AM | RU
USD
EUR
RUB

Շաքարային դիաբետ. աշխարհ եւ Հայաստան

 
 

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով այսօր աշխարհում 422 մլն մարդ շաքարային դիաբետ ունի: Հիվանդացությունը միտում ունի աճելու հատկապես ցածր եւ միջին եկամուտներ ունեցող երկրներում: Այս պահին շաքարային դիաբետի գլոբալ տարածվածությունը կազմում է 8.5 տոկոս:

Հայաստանում շաքարային դիաբետը, որպես մահացություն բերող ոչ վարակիչ հիվանդություն, երրորդ տեղում է՝ սիրտ-անոթայն խնդիրներից եւ չարորակ նորագոյացություններից հետո: Միայն 2016թ-ին 9146 մարդու մոտ կյանքում առաջին անգամ գրանցվել եւ ախտորոշվել է շաքարային դիաբետ: Պացիենտների ընդհանուր թիվը կազմում է 82671: Առաջին տիպի շաքարաիյն դիաբետ ունի 14350 մարդ, երկրորդ տիպի դիաբետ՝ 68321-ը:

Հայաստանը միացել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության եւ մի շարք այլ գործընկեր կազմակերպությունների որդեգրած քաղաքականությանը, որով շաքարային դիաբետի կանխարգելումը, վաղ հայտանբերումը, շարունակական վերահսկողությունն ու բուժումը համարվում են ոլորտի գերակա խնդիրներ:

Առողջապահության կազմակերպիչները հանձն են առել իրագործել առողջ ապրելակերպի քարոզչության, վարքագծային եւ կենսաբանական ռիսկերի դեմ պայքարի մի շարք ծրագրեր՝ առաջնորդվելով Առողջապահության համաշպարհային կազմակերպության կանխարգելում կյանքի բոլոր էտապներում սկզբունքով:

Մանսնավորապես, «Հիվանդությունների կանխարգելում եւ վերահսկում» ծրագրով Հայաստանի բնակչության ռիսկային խմբերում /35-68 տարիքայն խումբ/ իրականացվում է զանգվածային սկրինինգ հետազոտություն: Այս ծրագրի երեք բաղադրիչներից մեկը շաքարային դիաբետի հետազոտությունն է՝ ուղղված հիվանդության վաղ հայտնաբերմանն ու վերահսկմանը: Վերջին երկու տարում՝ 2015թվականի հունվարից մինչեւ 2017թ-ի հոկտեմբերը ներառյալ, հետազոտվել է շուրջ 430 հազար քաղաքացի: Նրանց 7.1 տոկոսի մոտ հայտնաբերվել է արյան մեջ գլուկոզայի նորմաից բարձր մակարդակ:

Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը, բացի սկրինինգային ծրագրից, որն իրականցվում է Համաշխարհային բանկի ֆինանսական աջակցությամբ, կարեւորում է նաեւ շաքարային դիաբետ ունեցող պացիենտներին դեղորայքով ապահովելու գաղափարը: Այսպես, պետությունը 100 տոկոսով իր վրա է վերցրել առաջին եւ երկրորդ տիպի դիաբետ ունեցող բոլոր քաղաքացիների դեղորայքային կարիքների ապահովումը՝ առաջիններին անվճար տրամադրելով ինսուլին, երկրորդներն՝ այլ համապատասխան դեղեր:

2015 թվականին մեկնարկել եւ մինչ օրս շարունակվում է 0-22 տարիքային խմբի շուրջ 700 հաշվառված ինսուլինակախյալ երեխաների եւ երիտասարդների կյանքի որակի բարձրացմանը, նրանց բուժման արդյունավետությանն ու առողջական վիճակի բարելավմանն ուղղված ծրագիր: «Հաղթահարենք դիաբետը միասին» ծրագրի շրջանակում երեխաներին եւ երիտասարդներին անվճար տրամադրվում են վերջին սերնդի ինսուլինային անալոգներ, ինսուլինային գրիչ-ներարկիչներ, արյան մեջ գլյուկոզայի մակարդակը չափելու համար նախատեսված հատուկ սարքեր եւ թեստ-երիզներ:

Շաքարային դիաբետի առաջին ախտանշաններ կարող են լինել ծարավի հաճախակի զգացողությունը, հաճախամիզությունը, շատակերությունը՝ զուգահեռված քաշի կորստով: Դիաբետի ի հայտ գալու համար նպաստավոր պայմաններ են ստեղծում ավելորդ քաշն ու ճարպակալումը, նստակյաց, քիչ շարժուն ապրելակերպը, սխալ սննդակարգը, որում չափից շատ են ճարպերն ու ածխաջրերը, ինչպես նաեւ զուգակցվող այլ խրոնիկ հիվանդությունները, օրինակ, արյան զարկերակային գերճնշումը: Շաքարային դիաբետի ռիսկային խմբում են հատկապես նրանք, որոնց ընտանիքներում կան դիաբետով մարդիկ, այսինքն ունեն ժառանգական նախատրամադրվածություն: Շաքարային դիաբետն անտեսված թողնելը մի շարք բարդությունների պատճառ է դառնում՝ անոթային խնդիրներից մինչեւ ամբողջական օրգանների, օրինակ, երիկամների ախտահարում:

Առողջապահության կազմակերպիչներն ու բժիշկները հորդորում են վարել առողջ ապրելակերպ՝ չնայելով այս բառերին մատների արանքով: Անհրաժեշտ է ֆիզիկապես ակտիվ լինել, զբաղվել սպորտով, չծխել, չչարաշահել ալկոհոլը, ճիշտ սնվել, հետեւել քաշին, ուշադրության կենտրոնում պահել զարկերակային ճնշման ցուցանիշը, եւ իհարկե, արյան մեջ գլյուկոզայի մակարդակը: Հիվանդության առաջին իսկ ախտանշանների դեպքում հարկ է դիմել մասնագետի: Չմոռանանք, որ դիաբետն այսօր համարվում է կառավարելի, վերահսկվող հիվանդություն: Գրագետ եւ սեփական առողջության նկատմամբ պատասխանատու մոտեցման դեպքում միայն կկարողանանք ապրել լիարժեք եւ կանխել հիվանդության անցանկալի բարդությունները:

ՀԻՇԵՑՈՒՄ

2015թ-ից Հայաստանում իրականացվում են սկրինինգային հետազոտություններ՝ ուղղված սիրտ-անոթային հիվանդությունների, շաքարայն դիաբետի եւ արգանդի պարանոցի քաղցկեղի վաղ հայտնաբերմանը, կանխարգելմանը, վերահսկմանն ու արդյունավետ բուժմանը: Օգտվեք Ձեր իրավունքից հենց այսօր, այցելեք տարածքային պոլիկլինիկա եւ անցեք անվճար հետազոտություն:

 

 

Լրահոս
Լևոն Արոնյանը և Հրանտ Մելքումյանը հաղթանակներով են մեկնարկել Այլ օֆ Մեն մրցաշարում Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության խմբակցության հայտարարությունը ԵԱՀԿ-ն կաջակցի Հայաստանին կոռուպցիոն հանցագործությունների քննության առավել արդյունավետ համակարգ ներդնելու հարցում Ասկեր Մամինը ներկայացրեց ԵԱՏՄ անդամ երկրների տնտեսության զարգացման համար կարևոր առաջնահերթությունները Թուրքիայում զինվորը պատանդ է վերցրել առևտրի կենտրոնի աշխատակիցներին Կառավարությունն անգամ գործող ԸՕ-ով ընտրությունների անցկացման դեպքում պատրաստ է ապահովել դրանց նկատմամբ մաքսիմալ վստահություն. Արտակ Զեյնալյան Ղրղզստանի փոխվարչապետը դրական է գնահատում Եվրասիական տնտեսական միությանն անդամակցության երեք տարիները Դավիթ Սաֆարյանը հաղթանակով մեկնարկեց աշխարհի առաջնությունում Թուրքիայում սաուդացի լրագրողին խեղդամահ են արել ԱԺ-ն չընդունեց ԸՕ երկրորդ ընթերցումն առաջինից հետո 72-ժամում անցկացնելու որոշումը Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ ձևավորվել է փոխվստահության մթնոլորտ Գեղարքունիքի վեց համայնքներում հայտնի են համայնքի ղեկավարի ընտրությունների արդյունքները Երևանում մեկնարկել է «Եվրասիական շաբաթ» միջազգային ֆորումը Հանրապետականը հստակեցրել է իր դիրքորոշումն Ընտրական օրենսգրքի նախագծի վերաբերյալ ՔՊ-ի առաջադրած թեկնածուները հաղթել են Էջմիածնի և Արմավիրի քաղաքապետի ընտրություններում ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Հոկտեմբերի 22 Տարոն Մարգարյանի ընտանիքը Երևանում է Օսիպյանը սևանցիների հետ հանդիպմանը վստահեցրել է՝ հարուցված քրեական գործը կքննվի անաչառ ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատարը և Լիբանանի խորհրդարանի նախագահը բարձր են գնահատել երկկողմ քաղաքական երկխոսությունը Յուրի Խաչատուրովին փոխարինելու գործընթացը կավարտվի հնարավորինս կարճ ժամկետներում. Շավարշ Քոչարյան Թրամփի և Կիմ Չեն Ինի երկրորդ հանդիպումը կարող է տեղի ունենալ 2019-ի սկզբին Սիրիայի Դեյր-էզ-Զորում կոալիցիայի ավիարվածներից զոհվել է ավելի քան 60 մարդ Պետք է տնտեսական կապերը համապատասխանեցնենք քաղաքական հարաբերությունների բարձր մակարդակին Անցնող շաբաթ հրադադարի ռեժիմը հակառակորդը խախտել է ավելի քան 80 անգամ ՄԱԿ-ի և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ղեկավարները դատապարտել են սաուդցի լրագրողի սպանությունը Թրամփ-Պուտին հանդիպումը կարող է կայանալ նոյեմբերին Նիկոլ Փաշինյանը ժամանել է Լիբանանի նախագահական պալատ հանդիպելու նախագահ Միշել Աունի հետ Маленький принц войны Երևան-Սևան ավտոճանապարհը բաց է, երթևեկությունը վերականգնվել է Բակո Սահակյանը շնորհավորել է Արամ Ա-ին Վիլնյուսի կենտրոնական կամուրջները լուսավորվել են Հայաստանի դրոշի գույներով Պղնձաձուլարանի հավանական փակման դեպքում շուրջ 630 մարդ կկորցնի աշխատանքը «Հրապարակ». Տարոն Մարգարյանը տեղափոխվել է Մոսկվա՞ «Հրապարակ». Արարատի մարզում նախկին իշխանության կողմնակիցները ճամբարափոխ են եղել «Փաստ». ՀՀԿ-ի օգտին ամենաշատ ձայներ հավաքած թաղապետը կշարունակի՞ պաշտոնավարել «Ժամանակ». Ինչու է «Հայաստանի զարգացման հիմնադրամը» պետբյուջեի հաշվին ծխախոտ գնել ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Հոկտեմբերի 20 Վենետիկի հանձնաժողովի նախագահի հայտարարությունը Հայաստանի ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունների վերաբերյալ Մեծ Բրիտանիայի կոռուպցիայի դեմ պայքարող մարմնի ուշադրությունը կարող է կենտրոնանալ Ալիևների ունեցվածքի վրա Ստամբուլում հոկտեմբերին կայանալու է սիրիական խնդրով քառակողմ գագաթնաժողովը
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan