AM | RU
USD
EUR
RUB

Հայկական կողմի համար կենսական անհրաժեշտություն ունի Ռուսաստանի հետ գործողությունների համակարգումը. Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան

 

ԵՐԵՎԱՆ, 20 ՀՈՒՆՎԱՐԻ, Iravunk.com«Իրավունք»-ը զրուցել է քաղաքագետ Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանի հետ.

_ Ըստ Ձեզ, ո՞րն է պատճառը, որ մոսկովյան եռակողմ հանդիպման արդյունքում հայ գերիների հարցում առաջընթաց չգրանցվեց` չնայած մինչ հանդիպումը Փաշինյանն այդ հարցը նշում էր` որպես առաջնահերթություն:

-Իմ տեղեկատվությամբ` Ալիեւը հանդիպման ժամանակ նույնիսկ չի քննարկել Փաշինյանի առաջնահերթյունները: Մինչ Մոսկվայի հանդիպումը ռուսական կողմը ակտիվ աշխատանք է տարել պաշտոնական Երեւանի հետ այդ հանդիպման ընթացքում գերիների հարցը ներկայացնելու պահանջով` որպես առաջնահերթություն եւ հիմք` նոյեմբերի 9-ին ստանձնած պայմանավորվածությունները իրագործելու համար: Ռուսաստանը Փաշինյանի կողմից առաջ բերված նախապայմանով ցանկանում էր դանդաղեցնել թուրք-ադրբեջանական տանդեմի գործունեության տեմպը մեր տարածաշրջանում, որի հետեւանքով նրանց դիրքերը բավականին ամրապնդվում էին Հարավային Կովկասում:

Բայց երբ Ալիեւն եկավ իր օրակարգով, Փաշինյանը ոչինչ չասաց: Ալիեւն հայտարարեց, որ իրենց շահերը` սահմանների ապաշրջափակումն է, տնտեսական կապերն են եւ այլն: Բայց ինչպես բոլորս արդեն հասցրել ենք համոզվել, կոմունիկացիների բացումը փաստացի որեւէ կերպ չի նպաստելու հայկական կողմի տնտեսության զարգացմանը: Դրանք շատ երկար ուղիներ են` Ադրբեջանի սահմանների ողջ երկայնքով, Բաքվով` Դագեստան: Այստեղ կարեւորը Ադրբեջանի կապն է Նախիջեւանի եւ Թուրքիայի հետ: Մենք ականատես դարձանք Նիկոլ Փաշինյանի հերթական պարտվողական խայտառակ պահվածքին, քանի որ չի իրականացվել ոչ մի պայման, որը Փաշինյանն անձամբ է ներկայացրել որպես առաջնահերթություն:

- Իր ելույթում Փաշինյանը նշեց, որ Ղարաբաղյան հակամարտությունը դեռեւս լուծված չէ եւ Ղարաբաղի կարգավիճակը հետագայում դեռեւս պետք է որոշվի, սակայն Ալիեւը նշել էր, որ Ղարաբաղը Ադրբեջանի կազմում չի ունենալու որեւէ կարգավիճակ: Կարգավիճակի հարցով ինչպիսի՞ զարգացման սցենարներ կարող են լինել:

- Սցենարները շատ տարբեր կարող են լինել: Եւ ցավոք սրտի, ոչ օպտիմիստական: Ակնհայտ է, որ Արցախում հասնել հաջողության ուժային մեթոդներով կամ պահել եղած դիրքերը, հնարավոր չէ: Եղել է դավաճանություն, որի հետեւանքով մենք լքել ենք մեր հայրենիքի մեծ տարածք` հանձնելով Արցախի` ստրատեգիական կարեւոր շրջաններ` Քարվաճառի եւ Քաշաթաղի շրջանները: Այս դավաճանության հետեւանքով Արցախի ողջ բնակչությունը, կարելի է ասել, մնացել է պատանդի կարգավիճակում: Եւ վերականգնել իրավիճակը այսպիսի պարտությունից հետո շատ դժվար կլինի: Ցավոք, տեսնում եմ, որ Հայաստանի իշխանությունը շարունակում է զիջումների գնալ: Եւ հիմա արդեն կա տեղեկատվություն, որ Հայաստանի իշխանությունները Արցախից հանում են զորքերը: Եւ ավելին` ես համոզված եմ, որ Երեւանում իրականացվում են շոուներ` Հայաստանի իշխանության կողմից կազմակերպված, երբ զինվորների ծնողները հայտարարում են, որ նրանք չեն ցանկանում, որ իրենց երեխաները ծառայեն Արցախում: Այդ պատճառով այդտեղ մնում է միայն քաղաքական հնարավորություն Արցախի կարգավիճակի հարցը բանակցային գործընթացի օրակարգում թողնելու համար: Եւ այս հարցում նույնպես ռուսական կողմը ավելի ակտիվ է աշխատում, քան հայկականը:

- Այժմ Հայաստանում ծավալվում է նոր շաժում` «Ուժեղ Հայաստան Ռուսաստանի հետ. հանուն նոր միության», որի նպատակն է Ռուսաստանի հետ զարգացնել ավելի սերտ հարաբերություններ բոլոր ոլորտներում` արդյունքում ստեղծելով միութենական պետություն: Ինչպե՞ս եք վերաբերվում այդ շարժմանը:

- Հայաստանում շատերը գիտակցեցին անցյալի սխալները եւ հասկացան, որ ռուսական կողմի հետ պետք է ունենալ ավելի խորը եւ սերտ, ինտեգրացված հարաբերություններ: Ես չեմ խոսում միութենական պետության մասին, այլ` ռեալ, լիարժեք համագործակցության: Ցավոք, վերջին տարիների ընթացքում հայ-ռուսական հարաբերությունների մեջ տարածաշրջանային հարցերում կար մրցակցություն: Հայկական կողմը չէր ճանաչում Ղրիմը` սպասելով, որ ռուսական կողմը ճանաչի Արցախը: Կային տարաձայնություններ Մերձավոր Արեւելքի քաղաքականության հարցում, Ռուսաստանի` Ադրբեջանի հետ ռազմական համագործացության առումով եւ այլ հարցեր: Հայաստանի կողմից անընդհատ արվում էին դեպի Արեւմուտք թեքվելու փորձեր: Այդ ամենը շատ բացասական ազդեց Հայաստանի` որպես անկախ պետության, ավելի արագ զարգանալու հեռանկարների առումով, ինչպես նաեւ Ռուսաստանի համար էր ստեղծում խնդիրներ` կապված անվտանգության, աշխարհաքաղաքական տարբեր հարցերում:

Այն, ինչ կատարվում էր վերջին 2.5 տարվա ընթացքում, չէր տեղավորվում որեւէ շրջանակների մեջ: Հայաստան եկան բացահայտ հակառուսական ուժեր: Դրա արդյունքում Հայաստանը ամենաօրհասական պահին պրակտիկապես մնաց առանց արտաքին դաշնակիցների: Վերջին պահին ռուսական աջակցությունը արդեն կապված չէր հայկական իշխանությունների հետ: Մոսկվայում հասկանում էին, որ այս երկրում ապրում են դաշնակիցներ, մարդիկ, ովքեր սերտ կապված են ռուս ազգի հետ ավանդաբար, մտածելակերպով, մշակույթով: Եւ արդեն անկախ ներկա իշխանություններից, օգնության դիմումից, ռուսական կողմը որոշեց եւ ամենածանր պահին փրկեց մեր բանակը, նույնիսկ մեր պետականությունը: Եւ դա Հայաստանում բոլորը տեսան եւ այլ կերպ սկսեցին ընկալել հայ-ռուսական հարաբերությունները` թե՛ անցյալը, թե՛` ապագան: Մարդիկ ռուսական կողմը տեսնում են` որպես անվտանգության եւ Հայաստանի պետության կայուն աճի հնարավորության երաշխավոր: Բաց եւ ազնիվ համագործակցությունը կբերի շատ քաղցր պտուղներ ե՛ւ հայկական, ե՛ւ ռուսական կողմերի համար:

- Փաստորեն Հայաստանը այլեւս չպե՞տք է շարունակի ե՛ւ Ռուսաստան, ե՛ւ Արեւմուտք քաղաքականությունը, որը նա վարում էր երկար տարիներ:

- Դիվանագիտության մեջ պետք է կարողանալ կառուցել հարաբերություններ եւ գտնել շահ բոլորի հետ, բայց այդ շահը չպետք է լինի դաշնակցի հաշվին: Ռուսաստանի դեպքում Հայաստանի կողմից նման սխալներ թույլ են տրվել, ինչպես նաեւ Հայաստանի նկատմամբ են եղել: Բայց, կարծում եմ, եկել է այս ամենը վերագնահատելու ժամանակը. ե’ւ հնարավորությունների, ե՛ւ պահանջների առումով, եւ պետք է հասկակալ, ինչպես կարելի է նման պայմաններում զարգացնել այս հարաբերությունները: Ապագայում Հայաստանը պետք է ավելի ուշադիր ուսումնասիրի Ռուսաստանի շահերը, այդ թվում` մեր հարաբերություններում արեւմտյան, ինչպես նաեւ հեռավոր արեւելքի երկրների հետ: Հայկական կողմի համար հիմա արդեն կենսական անհրաժեշտություն ունի ռուսական կողմի հետ գործողությունների համակարգումը եւ մեր տարածաշրջանում անվտանգության միասնական գոտու ստեղծումը:

 

 

Լրահոս
Նման հիմարություն միայն այս իշխանության ներկայացուցչի գլխում կարար ծնվեր․ քաղաքագետ Թույլ չենք տալու հավասարության նշան դնել պատերազմական հանցագործության զոհի և հանցագործի միջև․ Էդմոն Մարուքյանը՝ Տոյվո Կլաարին Երևանի և 4 մարզերի մի շարք հասցեներում լույս չի լինի Մենք գործ ունենք վայրենիների հետ. Զոհրաբ Մնացականյանը` հայ գերիների գնդակահարության մասին Ինչպիսի եղանակ է սպասվում Հայաստանում «Ադրբեջանի ԶՈՒ-ի պատերազմական հանցագործությունները հստակ գնահատականի պետք է արժանանան միջազգային ատյանների կողմից». Միրզոյան Գերության մեջ գտնվող երկու տասնյակից ավել հայ զինծառայող խոշտանգվել է ԱՄՆ-ն միակ երկիրն է այս պահին, որը կարող է ստիպել Ադրբեջանին դադարեցնել կրակը. Ֆրանկ Փալոն Երևանում նախատեսվում է նոր ավտոկայարան կառուցել Ռոբերտ Մենենդեսն առաջարկել է սահմանափակել F-16-երի վաճառքը Թուրքիային և դադարեցնել ռազմական աջակցությունն Ադրբեջանին Կալիֆորնիայի նահանգապետը ստորագրել է ապրիլի 24-ը Ցեղասպանության օր սահմանելու օրինագիծը Պաշտոնական Ստեփանակերտի դիրքորոշումը մնացել է անփոփոխ՝ Արցախը երբեք չի լինելու Ադրբեջանի կազմում. Դավիթ Բաբայան Հայաստանի փոխվարչապետն ու Ճապոնիայի դեսպանը քննարկել են Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի լայնածավալ ագրեսիայի հետևանքները Մարտական դիրքում հայտնաբերվել է ժամկետային զինծառայողի դի. ՀՀ ՊՆ Ուկրաինան արագացված կարգով ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու հայտ է ներկայացնում. Զելենսկի ՌԴ-ի հետ ռազմատեխնիկական համագործակցությունն իրականցվում է կնքված պայմանագրերին համապատասխան. ՊՆ Ադրբեջանական վերջին հարձակումից հայկական կողմը նույնականացված 201 զոհ ունի Իրանի գլխավոր հյուպատոսությունը կնպաստի Սյունիքի ներուժի իրացմանը Որևէ ակնարկ կամ թաքնված ենթատեքստ փնտրել պետք չէ. ՊՆ մամուլի քարտուղարը՝ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի հայտարարության մասին Փելոսիի այցի մասին Մակեյի հայտարարության կապակցությամբ Բելառուսի դեսպանը հրավիրվել է ՀՀ ԱԳՆ. ԱԳՆ խոսնակ «Հույս ունեմ, որ կքայլեմ». Շուշիի մարտերի մասնակից Նորայր Ավագյան ՌԴ-ն շահագրգռված է հետագայում ևս Հայաստանի հետ զարգացնել փոխադարձ առևտուրը և ներդրումները. ՌԴ փոխվարչապետ Արմեն Գրիգորյանը աշխատանքային հանդիպումներ է ունեցել Կենտրոնական հետախուզական գործակալության Լենգլիում գտնվող գրասենյակում Հայ-ադրբեջանական սահմանին իրադրության փոփոխություն չի արձանագրվել Ժնևում կհանդիպեն Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները Ինչպիսի եղանակ է սպասվում Հայաստանում ՀՀ Պաշտպանության նախարարությունը մինչև նոյեմբերի 22-ը կանցկացնի պլանային վարժական հավաքներ Դոլարի, եվրոյի և ռուբլու փոխարժեքը՝ փոխանակման կետերում Աշխարհը փլուզվում է. տարածաշրջանում չկա մի երկիր, որ այս ցնցումից հարվածի իր բաժինը չի ստանալու. Նիկոլ Փաշինյան Հայ-ադրբեջանական սահմանին իրադրության փոփոխություն չի արձանագրվել. ՀՀ ՊՆ Ոսկու և արծաթի գներն աճել են Հնդկաստանից բերվելիք «Պինակա» կայանները համապատասխանում են ռուսական «Ուրագան» համակարգին Հայաստանն ու Ադրբեջանն այսօր քննարկում են փոխկապակցված չորս օրակարգեր. ԱԽ քարտուղար Խաղաղությունը չի կարող պարտադրվել. Տոյվո Կլաարն անդրադարձել է ադրբեջանական վերջին սադրանքին Հայաստանում հիմնվել է խխունջաբուծության առաջին ֆերման Երևանի և 6 մարզերի մի շարք հասցեներում լույս չի լինի Ժամը 18:00-ից սկսած Ադրբեջանի ԶՈւ-ն ականանետերի կիրառմամբ կրակ է բացել հայկական դիրքերի ուղղությամբ․ ՊՆ Մոսկվայում ԱՄՆ դեսպանատունը կոչ է արել իր քաղաքացիներին անհապաղ լքել Ռուսաստանը Ինչպիսի եղանակ է սպասվում Հայաստանում Ուկրաինա ուղարկելու համար նախատեսված ԱՄՆ-ի և Եվրոպայի զենքի պաշարները սպառվում են
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan