետ կապված Կարեն Կարապետյանը ՀՀԿ-ն լքելու դիմում է գրել «Իրատես». Քաղաքապետարանում «հեղափոխություն» է «168 Ժամ». Ինչ է առաջարկվելու կողմերին և ինչ է դրվելու բանակցային սեղանին «Ժողովուրդ». Քաղաքական պատերազմում բոլորը դիտորդ են ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Դեկտեմբերի 18 Հայաստանում ՌԴ ԶՈՒ Հարավային ռազմական օկրուգի զորավարժարաններում օգտագործվում են անօդաչու սարքեր Երևանի կենտրոնական կլինիկական հոսպիտալ տեղափոխված 4 զինծառայողն էլ խիստ հսկողության տակ են, 3-ի վիճակը կայուն ծանր է Լավրովը չի համաձայնել, որ ՌԴ-ն Հայաստանում երբեք ընդդիմության հետ չի աշխատել Ուկրաինայի վարչապետը մեկնաբանել է սադրանքի վերաբերյալ Լավրովի հայտարարությունը 5 մլն դրամ 100 օր անտոկոս ժամանակահատվածով Հայաստանի նախագահն ու Վրաստանի վարչապետը մտքեր են փոխանակել հայ- վրացական հարաբերությունների ներկա օրակարգի շուրջ Զեյնալյանն այցելել է Նաիրի Հունանյանին Քոչարյանն ընդդեմ Փաշինյանի գործով վերաքննիչը մերժել է հայցվոր կողմի միջնորդությունը Հայաստանն ու Ռուսաստանը ՀՀ-ում գործող կենսալաբորատորիաների աշխատանքի թափանցիկությունը երաշխավորող փաստաթուղթ են նախապատրաստում Բոլոր ՔԿՀ-ներում ներդրվել է դատապարտյալների համար տեսակապի հնարավորություն ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպանը հանդիպել է ԱՄՆ Կոնգրեսի հայկական հարցերի հանձնախմբի համանախագահ Ֆրենք Փըլոնի հետ Փաշինյանը նոր խորհրդական է նշանակել Թուրքիան մտադիր է ԱՄՆ-ից ավելի քան 100 F-35 կործանիչ գնել Բակո Սահակյանն Արցախի ԱԻՆ պետական ծառայության աշխատակազմին է ներկայացրել նորանշանակ տնօրեն Լևոն Մնացականյանին Արցախում զինծառայող է վիրավորվել ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ. տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց Այս տարի պետական կայքերի վրա հաքերային հարձակումները կտրուկ աճել են. ԱԱԾ Էջմիածնում Կաթողիկոսի հրաժարականը պահանջողների և քաղաքացիների միջև ընդհարում է տեղի ունեցել Փարիզում բախումներ են «դեղին բաճկոնավորներ»-ի և ոստիկանության միջև
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan