AM | RU
USD
EUR
RUB

Իրավիճակը սահմանում։ Ի՞նչ խնդիրներ է լուծում Ադրբեջանը

 

Հայ-ադրբեջանական սահմանում իրավիճակը գնալով լարվում է։ Երեկ արդեն տեղեկություններ տարածվեցին այն մասին, որ Երասխի ուղղությամբ Նախիջևանի հետ սահմանում թշնամին կիրառել է խոշոր տրամաչափի զինատեսակներ ու ականանետ։ Համացանցում լուրեր են շրջանառվում նաև այն մասին մասին, որ ադրբեջանական զինված ուժերին հաջողվել է որոշակի դիրքային առաջխաղացում ունենալ սահմանի այդ հատվածում։ ՀՀ ՊՆ-ն, որ նախօրեին երկու հաղորդագրություն է տարածել սահմանային զարգացումների մասին, դիրքային փոփոխություններին վերաբերող այդ լուրին որևէ կերպ չի անդրադարձել։ Պաշտպանական գերատեսչությունն այդ առիթով միայն նշել է, որ «շփման գծի որևէ փոփոխություն թույլ չի տալու»։

Թե այդ երբ ՀՀ պետական սահմանը դարձավ «շփման գիծ» քննարկման այլ թեմա է։ Առաջիկայում Times.am-ը իհարկե կփորձի պաշտոնական աղբյուրներից պարզել այս հարցի պատասխանը։ Իսկ հիմա փորձենք հասկանալ մեկ այլ բան՝ ինչու՞ է սահմանում ահա այսպիսի վիճակ։

Փորձագիտական և լրատվական շրջանակներում այս առնչությամբ ամենատարածված կարծիքը հետևյալն է՝ բացի 2020թ. նոյեմբերի 10-ի և 2021թ. հունվարի 11-ի եռակողմ հայտարարություններով ձեռք բերված պայմանավորվածություններից, պաշտոնական Երևանն ու Բաքուն ունեն այլ գաղտնի պայմանավորվածություններ (կամ հիշատակված փաստաթղթերի գաղտնի հավելվածներ), որոնք կյանքի կոչելու համար կողմերը ժամանակ առ ժամանակ արյունալի ներկայացումներ են բեմադրում։ Նման պայմանավորվածությունների մասին տեղեկություններ արդեն արտահոսել են մամուլ՝ այդ թվում ՀՀ բարձրաստիճան ղեկավարների շուրթերից։

Խոսքը ընդհանուր առմամբ վերաբերվում է հայ-ադրբեջանական սահմանի սահմանագծման ու սահմանազատման աշխատանքներին, իսկ մասնավորապես՝ այսպես կոչված «անկլավների»՝ Ադրբեջանին հանձնելու խնդրին։ Ըստ այդմ, ինչպես կարելի է ենթադրել, այսօր օրակարգում Տիգրանաշենի և Տավուշի մարզի մի քան գյուղերի հարցն է։ Երկու ուղղությամբ էլ վերջին մի քանի օրերին լուրջ զարգացումներ են տեղի ունեցել և այդ պրոցեսը, կարծես, դեռ ընթացքի մեջ է։

Ստեղծված իրավիճակի երկրորդ կարևոր պատճառը թուրք-ադրբեջանական դաշինքին Հայաստանի տարածքով ճանապարհային միջանցք տրամադրելու՝ ՀՀ իշխանությունների ստանձնած պարտավորությունն է։ Սրելով իրավիճակը սահմանում՝ պաշտոնական Բաքուն և Անկարան ապագա միջանցքի հետ կապված հարցերում ցանկանում են իրենց պայմանները թելադրել։ Այս իրողությանն է միախառնվում նաև ստեղծված իրավիճակի երրորդ հիմնական պատճառը՝ գերտերությունների աշխարհաքաղաքական շահն ու Հարավային Կովկասում սեփական ազդեցությունը մեծացնելուն ուղղված նրանց մրցակցությունը։

Չորրորդ՝ թերևս ամենակարևոր պատճառը, Հայաստանի հանդեպ լիակատար վերահսկողություն սահմանելու Ադրբեջանի ցանկությունն է։ Մնացած բոլոր հարցերը ստորադասված են մեր թշնամի երկրի այս գլխավոր ռազմաքաղաքական նպատակին։ Բաքվում հասկանում են, որ ՀՀ սահմանների կարևոր հատվածներում ամեն քառակուսի մետրի գրավումը հետագայում ևս մեկ տարով ետ է գցելու Հայաստանի վերականգնվելու և ռևանշի հասնելու հնարավորությունը։ Ադրբեջանում վախենում են սցենարի նման զարգացման հնարավորությունից և, օգտվելով այն հանգամանքից, որ Հայաստանի իշխանությունները որևէ կերպ չեն խոչընդոտում իրենց ստրատեգիական ծրագրերին, փորձում են ոչ միայն հետաձգել հայկական ռևանշի ժամկետները, այլև ընդհանրապես անհնար դարձնել դա։

Հայ-ադրբեջանական սահմանում ստեղծված վիճակի կարևոր պատճառներից մեկն էլ, ցավոք, հայկական պետություններում տիրող իրավիճակն է։ Երկրի պետական և անվտանգային շահերն ամեն օր դավաճանող իշխանություններն ու ներհասարակական պառակտվածությունը պարարտ հող են ստեղծել թշնամու ակտիվացման և մեր դիմադրողականությունը կոտրելու համար։ Եվ բնական է, որ ադրբեջանական կողմը փորձելու է ստեղծված իրավիճակից առավելագույն օգուտներ քաղել, ինչն էլ փաստորեն անում է Ալիևի վարչակազմը։

Իհարկե, թվարկված պատճառներին կարելի էր ավելացնել ևս մի քանիսը, բայց, կարծում ենք, այսքանն էլ բավական է, որպեսզի մեր հանրությունը հասկանա, թե ինչ է կատարվում հայ-ադրբեջանական սահմանում և ամենակարևորը՝ ինչու է դա այդպես։

Times.am - Վերլուծական բաժին

Լրահոս
«Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» դաշինքները արտահերթ ԱԺ նիստ են հրավիրել՝ մեր օրակարգով․ Իշխան Սաղաթելյան Հազարավոր ոստիկանների հետևում ինչո՞ւ ես «պախկվում», գողեգող շրջում քաղաքում․ Աննա Գրիգորյան «Պրոխոդնոյ դվոր» թուրքի համար չենք լինելու. Արամ Վարդևանյան․ տեսանյութ Մենք տարածաշրջանում պետք է դառնանք գործոն, ոչ թե մուրացկան, որին խղճում և գրոշներ են նետում Այս իշխանություններն ամեն ինչ անում են, որ արտաքին պրոցեսները դառնան անշրջելի․ Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյան Ծնվել է 44-օրյա պատերազմում զոհված Ժորա Անդրիասյանի եղբայրը․ տեսանյութ Բրիտանիայում կապիկի ծաղիկի դեպքերի թիվը հասել է 78-ի ԵՄ-ն առաջարկում է Ուկրաինային Ռուսաստանին հանձնել երկրի արևելյան ու հարավային տարածքները «Առանց Նիկոլ» և «Առանց թուրքի». Տիգրանաշենում դիմավորում և ճանապարհում են այսպես. տեսանյութ Արցախի ճակատագրի ու կարգավիճակի որոշման բացառիկ իրավունքը պատկանում է Արցախի ժողովրդին ու իշխանություններին․ Արայիկ Հարությունյան Մայիսի 26-ին Երևանի և 7 մարզերի որոշ հասցեներում մի քանի ժամ լույս չի լինի Մայիսի 26-ին Արարատի մարզի մի շարք համայնքներում մի քանի ժամ ջուր չի լինի Մայիսի 26-ին Արաբկիր վարչական շրջանի մի շարք հասցեներում 24 ժամ ջուր չի լինի Էսօր ԱԺ-ում էդ խրոնիկ սուտասանն ասել ա, կքայլեն, կքայլեն՝ կմաշվեն, մաշվում են դավաճաննե՛րը Պատուհանից կոնֆետներ նետեցին երթի մասնակիցներին․ տեսանյութ Նիկոլն ուզում ա իր թիմին հույս տա․ հասկանում ա՝ թիմը վտանգն զգալու դեպքում առաջինն ա իրեն լքելու Նիկոլը կրկին իր ոճի մեջ էր. Մանիպուլյատիվ, պոպուլիստական, անհիմն ու վտանգավոր հայտարարությունների շարք էր բացել. Զաքարյան Բա էն էշն ո՞ւր ա․ բոլորիս հայտնի իլհամիկը հսկողության տակ ա․ Սևադա Ղուկասյան «Հազարավոր զոհեր տված, Շուշին ու Հադրութը հանձնածին հիշեցնեմ»․ Ռոբերտ Քոչարյանի գրասենյակն արձագանքում է Փաշինյանին «Առանց Նիկոլ, Հայաստան». Քաղաքացիների ինքնաբուխ ակցիան՝ մետրոյում. տեսանյութ Բռնցքամարտի ԵԱ. Ռաֆայել Հովհաննիսյանը մեկնարկել է հաղթանակով ՈւՂԻՂ․ Ընդդիմությունը հանրահավաք ու երթ է անցկացնում Ադրբեջանում հայտարարել են ապրիլի 23-ին գերեվարված զինծառայողին հայկական կողմին վերադարձնելու մասին Սատարել Նիկոլին՝ նշանակում է սատարել պետություն չունենալուն. Իշխան Սաղաթելյան Իշխանությունը վտանգում ու վարկաբեկում է ռազմագերիներին․ նրանց վերադարձը ՔՊ օրակարգից հանվել է ՈւՂԻՂ․ Ընդդիմության հավաքը՝ Ֆրանսիայի հրապարակում Դոլարն ու եվրոն արժեզրկվում են, ռուբլին՝ կայունանում Ռուսաստանը և Աֆրիկան միասին կկարողանան անվտանգություն ապահովել աշխարհում. Պուտին Նիկո՛լ, տղա՞ ես՝ դիմացիր․ գալիս է զոհերի ծնողների ժամանակը․ Կարին Տոնոյան Ամերիաբանկն արժանացել է «Կայուն ֆինանսավորման գծով լավագույն բանկ» մրցանակին Լարված վիճակ դատարանում. զոհված և անհետ կորած զինծառայողների հարազատների ու կարգադրիչների միջև բախում սկսվեց․ տեսանյութ Սահմանազատման հանձնաժողովների երկրորդ նիստը տեղի կունենա Մոսկվայում Տղա՞ են` թող գան. իշխանությանը խորհրդարան ենք հրավիրում. արտահերթ նիստ ենք նախաձեռնում. Սաղաթելյան ԿԺԴՀ-ն կատարել Է միջուկային ռազմամթերքի ճայթեցնող սարքի փորձարկումներ ՌԴ դեսպանն այցելել է Սյունիքի «Տեղ», «Պարույր Սևակ» սահմանային անցակետեր և Մեղրիի սահմանապահ ջոկատ Եվս մի ճիգ ու ամեն բան ավարտված կլինի դավաճանների այս իշխանության համար․ քաղաքագետ Փաշինյանի թիկնազորի պետը շարունակում է գործել նոր ենթադրյալ հանցագործություններ. Էդգար Ղազարյան Սուտասանների հետ հարցուպատասխանն անիմաստ ա. իշխանության են իրենց բարեկեցությունն ապահովելու համար Փոխանցենք քաղաքացիների պահանջը այդ դավաճաններին․ ընդդիմադիր պատգամավորները պատրաստվում են մտնել ԱԽ շենք Նախագահական նստավայրի բոլոր մուտքերը փակ են. Հայկ Մամիջանյան
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan