AM | RU
USD
EUR
RUB

Շաքարային դիաբետ. աշխարհ եւ Հայաստան

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով այսօր աշխարհում 422 մլն մարդ շաքարային դիաբետ ունի: Հիվանդացությունը միտում ունի աճելու հատկապես ցածր եւ միջին եկամուտներ ունեցող երկրներում: Այս պահին շաքարային դիաբետի գլոբալ տարածվածությունը կազմում է 8.5 տոկոս:

Հայաստանում շաքարային դիաբետը, որպես մահացություն բերող ոչ վարակիչ հիվանդություն, երրորդ տեղում է՝ սիրտ-անոթայն խնդիրներից եւ չարորակ նորագոյացություններից հետո: Միայն 2016թ-ին 9146 մարդու մոտ կյանքում առաջին անգամ գրանցվել եւ ախտորոշվել է շաքարային դիաբետ: Պացիենտների ընդհանուր թիվը կազմում է 82671: Առաջին տիպի շաքարաիյն դիաբետ ունի 14350 մարդ, երկրորդ տիպի դիաբետ՝ 68321-ը:

Հայաստանը միացել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության եւ մի շարք այլ գործընկեր կազմակերպությունների որդեգրած քաղաքականությանը, որով շաքարային դիաբետի կանխարգելումը, վաղ հայտանբերումը, շարունակական վերահսկողությունն ու բուժումը համարվում են ոլորտի գերակա խնդիրներ:

Առողջապահության կազմակերպիչները հանձն են առել իրագործել առողջ ապրելակերպի քարոզչության, վարքագծային եւ կենսաբանական ռիսկերի դեմ պայքարի մի շարք ծրագրեր՝ առաջնորդվելով Առողջապահության համաշպարհային կազմակերպության կանխարգելում կյանքի բոլոր էտապներում սկզբունքով:

Մանսնավորապես, «Հիվանդությունների կանխարգելում եւ վերահսկում» ծրագրով Հայաստանի բնակչության ռիսկային խմբերում /35-68 տարիքայն խումբ/ իրականացվում է զանգվածային սկրինինգ հետազոտություն: Այս ծրագրի երեք բաղադրիչներից մեկը շաքարային դիաբետի հետազոտությունն է՝ ուղղված հիվանդության վաղ հայտնաբերմանն ու վերահսկմանը: Վերջին երկու տարում՝ 2015թվականի հունվարից մինչեւ 2017թ-ի հոկտեմբերը ներառյալ, հետազոտվել է շուրջ 430 հազար քաղաքացի: Նրանց 7.1 տոկոսի մոտ հայտնաբերվել է արյան մեջ գլուկոզայի նորմաից բարձր մակարդակ:

Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը, բացի սկրինինգային ծրագրից, որն իրականցվում է Համաշխարհային բանկի ֆինանսական աջակցությամբ, կարեւորում է նաեւ շաքարային դիաբետ ունեցող պացիենտներին դեղորայքով ապահովելու գաղափարը: Այսպես, պետությունը 100 տոկոսով իր վրա է վերցրել առաջին եւ երկրորդ տիպի դիաբետ ունեցող բոլոր քաղաքացիների դեղորայքային կարիքների ապահովումը՝ առաջիններին անվճար տրամադրելով ինսուլին, երկրորդներն՝ այլ համապատասխան դեղեր:

2015 թվականին մեկնարկել եւ մինչ օրս շարունակվում է 0-22 տարիքային խմբի շուրջ 700 հաշվառված ինսուլինակախյալ երեխաների եւ երիտասարդների կյանքի որակի բարձրացմանը, նրանց բուժման արդյունավետությանն ու առողջական վիճակի բարելավմանն ուղղված ծրագիր: «Հաղթահարենք դիաբետը միասին» ծրագրի շրջանակում երեխաներին եւ երիտասարդներին անվճար տրամադրվում են վերջին սերնդի ինսուլինային անալոգներ, ինսուլինային գրիչ-ներարկիչներ, արյան մեջ գլյուկոզայի մակարդակը չափելու համար նախատեսված հատուկ սարքեր եւ թեստ-երիզներ:

Շաքարային դիաբետի առաջին ախտանշաններ կարող են լինել ծարավի հաճախակի զգացողությունը, հաճախամիզությունը, շատակերությունը՝ զուգահեռված քաշի կորստով: Դիաբետի ի հայտ գալու համար նպաստավոր պայմաններ են ստեղծում ավելորդ քաշն ու ճարպակալումը, նստակյաց, քիչ շարժուն ապրելակերպը, սխալ սննդակարգը, որում չափից շատ են ճարպերն ու ածխաջրերը, ինչպես նաեւ զուգակցվող այլ խրոնիկ հիվանդությունները, օրինակ, արյան զարկերակային գերճնշումը: Շաքարային դիաբետի ռիսկային խմբում են հատկապես նրանք, որոնց ընտանիքներում կան դիաբետով մարդիկ, այսինքն ունեն ժառանգական նախատրամադրվածություն: Շաքարային դիաբետն անտեսված թողնելը մի շարք բարդությունների պատճառ է դառնում՝ անոթային խնդիրներից մինչեւ ամբողջական օրգանների, օրինակ, երիկամների ախտահարում:

Առողջապահության կազմակերպիչներն ու բժիշկները հորդորում են վարել առողջ ապրելակերպ՝ չնայելով այս բառերին մատների արանքով: Անհրաժեշտ է ֆիզիկապես ակտիվ լինել, զբաղվել սպորտով, չծխել, չչարաշահել ալկոհոլը, ճիշտ սնվել, հետեւել քաշին, ուշադրության կենտրոնում պահել զարկերակային ճնշման ցուցանիշը, եւ իհարկե, արյան մեջ գլյուկոզայի մակարդակը: Հիվանդության առաջին իսկ ախտանշանների դեպքում հարկ է դիմել մասնագետի: Չմոռանանք, որ դիաբետն այսօր համարվում է կառավարելի, վերահսկվող հիվանդություն: Գրագետ եւ սեփական առողջության նկատմամբ պատասխանատու մոտեցման դեպքում միայն կկարողանանք ապրել լիարժեք եւ կանխել հիվանդության անցանկալի բարդությունները:

ՀԻՇԵՑՈՒՄ

2015թ-ից Հայաստանում իրականացվում են սկրինինգային հետազոտություններ՝ ուղղված սիրտ-անոթային հիվանդությունների, շաքարայն դիաբետի եւ արգանդի պարանոցի քաղցկեղի վաղ հայտնաբերմանը, կանխարգելմանը, վերահսկմանն ու արդյունավետ բուժմանը: Օգտվեք Ձեր իրավունքից հենց այսօր, այցելեք տարածքային պոլիկլինիկա եւ անցեք անվճար հետազոտություն:

 

 

Լրահոս
Կարեն Կարապետյանն ընդունել է ԻԻՀ նավթի նախարարի տեղակալ, գազի ազգային ընկերության կառավարող տնօրենին Գեղամասար համայնքի նստավայրը կամ կենտրոնը Սոթք գյուղն է Սերժ Թանկյանն այսուհետ կզբաղվի նաև զարդերի արտադրությամբ. նա ցուցադրել է իր թողարկած զարդը Արմեն Աշոտյանը գերմանացի գործընկերներին առաջարկել է մասնակցել Դեր Զորի հայկական եկեղեցու վերականգնման աշխատանքներին Մենք նաև պետք է փորձենք հասկանալ, թե մասնագիտական որ ուղղություններն են, որտեղ կրթության անընդհատությունն ապահովելու կարիք կա «Հանուն գիտության զարգացման» նախաձեռնության անդամները ներկայացրին տարկետման իրավունքի տրամադրման իրենց առաջարկները ԼՂ կարգավիճակի հարցում Ադրբեջանի դիրքորոշումը մերժում է փոխզիջման գաղափարը Քաղաքագետը ԵՄ-Հայաստան համաձայնագրի ստորագրման համար որևէ խոչընդոտ չի տեսնում ՊՆ-ն քննարկում է «Պատիվ ունեմ» ծրագրով զինծառայությունը մագիստրատուրայում ուսման հետ համատեղելու հնարավորությունը Դավիթ Տոնոյանը հանդիպել է Ֆրանսիայի ՆԳ նախարարի հետ Էրդողանին չի հաջողվի ԼՂ հիմնահարցը մտցնել Իրանի և Ռուսաստանի նախագահների հետ հանդիպման օրակարգ. թուրքագետ Հենրիխ Մխիթարյանը ընդգրկվել է ՈՒԵՖԱ-ի 50 լավագույն ֆուտբոլիստների ցուցակում Էդվարդ Նալբանդյանն ընդունել է Վատիկանի Պետությունների հետ հարաբերությունների փոխքարտուղարին Հանրապետության հրապարակի հետիոտնային անցումներում արհեստական անհարթություններ կկիրառվեն Նոր օրենքի նախագծով կկարգավորվեն զբոսավարների գործունեությանն առնչվող մի շարք հարցեր Դմիտրի Խվորոստովսկին սիրում էր Հայաստանը Միայն Հայաստանում է, որ շախմատի նկատմամբ նման մեծագույն սեր կա. Պսախիս Շրջանառության մեջ են դրվել 2017 թ. թողարկման «Նոյյան տապան» ՀՀ հավաքորդական թղթադրամները Երևան-Մեղրի ավտոճանապարհին մեքենան դուրս է եկել երթևեկելի հատվածից, կան տուժածներ Դիլիջանի ոլորաններին և Վարդենյաց լեռնանցքում թույլ ձյուն է տեղում Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը ծանրաքաշ մեքենաների համար փակ է ՊՆ-ն դառնալու է գիտական պատվեր իջեցնող առանցքային պետական կառույցներից մեկը. Արտակ Զաքարյան Նորանշանակ հարկադիր կատարողները համալրել են ԴԱՀԿ ծառայության շարքերը Բակո Սահակյանի հրամանագրով հետմահու պարգևատրվել են Արցախում զոհված երեք զինծառայողները Անհանդուրժողականության, օտարատյացության դեմ պայքարը Հայաստանի հիմնական գերակայություններից է Նոր գրասենյակը կզբաղվի չինական շուկայում հայկական ապրանքների ներկայացմամբ և իրացմամբ Նալբանդյանն ընդունել է Ռուսաստանի փոխարտգործնախարարին Հայաստանի հարևան որոշ երկրներում մտահոգիչ է ԶԼՄ-ների և կրթության միջոցով ատելության տարածումը. Էդվարդ Նալբանդյան ԱԻՆ-ը հորդորում է Հայաստանի մարզերում երթևեկել բացառապես ձմեռային անվադողերով «Հանուն գիտության զարգացման» նախաձեռնության անդամների հանդիպումն Ազգային ժողովում. ՈՒՂԻՂ Ուսանողների հետ կլոր սեղանի նպատակն է լսել միմյանց և փորձել մոտեցնել դիրքորոշումները. Շարմազանով Թուրքիայի քրդամետ կուսակցության ևս մեկ պատգամավոր կզրկվի պատգամավորական մանդատից Թուրքական «Զաման» պարբերականի լրագրողն ավելի քան 7 տարվա ազատազրկման է դատապարտվել Ջուրը թանկացավ 11.4 դրամով, սակայն սպառողների համար սակագինը չի բարձրանա Երեք զինծառայողների մահվան հանգամանքները պարզելու համար քննություն է տարվում Մոնթե Մելքոնյանի անվան ռազմամարզական վարժարանի կրթական պայմանները գոհացնում են թե սաներին, թե նրանց ծնողներին Լեոնիդ Ազգալդյանը Արցախյան ազատամարտի լեգենդար հրամանատարներից էր. ՀՀ Նախագահ Չինաստանի Ցինտաո քաղաքում բացվել է ՀՀ համագործակցության գրասենյակ Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը ծանրաքաշ մեքենաների համար փակ է Հայաստանի մի շարք ավտոճանապարհներին ձյուն է տեղում
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan