AM | RU
USD
EUR
RUB

Ջավախքի Կարցախ գյուղի հիմնախնդիրները

 

Ջավախքը, գտնվելով Վրաստանի հարավում սահմանակցում է ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Թուրքիայի հետ: Այստեղ խնդիրներն այնքան շատ են և բազմազան, որ յուրաքանչյուրը մանրամասն անդրադարձ է պահանջում: Միևնույն ժամանակ խնդիրները գրեթե նույնն են բոլոր գյուղերում և քաղաքներում:

Թուրքիայի հետ սահմանին է գտնվում Կարցախ գյուղը, որի տարածքով է անցնում նաև նշանավոր Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղին: Երկաթուղու հետ կապված խոստումները մեծ են եղել, գյուղացիները սպասելիքները ևս, սակայն իրականում այն գրեթե ոչինիչ չի փոխել Արդահանին սահմանակից այդ գյուղում:

Գյուղացիներից որոշներն աշխատել են այդ երկաթուղու վրա, սակայն մեծ դժվարությամբ են կարողացել ստանալ իրենց գումարները, իսկ գյուղում կային նաև մարդիկ, որոնք դեռևս սպասում էին իրենց հերթին: Երկաթուղին նաև դարձել է որոշ կարծախցիների` իրենց տներից հեռանալու պատճառը: Ընդհանուր առմամբ գյուղացիներն այնքան էլ գոհ չեն այն փոխահատուցումից, որը տրվել է իրենց: Իրենց տներից դուրս եկած ընտանիքների թիվը երեքն էր, որոնցից միայն մեկն էր մշտական բնակություն հաստատել Կարցախում: Բնակչուհին նշեց, որ ընդհանուր առմամբ գոհ են փոխհատուցումից, սակայն, անկեղծանալով ասաց, որ իրենց սպասելիքները չեն արդարացել: Վերջինս ասաց, որ սկզբում խոստացել էին և գումարային փոխհատուցում, և բնակարան Ախալքալակի նախկին ռուսական բազայի տարածքում գտնվող բնակարաններից մեկում, սակայն գրավոր որևէ պայմանավորվածություն չեն ունեցել: Ընտանիքներից մեկը, որի բնակարանի մակերևույթը փոքր է եղել, ստացել է 27000 դոլարի չափով գումար, իսկ մյուս երկուսը` մոտ 48000 դոլար գումար:

Կարցախում, ինպես Ախալքալակի շրջանի մի շարք գյուղերում, չկա ջրամատակարարման համակարգ, մարդիկ մինչ այժմ էշերով են ջուրը տանում տուն: Գազաֆիկացումն այստեղ շքեղություն է, բավարարվում են միայն կայուն էլեկտրաէներգիայի առկայությամբ:
Գյուղում չկան աշխատատեղեր և երիտասարդության հիմնական հոսքը գնում է Ռուսաաստան` զբաղվելու արտագնա աշխատանքով: Ցավալիորեն, պետք է նշել, որ երիտասարդների մեծ մասը հետագայում չի վերադառնում հայրենի տուն:
Կարցախում բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է անասնապահությամբ և հողագործությամբ: Զարմանալի է, սակայն փաստ, որ այս դարում մարդիկ դեռևս առևտուր են կատարում , ինպես որ 21 դար առաջ:

Գյուղացիների հետ զրույցում պարզվեց, որ գումարի բացակայության պայմաններում, նրանք միմյանց մեջ փոխանակում են մթերքները, օրինակ` մեկ կգ պանիրը` մեկ կգ լոլիկով: Այդ կերպ փորձում են հոգալ իրենց մինիմալ կարիքները: Սակայն նույնիսկ նման պայմաններով այս փութաջան մարդիկ չեն տրտնջում և պատրաստ են աշխատել, բայց նույնիսկ գյուղատնտեսությամբ զբաղվելու համար Կարցախում խոչընդոտներ են առաջանում:

Պատճառը Ջավախքում հիմնված ազգային պարկն է: Այսպես, դեռևս 2011թ-ին, Վրաստանի իշխանությունները հաստատեցին Ջավախքի համապատասխան շրջանում հատուկ պահապանության գոտի ստեղծելու մասին: Այդ գոտու մեջ ներառված է Ջավախքի ազգային պարկը, Կարծախի և Սուլդիի, Բուխդաշենի և Մադաթալիի մի մասը: Ծրագրի ընդունման ժամանակ նշվում էր, որ այդ կերպ ծրագիրն ապագայում կդառնա ֆինանասական հոսքեր բերելու լուրջ աղբյուր և զարկ կտա զբոսաշրջությունա զարգացմանը:

«Պահպանելով բնությունը` Վրաստանի կառավարությունը հույս ունի զարգացնել զոբսաշրջությունը, որն էլ իր հերթին կնպաստի զարգացնել նշված շրջանները», - հավաստիացնում էին նախագծի հեղինակները:

Սակայն տեղի գյուղացիները հավաստմամբ այդ ծարգրից ևս իրենց ոչ մի օգուտ չկա, այլ ընդհակառակը խոչընդոտում է իրենց գյուղացիական տնտեսության զարգացմանը:

Կարցախցիները կարծում են, որ այս տարածքում չկա յուրահատուկ որևէ բույս կամ կենդանի, որը պաշտպանության կարիք ունի: Փոխարենը, գյուղին պատկանող հսկայական տարածքները մտցնելով զբոսաշրջության զարգացման համար նախատեսված գոտու մեջ, իրենք չեն կարողանում օգտվել դրանցից: Գյուղացիները փաստացի զրկվել են հողից և տարածք չունեն ոչ անասնապահությամբ և ոչ էլ հողագործությամբ զբաղվելու համար, ինչն էլ իր հերթին է նպաստում գյուղի հայաթափմանը:

Մեկ այլ խնդիր է Կարcախի տարածքում գտնվող փոքրիկ լիճը, որտեղ թույլատրում են ձկնորսությամբ զբաղվել միայն կարթերի, այլ ոչ թե ուռկանների միջոցով: Գյուղացիները փաստում են, որ իրենցից շատերը ժամանակին լճում զբաղվել են ձկնաբուծությամբ և դա էլ եղել է իրենց եկամտի հիմնական աղբյուրը: Հիմա իշխանությունները թույլ չեն տալիս օգտվել իրենց իսկ բուծած ձկներից: Ընդ որում` լճի մի մասն էլ գտնվում է Թուրքիայի տարածքում և այն կողմի ձկնորսները ուռկաններով որսում են կարցախցիների բազմացրած ձկները:

Տեղի բնակչությունն այս ամենի մեջ դիտավորություն է տեսնում: Նրանք կարծում են, որ այս կերպ փորձում են արագացնել գյուղի բնակչության արտագաղթը, որպեսզի հետագայում կարողանան այդ տարածքներում մեծ գումարներ ներդնել և նպաստել զբոսաշրջության զարգացմանը: Գյուղացիները ներկայացնում են իրենց տեսակետը, իսկ իշխանությունները պետական դիրքորոշումը, սակայն հարկ է արձանագրել փաստը, որ Ջավախքի գյուղերը հայաթափվում են և ոչ հեռու ապագայում մեծ է վտանգը, որ տարածաշրջանի դեմոգրաֆիական պատկերը կփոխվի ոչ հօգուտ հայերի:

Աննա Բարսեղյան

 

Լրահոս
Ռազմագերիների հարցը մնում է ՌԴ օրակարգում. Կոպիրկին Ցավալիորեն, այսօր Շուշին մեզ հետ չէ. Փաշինյանի ուղերձը Մենք մեր կյանքն ու արժանապատվությունը չենք պատրաստվում զոհաբերել և չենք զոհաբերելու. Սերժ Սարգսյան Մոնիկա Գրիգորյանը` գրավիչ կերպարում (լուսանկարներ) Իշխանափոխությունից հետո ԱԱԾ գեներալին ասել էին, որ դիմում գրի ու թոշակի գնա. Տիգրան Աբրահամյան Մեկնարկել է «Շուշիի դեօկուպացիա» ՀԿ-ի գործունեությունը Աննա Հակոբյանը այցելել է զոհված զինծառայողի ընտանիքին ԿԳՄՍՆ-ում 450 միլիոնի մեկ անձից գնում են կատարել մեկ շաբաթում Գոնե կարող եք ոգևորության մի սկիզբ դնեք՝ մայիսի 9-ին ԱԺ արտահերթ հրավիրեք և ճանաչեք Արցախի Հանրապետությունը․ Թևան Պողոսյան Կյանքը ցույց տվեց, որ ես ճիշտ էի, իսկ շատերը սխալվեցին. Շարմազանով Երևանում «Դոմ Մոսկվի» կենտրոնը տոնում է Մեծ Հայրենական Հաղթանակի 76-ամյակը Թափանցիկ տաբատ, բոդի․ Իվետա Մուկուչյանի ոճափոխությունը (ֆոտո) Ադրբեջանը ևս վեց զորամաս կբացի Հայաստանի հետ սահմանին Ալիևն ամենից շատ Արցախի հնարավոր ճանաչումից է վախենում Ադրբեջանը թարմացրել է իր զոհերի և անհետ կորածների թվի մասին տեղեկությունը Հռիփսիմե Հակոբյանն Ալ Պաչինոյի հետ լուսանկար է հրապարակել Նիկոլ Փաշինյանը Լավրովին հավաստիացրել է, որ Նժդեհի արձանը կհանվի ու Ադրբեջանին կհանձնվեն կոնկրետ գյուղեր. Գաբրիելյանով #antinikol. այսօր մենք մեկնարկում ենք հականիկոլական շարժում. Միքայել Մինասյանը ներկայացրել է շարժման տեսլականը Ադրբեջանի կողմից հայկական դիրքերի գրավման փորձ չի եղել Վիտալի Բալասանյանն պարզաբանել է, թե ինչ է ասել Արցախում գտնվող Նժդեհի արձանի վերաբերյալ. Sputnik Արմենիա «ՀՀԿ» և «Հայրենիք» կուսակցությունների երիտասարդները բաց նամակ են հանձնում ԱՄՆ դեսպանատուն. ՈՒՂԻՂ «Պատիվ ունեմ» դաշինքի երիտասարդները այցելեցին ՀՀ Ազգային Հերոս Արկադի Տեր-Թադևոսյանի շիրիմին Էդգար Ղազարյանը նախագահականի դիմաց հանրային քննարկում է անում. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Շուշիի ազատագրման «Հարսանիք լեռներում» անվանումը ստացած օպերացիան հաստատել է Սերժ Սարգսյանը Պուտինը շնորհավորել է Հայաստանին ու հայ ժողովրդին Ռուսաստանում ուղղաթիռ է անհետացել AstraZeneca-ով պատվաստվելուց հետո 2 մարդու մոտ գլխուղեղի թրոմբ է առաջացել. 1 անձ մահացել է Նիդերլանդներում ՀՀ դեսպանությունը՝ թուրքերի կողմից հայ կնոջ դանակահարության լուրերի մասին Իմքայլականները նույնիսկ վախենում էին իրենց ընկեր Արարատ Միրզոյանին աջակցություն հայտնել. Հովհաննիսյան Պատվաստվելուց հետո մոտ 300 մարդ կորոնավիրուսով է վարակվել Սենոր Հասրաթյանը մանրամասներ է ներկայացրել 1992 թվականի Շուշիի ազատագրման օպերացիայից Կրակոցներ՝ Երևանում. կա 1 զոհ Արկադի Տեր-Թադևոսյանին հետմահու շնորհվել է Հայաստանի ազգային հերոսի կոչում Պապիկյանի ասֆալտը «պադվադիտ» է անում Նիդերլանդներում ադրբեջանցի թուրքերը դանակահարել են Աննա Հակոբյանին Մովսես Հակոբյանին չի կարելի, իսկ Փաշինյանին կարելի՞ է. «168 ժամ» Փաշինյանի համար կարևորը պետություն չի. «168 ժամ» Նիկոլ Փաշինյանի անհանգստությունները. «Փաստ» Փաշինյանը խոս­տա­ցել է գո­նե մեկ արևմ­տա­մետ ուժ անց­կաց­նել խորհր­դա­րան. «Փաստ» «ՀԷՑ»-ը տեղեկացնում է. Լույս չի լինելու
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan