AM | RU
USD
EUR
RUB

Հեղափոխության, օրինականության և բովանդակության ճգնաժամի մասին

 

ԵՐԵՎԱՆ, 17 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, Times.am: Այս օրերին փողոցներում ռեյդեր են: Ոստիկանությունը կանգնեցնում է ավտոշարասյունները, գործարարների (եթե կուզեք՝ օլիգարխների) թիկնապահներին պարկեցնում է ասֆալտին, նվաստացնում, տանում բաժին, մի քանի ժամ պահում, հետո բաց թողնում: Եթե մի պայմանական իմաստունի հնարավոր լիներ հարցնել, թե, արդյո՞ք, այս ամենն անհիմն ճնշում չէ, այդ ո՞ր իրավական ակտով է սահմանափակվում ավտոշարասյունով շրջելը, կտրվեր առաջին հայացքից ցինիկ, բայց պատմական ճշմարտություն ապրած մի պատասխան՝ սա հեղափոխություն է: 


Օրինականության և հեղափոխության հակասությունը

Եթե «հեղափոխություն» ասվածը միայն բրենդինգ, միֆականացված իշխանափոխություն չէ, այլ առաջին հերթին հասարակարգի վերակառուցում, երկրի արմատական բարեփոխում, ապա ստիպված ենք նշել, որ աշխարհում գրեթե բոլոր հեղափոխությունները հակադրվել են ժամանակի օրինականությանը: Պատճառը շատ պարզ է՝ օրենքը պահպանողական երևույթ է. այն իրավականորեն կարգավորում է արդեն գոյություն ունեցողը: Իսկ եթե իրականություն ես ուզում փոխել, ապա ինչպե՞ս դա անել նախկինը ամրագրած մեխանիզմների շրջանակում:

Հենց այստեղ է առաջանում ներքաղաքական հիմնական դիսկուրսը: Հեղափոխականները գտնում են, որ օրինականությունը կարելի է երբեմն շրջանցել հանուն հեղափոխության նպատակների: Սրան ի հակառակ՝ հեղափոխության դիմադրությունը ապահովող ուժերը խոսում են ֆորմալության, իրավական կարգավորումների, օրենքի տառի պահպանման պարտադիրության մասին: Ըստ իրենց՝ հեղափոխության նպատակն այնքան արժեքավոր չէ, որ կարելի լինի շրջանցել օրենքը:


Ո՞րն է հեղափոխության նպատակը, բովանդակությունը:

Յուրաքանչյուր հեղափոխություն ինքնին մեկ հարցի գործընթաց է: Հեղափոխությունները շահերի, նպատակների հավասարակշռում չեն ենթադրում: Մեր դեպքում էլ այն մեկն է՝ կոռուպցիայի դեմ պայքարը, որը առավել ցայտուն ձևով դրսևորվել է նախկին իշխանությունների նկատմամբ ռեպրեսիաներով: Քանի դեռ թարմ է նախկինների նկատմամբ հանրային ատելությունը, այս բովանդակությունը կապահովի հեղափոխության հաղթարշավը: Սակայն հասարակության համեմատաբար գիտակից շերտերը այսօր արդեն բարձրաձայնում են, որ անցյալի դեմ պայքարը ապագայի կառուցման մոդել չէ, հատկապես երբ պայքարը ոչ այնքան գողություն ասվածի դեմ է, որքան կոնկրետ գողացողների:

Մեծ հաշվով երկու խնդիր կա պետության առջև դրված՝ անվտանգություն և սոցիալ-տնտեսական բարեկեցություն: Մի՞թե այս խնդիրների լուծումը այդքան շատ է կապված կոռուպցիայի հաղթահարման հետ: Այս հարցերում հեղափոխական հայեցակարգերի առաջադրման փոխարեն մենք տեսնում ենք կոռուպցիայի դեմ պայքարի անհարկի ֆետիշացում, և եթե հեղափոխությունը վերոնշյալ խնդիրների լուծմանն ուղղված բովանդակություն և կամք չներկայացնի, շարունակաբար կզրկվի ողջամիտ, շրջահայաց մարդկանց աջակցությունից և կունենա միայն այն լյումպենի աջակցությունը, որը հրճվանք է ապրում՝ նախկին իշխանավորին ճնշված տեսնելով:

Հեղափոխությանը դիմադրություն ցույց տվող ուժերն էլ չեն փայլում քաղաքական բովանդակությամբ: Օրենքին հղում անելը բովանդակություն չէ: Ամեն հարց գերազանցապես իրավական եզրաբանությամբ ներկայացնելը հատուկ է այն չինովնիկիններին, ովքեր իրենց ձգտումների մասին խոսելու, առաջնորդություն ստանձնելու համար «երես» չունեն, հանրային աջակցություն չունեն, ուստի դիրքավորվում են օրենքին թիկունքում: Հեղափոխական գործընթացներին իրավականը հարկադրելը պասիվ և անհեռանկար դիմադրություն է, քանի որ, ինչպես գիտենք, պատմության որոշումները դատարաններում չեն բողոքարկվում: Մյուս կողմից ես լավ գիտակցում եմ, որ նախկինները ինչ էլ առաջարկեն, ընկալվելու է անցյալը վերադրաձնելու փորձ և մերժվելու է, քանի որ հաճախ կարևոր է ոչ այն, թե ինչ է ասվում, այլ թե ով է ասում:


Ո՞րն է լուծումը:

Հեղափոխությունը գլխավորապես հենց քաղաքական կամքն է: Սակայն եթե այն չի համադրվում բովանդակությամբ, ունենում ենք շատ կասկածել արդյունքներ: Պատմությունը ցույց է տվել, որ հեղափոխական ուժերը կամքի բացակայության, դանդաղկոտության պայմաններում փետրվարյան հեղափոխության ճակատագրին են արժանանում, իսկ կամքի ավելցուկի ու բովանդակության բացակայության պայմաններում լինում է այն, ինչ եղավ հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո: Ռեյդերը, խուզարկությունները հենց հեղափոխական կամքի ցուցադրությունն են, որը գուցե հակասում է օրենքի տառին, սակայն օրենքի էությանը, այսինքն արդարությանը համապատասխանում է: Այս ամենին պետք է զուգակցել խնդիրների լուծման իրական հայեցակարգերը, այլապես կամքի ավելցուկը ոչ թե խնդիրներ լուծող, այլ ինքնին խնդիր կդառնա բոլորիս համար:

Որպեսզի հայտնվի իրական բովադակություն, նախ պետք է դադարեցնել բևեռացման, բարիկադների կառուցման, սևերի-սպիտակների գործընթացը: Նման հանրային մթնոլորտում որևէ բանական խոսք կլռեցվի սոցցանցերի աղմուկի մեջ: Ավագանու ընտրություններից հետո կարծում եմ նպաստավոր պայմաններ կստեղծվեն դրա համար: Այս ամենը հնարավորություն կտա ձևավորել առարկայական քննարկումների հարթակներ, որոնք նախ հեղափոխության տիրույթ կվերադարձնեն իշխանությունից օր-օրի օտարվող ինտելեկտուալ շերտերին, իսկ հետո հնարավորություն կտա ստեղծել այն բովանդակությունը, որի կարիքն այդքան ունի հեղափոխությունը: Ի՞նչ մարտահրավերների առաջ է կանգնած ՀՀ-ն, որո՞նք են այն օբյեկտիվ նախադրյալները, որոնք արգելակում են երկրի տնտեսական զարգացումը, ի՞նչ կարելի է իրավացիորեն և իրատեսորեն ակնկալել ՀՀ իշխանություններից, կոռուպցիան, որի դեմ այդքան պայքարում ենք, վերջիվերջո բարոյական, թե՞տնտեսական խնդիր է, ի՞նչ չափով է դրա առկայություն արգելակում երկրի զարգացումը. այս և այլ հարցերը կարող են տարբեր պատասխաններ ունենալ , սակայն հենց այդ գունապնակն է ձևավորելու այն քաղաքական դաշտը, որի արդյունքում այլևս չենք ունենա «сам ты дурак» բովանդակությամբ քարոզարշավներ: Որքան էլ երկարատև թվա այս գործընթացը, միակ լուծումը սա է: Մնացածը երազախաբություն է:

Դավիթ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
«Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոն

Լրահոս
«Մենք ուզեցել ենք վավերագրական կադր ստանալ, որտեղ կլինեին հրշեջներ, փրկարարներ․․․» Կտրուկ վատթարացել է N զորամասի շարքային զինծառայողի ինքնազգացողությունը, կյանքը փրկել չի հաջողվել․ ՀՀ ՊՆ Որոշակի պարբերականությամբ հայտարարվում է լռության րոպե՝ փլատակների տակ մնացած ողջ մարդկանց ձայնը լսելու նպատակով Փլատակների տակից փրկարները գտել են 1 քաղաքացու դի Բերձորի և Աղավնոյի տներն անվնաս թուրքին հանձնող հայ իշխանավորը Հայրենիք է վաճառում 5-ամյա աղջնակը տեղափոխվել է հիվանդասենյակ, վիճակը կայուն է, կյանքին վտանգ չի սպառնում Պայթյունից տուժածների թիվը հասել է 57-ի․ 36-ի վիճակը մասնագետները միջին ծանրության են գնահատում ԱԻՆ-ն ահազանգ է ստացել տարբեր օբյեկտներում ու կենտրոններում պայթուցիկ սարքերի տեղադրման մասին Երևանի մետրոպոլիտենից քաղաքացիները տարհանվում են «Սուրմալու» տոնավաճառի պայթյունի հետևանքով տարբեր ԲԿ-ներ տեղափոխված քաղաքացիների թիվը հասել է 51-ի «Սուրմալու» տոնավաճառի պայթյունի հետևանքով կա մեկ զոհ և 45 տուժած տուժած․ ԱԻՆ «Սուրմալու» տոնավաճառի պայթյունի հետևանքով 7 երեխա և 2 մեծահասակ տեղափոխվել են «Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ Սուրմալու շուկայում պայթել է հրավառությունների նյութերի համար նախատեսված պահեստը «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում պայթյունի հետևանքով, նախնական տվյալներով, կա մեկ զոհ և 20 տուժած «Սուրմալու»-ում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով 7 հոգի տեղափոխվել է հիվանդանոց Տեսախցիկը ֆիքսել է սարսափելի պայթյունի կադրերը «Սուրմալու» տոնավաճառում պայթյուն է տեղի ունեցել․ տեսանյութ Թալիբները կժամանեն Մոսկվա Ռուսական ինքնաթիռներն արգելափակված են Գերմանիայում Դոլարի, եվրոյի և ռուբլու փոխարժեքը՝ փոխանակման կետերում ՌԴ քաղաքացին հայտնել է, որ «Հոլիդեյ» հյուրանոցում բուժքույրը գողացել է իր կնոջ ոսկյա մատանին Որեւէ մեկիդ չենք խնդրել Սերժ մերժել ու պաչել կապիտուլյացիայի սիմվոլի ճակատը. Շարմազանով Ջրասուզակները Սևանում հայտնաբերել են եռամսյա հավաքների մասնակից 31-ամյա տղամադու դին Ռուբեն Ռուբինյանը փորձառու դեսպան Սերդար Քըլըչին զանգելիս թուրքերենով է բարևում Բեռլինի Բրանդենբուրգյան դարպասների մոտ հայերը հանրահավաք են անելու Այսօր Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տոնն է Սառցասարի ուղղությամբ ադրբեջանցիներն առաջխաղացում են ունեցել Երևանում Mazda 6-ը մխրճվել է կանգառի մեջ. կան վիրավորներ ՀՀ ԶՈւ ստորաբաժանումները ադրբեջանական դիրքերի ուղղությամբ կրակ չեն բացել. ՊՆ Գեներալ Սեյրան Սարոյանին կհուղարկավորեն իր ծննդավայրում` Հայկաշենում Դոլարի, եվրոյի և ռուբլու փոխարժեքը՝ փոխանակման կետերում Հայաստանում այսօրվանից ջերմաստիճանը կբարձրանա 5-7 աստիճանով 17-ամյա տղան ձերբակալվել է մորը խեղդամահ անելու կասկածանքով Որդու՝ Արցախի հերոս Մենուա Հովհաննիսյանի զինվորական հագուստով Կարին Տոնոյանը բարձրացել է Մասիսի գագաթ France Football պարբերականը հրապարակել է «Ոսկե գնդակ»-ի հավակնորդների ցուցակը Խաչատուր Քոքոբելյանի հոր առևանգման գործով մեղադրանք է առաջադրել նախկին պատգամավոր Սուրեն Մանուկյանին Որդին դիմել է ոստիկանություն, որ «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ-ի բժիշկների պատճառով մայրը մահացել է «Ալիևի ասելիքն այն է, որ հայերն ու ադրբեջանցիները կարող են համատեղ բնակվել, շփվել՝ առանց միջնորդների» Մահացել է գեներալ Սեյրան Սարոյանը Սիրիայի ընդդիմադիր խմբերն այրել են Թուրքիայի դրոշները
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan