AM | RU
USD
EUR
RUB

Նամակ համաքաղաքացուն։ Ինչու՞ չեք ուզում լավ ապրել

 

ԵՐԵՎԱՆ, 12 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, Times.am: Անցած մի քանի օրերին Հայաստանի ու Արցախի՝ մոտ երկու տասնյակ գյուղերում լինելու հնարավորություն ունեցա։ Վատ լուր ունեմ՝ ժողովուրդը չի ցանկանում լավ ապրել։ Բոլորն ասում են, թե աշխատանք չկա, զբաղմունք չկա։ Ասում են, բողոքում, բայց մատը մատին չեն տալիս մի բան ստեղծելու, իրենց կենցաղը գոնե մի քիչ լավացնելու համար։

Երբևէ ուշադրություն դարձրե՞լ եք եվրոպական գյուղերի դաշտերին։ Տեսե՞լ եք՝ ինչ մաքուր է այնտեղ ամեն ինչ ու կոկիկ։ Իսկ նրանց գյուղական տների՞ն։ Խնամված, մշակված… Ամեն տեղ ծաղիկներ, ծաղիկներ։ Դե հիմա մեր տներին եկեք նայենք։ Գյուղացիներից մեկին խնդրեցի պետքարանի տեղը ցույց տալ։

- Բոստանի վերջում է, - ասում է։

Այդ «բոստանի» վերջն ու անտառի սկիզբը գրեթե հնարավոր չէ զանազանել իրարից։ Ինչու՞ են այնտեղ պետքարան սարքում։ Ո՞վ է անտառում պետքարան սարքում։ Բա որ արջը հարձակվի։ Կամ գայլը։ Այդ ինչքա՞ն անվախ մարդ պետք է լինի, որ օրվա մութ ժամին առանց հրացան ու թիկնապահ գունդ իր այդ պետքարանում բնական կարիքներ հոգա։ Ինչու՞ տան մեջ չի կառուցվում այդ պետքարանը, որ գյուղերում սկի պետքարան էլ չէ։ Այլ իսկական զուգարան…

Բա բոստան-բախչաները։ Տեսե՞լ եք։ Անանցանելի մացառոտներ, որտեղ միայն երկար պեղումներից հետո է հնարավոր լոլիկի կամ վարունգի թուփ գտնել։ Ու ամեն տան մեջ պահպանվում են իր կառուցման առաջին իսկ օրից մնացած հնությունները, որ վերջին 30 տարիներին ոչ ոք չի օգտագործել ու երբեք չի էլ օգտագործելու։ Ո՞վ կարող է բացատրել, որտեղի՞ց մեզ այս արտահայտությունը. «տուն է, պետք կգա»։ Մտնում ես մարդու սենյակ, մեջը է՛լ 80-ականների «Рекорд» հեռուստացույց, է՛լ անլար ու անստեղ դաշնամուր, է՛լ չաշխատող, բայց շատ մեծ կարի մեքենա, է՛լ նախանցած դարից մնացած կաղնու շատ ծանր փայտից պահարան… Ու քայլելու ոչ մի տարածք։ Մարդիկ ինչու՞ չեն թափում այդ ամենը։ Ասում են՝ տատիկից մնացած հիշողություն է։ Բայց որ գնաս տատիկի գերեզմանը տեսնելու, կհասկանաս, որ հնագետների մի խումբ էլ այդտեղ է պետք, որ կարողանան առատ բուսականության միջից գտնել նրա գերեզմանաքարը, հետո վերծանեն վրայի գիրը, որպեսզի հասկացվի՝ ճի՞շտ տատիկի գերեզմանին ենք եկել, թե՞ դա ուրիշի պապիկ է։

Շատ չբողոքեմ, ձեզ ծանոթ են այդ տեսարանները։ Ինչպես նաև ցեխոտ ճանապարհները, հնացած ու մաշված հագուստը… մեկ խոսքով, այն ամենը, ինչը կարելի էր արագ կարգի բերել, եթե գործ «չունեցող» գյուղացին գործով զբաղվեր։ Տան կտուրը նորոգեր, դռան դիմացի ցեխը մաքրեր, հողը մշակեր…

Մարդիկ, ինչու՞ չեք ուզում լավ ապրել։ Ախր ամեն ինչ չէ, որ օրվա իշխանություններից է կախված։ Ախր դուք ինքներդ պետք է ձեր առաջնահերթությունները ճիշտ դասավորեք։

Արցախի Լուսաձոր գյուղում երիտասարդ մի տղայի հանդիպեցի։ Իր Opel Astra մեքենան էր լվանում։ Անձրև էր կաթում, ինքը դրսում, պաղ ջրով մեքենա էր լվանում։ Մոտեցա, ասում եմ, որ հիմա անձրևը կուժեղանա, սաղ գյուղի ճանապարհներն առանց այն էլ ցեխոտ են, մեքենա լվանալու ի՞նչ իմաստ կա։ Պատասխանում է. «իմ մաշինը պիտի մաքուր ինի»։ Հիմա նստած մտածում եմ, տեսնես օրը քանի՞ անգամ է մեքենան լվանում։ Ինչու՞ սկզբից ճանապարհի ցեխը չի մաքրում։ Չէ՞ որ այդ մեքենան կցեխոտվի առաջին իսկ 10 մետր ճանապարհին։ Չգիտեմ։

Միթե՞ պետությունը պիտի որոշի ամեն մեկի կենցաղի ձևը։ Օրինակ, տուգանք նշանակի տնից դուրս կառուցված պետքարանների համար։ Ընդ որում, տուգանքի չափը որոշվի մետրերով՝ 10 մետր է հեռու պետքարանը տնիցդ, ամիսը 10 հազար դրամ տուգանք կվճարես։ 50 մե՞տր, դե արդեն հասկացաք…

Առաջարկս անլու՞րջ է թվում։ Համաձայն եմ։ Առաջին հայացքից գուցե և այդպես է։ Բայց եթե մենք ուզում ենք ուժեղ և ժամանակակից պետություն ունենալ, ուրեմն պետք է ամեն ինչ անել, որպեսզի մարդիկ լավ ապրեն։ Մեզ լավ ապրելու տեսություն է պետք։ Մեզ լավ ապրելու քաղաքականություն է պետք։ Մեզ լավ ապրելու «մասնագետներ» են պետք։ Մեզ լավ իշխանություն է պետք։

Այլ կերպ չի լինի։ Չէ, չի լինի...

Հրանտ ՄԵԼԻՔ-ՇԱՀՆԱԶԱՐՅԱՆ

 

Լրահոս
Ավերիչ երկրաշարժից 31 տարի է անցել. Նիկոլ Փաշինյանը Սպիտակում է Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է ԱՄՆ պետքարտուղարի Եվրոպական և Եվրասիական հարցերով տեղակալի հետ Պուտինը Գերմանիայից ժամանած գործարարների հետ հանդիպման ժամանակ գերմաներեն է խոսել (տեսանյութ) Զելենսկին հստակ արդյունքի է սպասում Պուտինի հետ հանդիպումից «ՀԷՑ»-ը տեղեկացնում է. Լույս չի լինելու Լրացավ 1988-ի ավերիչ երկրաշարժի 31-րդ տարելիցը ՀՀ տարածքում կան դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ «Փաստ». Կունենա՞նք 2050-ին 5 մլն բնակչություն. թվերն այլ բան են փաստում «168 ժամ». Մենք շարժվում ենք այն օրակարգով, որը տարիներ շարունակ ունենք. Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ «Հրապարակ». Ինչպե՞ս են տեղի ունենալու Ադրբեջանի ժողովրդի հետ բանակցությունները «Հրապարակ». Ամանորին կծախսվի մոտ 10 անգամ շատ գումար, քան Տարոն Մարգարյանի օրոք «Փաստ». Փաշինյանն հասարակության դժգոհ շերտին վերագրում է «չուզողի սինդրոմ» ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Դեկտեմբերի 7 Դեկտեմբերի 7-11-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ Արցախի ժողովրդավարական զարգացմամբ շահագրգռված պետք է լինենք բոլորս. Աշոտ Ղուլյան Ախալքալաքում նույնպես կլինեն ցույցեր Հայաստանի ՏԿԵ փոխնախարարը «դուխով» ելույթ է ունեցել Բաքվում. «Բազար» է սկսվել Ամանորի միջոցառումներին ծախսում են 30 վերելակի գումար Քննարկվել է մինչև 2030 թվականը ԱՊՀ տնտեսական զարգացման ռազմավարության նախագիծը Մանրամասներ՝ Էջմիածնում տեղի ունեցած սպանության փորձից․ (Տեսանյութ) Ծիծաղելի է Սերժ Սարգսյանին նման մեղադրանք առաջադրելը, նա հափշտակող չէ․ Բարսեղ Բեգլարյան ՀՀ ԱԳ նախարարը Միրոսլավ Լայչակին ներկայացրել է ԼՂ կարգավորման գործընթացի շուրջ վերջին զարգացումները ՊԵԿ. Հնարավորություն է ստեղծվում ներմուծել աջ ղեկով տրանսպորտային միջոցներ ՀՅԴ–ն երբևէ չի ղեկավարվել միանձնյա, ուր մնաց հանդուրժի որևէ մեկի կողմից ստվերային ղեկավարում. Հրանտ Մարգարյան ՀՀ-ի ու ԱՀ-ի անվտանգությունը կախված է Փաշինյանի քմահաճույքներից. Կոնստանտին Տեր-Նակալյան (տեսանյութ) Հայկական զինված ուժերն ամրապնդում են իրենց դիրքերը Զոհրաբ Մնացականյանն ու ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչը քննարկել են ԼՂ հակամարտության խաղաղ կարգավորման գործընթացը ԱՆ-ն հերքում է «Պյեռլուիջի Կոլինա» անունով քաղաքացի երեխա չի որդեգրել Ռուսաստանը պատասխանել է ԱՄՆ-ի կողմից նոր պատժամիջոցների կիրառմանը Որոշ ուղևորներ օդի տուրք չեն մուծի Ի՞նչ է մտածում Ռոբերտ Քոչարյանը՝ Սերժ Սարգսյանի գործի մասին. Փաստաբանի պատասխանը Գլխավոր դատախազությունը ստացել է Սերժ Սարգսյանի փաստաբանի բողոքը Քրեական գործ հարուցող մարմինները գործադիր իշխանության ազդեցության տակ են․ Ռոբերտ Քոչարյան «Ադեկվադ» միաբանության ասուլիսը՝ արցախյան հարցի շուրջ ծավալվող զարգացումների մասին․ ուղիղ Մեկուկես տարի անց իշխանությունը վերադարձավ Սերժ Սարգսյանի թողած բանակցային փաթեթին. Փաշինյան Մարինե Սուքիասյան. Կառավարությունն՝ ընդդեմ ներդրողների Արմեն Աշոտյան. Սերժ Սարգսյանի նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքն արագացնում է հականիկոլական կոնսոլիդացիան ՀՀ իշխանությունը ակնհայտորեն անցել էր Տեր-Պետրոսյանի «Մեր պաշտպանվածությունը մեր անպաշտպանության մեջ է» դոկտրինի իրականացմանը․ Ավետիք Չալաբյան ՀՀ 2020թ. պետական բյուջեի նախագիծն ընդունվեց Եթե Քոչարյանի նկատմամբ հարուցված գործը ջուր է, Սերժ Սարգսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական գործն օդ է. Արմեն Աշոտյան
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan