AM | RU
USD
EUR
RUB

«Շատ բան չեմ հիշում, չեմ ուզում հիշել». Թագուհին գաղթի ժամանակ 13 տարեկան էր

 

Քարվաճառի բնակչուհի, զինկոմիսարիատի աշխատակցուհի Թագուհի Չիլինգարյանը գաղթական է դարձել 13 տարեկան հասակում: Երիտասարդ կինը դժվարությամբ է խոսում գաղթի մասին, որպես մանկական մի ծանր հիշողության, որն ամեն կերպ ցանկանում է մոռանալ ու չանդրադառնալ դրան:

«Բնակվում էինք մարզկենտրոնում, Ներքինշենում, չնայած Վերինշեն գյուղից ենք: Այդ ժամանակ ես ռուսական դպրոց էի գնում, իսկ ռուսական դպրոց միայն էդտեղ էր, մեկ էլ Կարաչինարում: Կարաչինարը շատ հեռու էր, ծնողներս էլ Ներքինշենում էին աշխատում, դրա համար էնտեղ ենք մնացել: Ես երեխա էի, մենք բնակավայրը թողել ենք 1992 թ. հունիսի 13-ին», իր պատմությունն է սկսում Թագուհին:
Այդ ժամանակ ինքն արդեն 13 տարեկան է եղել, եւ իր խոսքերով'այդքան էլ փոքր չէր, բայց գաղթից շատ բան չի հիշում: «Միայն հիշում եմ, որ այդ օրը ամբողջ գյուղը հավաքվել էր մոտակա ժայռի տակ, փոքրերը եւ ծերերը: Այդտեղից հետո սամալյոտներ եկան, բամբիտ արեցին… դրանից հետո ծնողներիս հետ ոտքով գիշերը ճանապարհ ընկանք դեպի Գյուլիստան: Էնքան դաժան բաներ կան, որ չեմ էլ ուզում հիշեմ, շատ դժվար է…», խոսակցությունը կրկին փորձում է փակել Թագուհին:

«Ես ջարդ չեմ տեսել, մենակ մի դեպք եմ հիշում, կանայք սկսեցին գոռալ, ճչալ, լացել, ասացին, որ մոր ձեռքից երեխան ընկել էր գետը, մարդիկ խառնվել էին իրար, գոռում էին, պապան մեզ ուրիշ ուղղությամբ տարավ, որ մենք դա չտեսնենք» դժվարությամբ հիշում է Թագուհին:

«Երկու եղբայր ունեմ, ինձնից փոքր են: Այդ ժամանակ մեծը 10 տարեկան էր, մյուսը' 6 տարեկան: Գյուղը թողնելուց հետո, ոտքով քայլելով եկանք Նապատ /Գյուլիստան/, այդտեղից պետք ա ինչ-որ սար անցնեինք, գալիս էինք դեպի Ղարաբաղ: Գիշերով հասանք Հաթերք, իրենց կլուբն էր կարծեմ, էդտեղ գիշերեցինք, առավոտյան ավտոները Հայաստանից օգնություն էին բերել: Այդտեղ մի ծանոթ տղա գտնվեց. պապայիս ընկերոջ տղան էր, եկել էր ծնողներին տանի, բայց չէր գտել: Պապան մեզ' երեք երեխաներիս, ուղարկեց այդ տղայի հետ: Ավտոյի կուզովում մի կերպ տեղավորվեցինք», իր ընտանիքի գաղթի պատմությունն է վերհիշում Թագուհի Չիլինգարյանը: Արդեն մի քանի զրույցներ եմ ունեցել Քարվաճառում բնակվող փախստականների հետ, եւ նրանց բոլորի պատմությունները նման են իրար. գիշերով դուրս են եկել գյուղից, ոտքով անցել տասնյակ կիլոմետրեր, ամեն ինչ թողել գյուղում, ոչինչ չեն կարողացել վերցնել իրենց հետ: Կյանքն ու տունն ավերված, ապագան մշուշոտ, հայրենիքը կորցրած հարյուրավոր հայ ընտանիքներ այսպես բռնել են գաղթի ճանապարհը' չիմանալով, թե ուր են գնում եւ ուր են հանելու…

Թագուհին ու երկու եղբայրները առանց ծնողների, միայնակ անցնելով գաղթի ճանապարհների սարսափների միջով, հասնում են Երեւան:

«Մեզ բերեցին Սախարովի հրապարակ, այնտեղ գրանցեցին: Խառնաշփոթ էր, ավտոյի մեջ մի կին կար, ով մամայիս հետ էր աշխատել: Երբ որ մեքենայից իջանք, բոլորը ցրվեցին, մենք երեք երեխա մնացինք կանգնած: Այդ ժամանակ մեր բարեկամները մեզ փնտրում էին, բայց չէին գտնում: Էդ կինն ասաց մի վախեցեք, ես ձեզ կտանեմ: Երեք մորաքույրս Հոկտեմբերյանից եկել էին Երեւան, բայց մեզ չէին գտել: Մի հորեղբայր ունեի, Հրազդանում էր ապրում: Այդ կինը մեզ տարավ հորեղբորս տուն»:

Մեկ շաբաթից երեխաներին են միանում ծնողները: Իրենց հայրենիքում տուն, աշխատանք, մի ամբողջ կյանք թողած այս մարդիկ մի քանի տարի բնակվում են Հրազդան քաղաքում: Տուն չունեին, ապրում էին հանրակացարանում:

Հրազդանից իրենց ծննդավայրը շատ հեռու է, իսկ Քարվաճառից' այնքա~ն մոտ…Այ այն սարի, Մռավի հետեւում է նրանց թողած-կորցրած, իրենցից խլած հայրենիքը… Քարվաճառ տեղափոխվելիս Թագուհին 24 տարեկան էր: Այստեղ է ամուսնացել, բալիկներ ունեցել, իր երեխաների մանկությունն անցնում է ազատագրված Քարվաճառում, խաղաղ երկնքի տակ: Ազատ ու խաղաղ Քարվաճառը նրանց հայրենիքն է, նրանց իրավունքը…

Թամարա Գրիգորյան

Լրահոս
Հարգարժան Մաֆիոզ ընտանիք, դուք չունեք որևէ պատասխան իմ մեղադրանքներին և ինձանից իսկապես սարսափում եք․ Միքայել Մինասյան Սահմանափակվում է լրատվականների՝ վարչապետին ուղիղ հարց տալու և պատասխան ստանալու իրավունքը․ «Մեդիա պաշտպան» Իրանից օրական մեկ միլիոն խորանարդ մետր գազ է արտահանվում Հայաստան և Իրաք Այո՛, 6տ. երեխային սեքսի դաս են տալու. Արա Զոհրաբյանը՝ Կոնվենցիայի մասին Իրանում ուժի մեջ է մտել Իսրայելին դիմակայելու մասին օրենքը.«ՌԻԱ Նովոստի» Չենք բացառում որոշակի սցենարի դեպքում կրկին կարանտինային ռեժիմի սահմանումը. Տիգրան Ավինյան Կորոնավիրուսով պայմանավորված՝ «Արմենիա» ավիաընկերությունը որոշակի ժամկետներով չեղարկում է բոլոր կանոնավոր չվերթերը Արցախի նախագահը մի շարք նշանակումներ է արել Մենք գործ ունենք կորոնավիրուսի երկրորդ ալիքի հետ. Նիկոլ Փաշինյանը խոսեց բավականին ծանր իրավիճակի մասին Ունենք 51 ծայրահեղ ծանր վիճակում գտնվող պացիենտ․ Արսեն Թորոսյան (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ) Սա պատմական վճիռ է. փաստաբանը՝ Գուրգեն Մարգարյանի սպանության գործով ՄԻԵԴ վճռի մասին Եվրոպայի խորհրդարանը «ուժի և ուժի սպառնալիքի չկիրառման» և «խաղաղ կարգավորման» սկզբունքները ԼՂ հակամարտության վրա չի տարածում Պետք է հստակեցնել բանակցային գործընթացում երկու հայկական պետությունների դերի և պատասխանատվության չափը. Վիտալի Բալասանյան Գուրգեն Մարգարյանի գործով ՄԻԵԴ-ն արձանագրեց. Ադրբեջանը խախտել է կյանքի իրավունքն ու խտրականության արգելքը Գազամատակարարման պլանային ընդհատումներ՝ Վանաձորում, Արարատի, Կոտայքի և Արագածոտնի մարզերում ԱԺ նիստը. ՈՒՂԻՂ Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 289, մահվան նոր դեպքեր են գրանցվել Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է միայն բեռնատար տրանսպորտային միջոցների համար «Իրատես». Կորոնավիրուսն ընդամենը 2 ամսում իշխանության ողջ ապաշնորհությունը ջրի երես դուրս բերեց «Հրապարակ»․ Իշխանությունը տարբեր միջոցներ է կիրառում «անհնազանդ» պատգամավորներից ազատվելու համար «Իրատես»․ Նիկոլ Փաշինյանի միակ «զենքը» իր դեմ է գործում արդեն «Հրապարակ»․ Իշխանությունները բոլոր ֆրոնտներով մենիշխանություն հաստատելու թրենդի մեջ են «Իրավունք». Հրավիրված եմ Ռոբերտ Քոչարյանի գործով որպես վկա. Կիմ Բալայան «Փաստ»․ Իշխանությունը թերագնահատեց կորոնավիրուսի վտանգը «Իրատես»․ Չկա աշխատանք, չկա գումար, բայց ապրել է պետք «Հրապարակ»․ Կորոնավիրուսի թեստերը վերջանո՞ւմ են. իշխանությունը խուճապի նշաններ է ցույց տալիս «Հրապարակ»․ Հերթը հասել է ԵԿՄ-ին հանելուն. ընդդիմություն-«Իմ քայլը» հերթական ձեռնամարտը տեղի կունենա «Իրատես»․ ԿԳՄՍՆ-ի, մա­նա­վանդ նա­խա­րարի հետ ան­մի­ջա­կան կապ հաս­տա­տել գրե­թե չի ստաց­վում «Փաստ»․ Տնտեսությունը ծանր իրավիճակում է․ կրկին համընդհանուր սահմանափակումնե՞ր, թե պայքարի խստացում «Փաստ». Գյուղական շատ բնակավայրերում բավականին անորոշ ու անհասկանալի իրավիճակ է տիրում ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Մայիսի 26 Դիմակ կրելը պարտադիր է դառնում նաև այլ վայրերում․ ՀՀ պարետ Տիգրան Ավինյանը նոր որոշում է ստորագրել Ովքեր և ինչպես են մաքսանենգ ճանապարհով ադամանդ ներկրում ՀՀ և ինչու են հնդիկները համաձայնել մաս կազմել այս սխեմային (տեսանյութ) Համագործակցություն միշտ էլ հնարավոր է, և չի բացառվում, որ առաջիկայում էլ լինի դա. Արծվիկ Մինասյան Ղեկավարը, որը չունի երկրի ու ժողովրդի վստահությունը, անկախ անձերից, չարիք է երկրի համար. Սամվել Ֆարմանյան (տեսանյութ) ՀՀ առողջապահության նախարարությունը հաղորդագրություն է տարածել Ռ.Քոչարյանի և մյուսների գործով նիստը կհետաձգվի Արմեն Մինասյան. Ադամանդե կրքեր Քաղաքացիներ վարչական պատասխանատվության են կանչվում ոստիկանությունում խաղաղ բողոք արտահայելու համար. «Իրավական ուղի» ՀԿ Լոս Անջելես-Ամստերդամ-Մինսկ-Երևան հաջորդ չվերթը տեղի կունենա մայիսի 30-ին
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan