AM | RU
USD
EUR
RUB

Վատիկանում Հայոց ցեղասպանության խնդրի հետ կապված անհաջողությունը թուրքական կողմը փորձում է լուծել քարոզչական կեղծիքի միջոցով. Վարդան Ոսկանյան

 
 

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի՝ օրերս Վատիկան կատարած «պատմական» այցի կարևորության և իրական արդյունքների մասին Tert.am-ը զրուցել է արևելագետ Վարդան Ոսկանյանի հետ։

-Վերջին շրջանում կարելի է նկատել, որ Թուրքիան նախաձեռնողականություն է ցուցաբերում Արևմուտքի հետ հարաբերությունները կարգավորելու առումով։ Ձեր կարծիքով՝ ո՞րն է Էրդողանի՝ Վատիկան այցի նպատակը։

-Կասկածից վեր է, որ Եվրոպայի և ընդհանրապես Արևմուտքի հետ հարաբերությունների բարելավումը խիստ կարևոր է այդ երկրի իշխանությունների համար՝ ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ արտաքին և տարածաշրջանային քաղաքականության համատեքստում վերջին շրջանում առաջացած բավական լուրջ խնդիրների կարգավորման համար։ Այդ պատճառով էլ թուրքական իշխանությունները և հատկապես Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը դիմում են հաճախ անգամ ոչ ստանդարտ միջոցների՝ այդ թվում նաև քարոզչական մեխանիզմների կիրառմանը։

Վերոնշյալի համատեքստում Թուրքիայի նախագահն արդեն տևական ժամանակ է ամբողջ աշխարհին փորձում է ներկայանալ որպես բոլոր մահմեդականների առաջնորդ՝ յուրօրինակ «խալիֆ»՝ այդ մասին բացեիբաց չհայտարարելով, սակայն շատ հաճախ խոսելով մահմեդականների համընդհանուր շահերն իբր ներկայացնելու իր «հանձնառության» մասին։ Այդ առումով խիստ հատկանշական է ընդամենը 2 ամիս առաջ սրված Երուսաղեմի հիմնախնդրի հետ կապված Թուրքիայի նախագահի բավական ակտիվ գործունեությունը, և այս դեպքում ևս, ինչպես ինքը՝ Էրդողանն է սիրում կրկնել՝ նման «լիազորություն» իրեն իբրև թե վերապահվել է Իսլամական համագործակցության կազմակերպության և ամբողջ իսլամական աշխարհի կողմից, ինչը բնականաբար, մեղմ ասած, հեռու է իրականությունից։

Էրդողանի՝ Վատիկան այցը ևս արդեն թվարկված իրողությունների տրամաբանության մեջ է։ Նման կերպ Թուրքիայի նախագահը նախևառաջ փորձ է կատարել բարելավել առաջինը՝ Անկարայի և Վատիկանի բավական խնդրահարույց հարաբերությունները, որոնք ի դեպ, ավելի էին սրվել հատկապես 2015թ. ապրիլին Վատիկանում Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված պատարագից հետո, նաև նշված հարցի հետ կապված Հռոմի Ֆրանցիսկոս Պապի հայտնի դիրքորոշման պատճառով։ Մյուս կողմից՝ թուրքական քարոզչությունը Էրդողանի՝ Վատիկան կատարած այցը փորձում է ներկայացնել որպես աշխարհի երկու կարևոր կրոնական համայնքների՝ մահմեդականների և կաթոլիկ քրիստոնյաների առաջնորդների հանդիպում։

- Այսինքն՝ Էրդողանը Վատիկանում փորձել է ներկայանալ որպես համայն իսլամական աշխարհի առաջնո՞րդ։

-Նման փորձ, ըստ էության եղել է, այլ է խնդիրը, թե որքանո՞վ է դա հաջողված եղել։ Վատիկան կատարած այցից հետո Էրդողանն այցի արդյունքներն ամփոփել է թուրքական խորհրդարանում իր ղեկավարած կուսակցության խմբակցության նիստին և նշել, որ ինքը՝ որպես Իսլամական համագործակցության կազմակերպությունը նախագահող Թուրքիայի ղեկավար, կաթոլիկ աշխարհի հոգևոր առաջնորդի հետ քննարկել է իսլամական աշխարհին հուզող կարևոր հարցեր։ Ընդհանրապես, Թուրքիայի նախագահի՝ Վատիկան կատարած այցի վերաբերյալ տարածված պաշտոնական տեղեկատվությունից, նաև թուրքական ԶԼՄ-ներում տարածված հենց Էրդողանի խոսքերից տպավորություն է ստեղծվում, որ նա Վատիկանում խոսել է ոչ այնքան Թուրքիա-Վատիկան հարաբերությունների կարգավորումից, որքան նպատակ է ունեցել Հռոմի Պապի հետ քննարկելու Երուսաղեմի շուրջ ստեղծված իրավիճակը։ Իհարկե, կարելի է նաև ենթադրել, որ Վատիկանում կայացած բանակցություններում Թուրքիայի նախագահին հաջողվել է ընդհանուր որոշ եզրեր գտնել միայն հենց Երուսաղեմի հարցում, ինչն էլ նկատելի ուռճացումներով ներկայացնում է թուրքական պաշտոնական քարոզչությունը։

-Այցի վերաբերյալ տարածված պաշտոնական հաղորդագրության մեջ նշվել է, որ կողմերը քննարկել են նաև Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ Վատիկանի դիրքորոշման հարցը։ Ի դեպ, այդ խնդիրը նաև քարոզչական նպատակով օգտագործվել է թուրքական և ադրբեջանական որոշ լրատվամիջոցների կողմից։ Ո՞րն է եղել թուրքական կողմի իրական նպատակը։

-Ես կասեի՝ պաշտոնական հաղորդագրության մեջ նշված բավական սեղմ տեղեկատվությունը թուրքական կողմն օգտագործել է առավելապես կեղծ և ակնհայտ ապատեղեկատվություն պարունակող քարոզչական նյութերի տարածման միջոցով նախևառաջ սեփական թիրախային լսարանի վրա ազդելու համար, իսկ ադրբեջանակականն էլ, ինչպես շատ հաճախ, այս հարցում ևս երկրորդ ջութակի դեր է կատարել։ Իրականում Թուրքիայի նախագահի պաշտոնական կայքում հրապարակված հաղորդագրության մեջ ընդամենը նշվել է, որ Էրդողանը Պապի հետ «հանդիպմանը հնարավորություն է ունեցել ևս մեկ անգամ ամենաբարձր մակարդակով արտահայտել «հայկական անհիմն պնդումների» հետ կապված զգայունությունը՝ ընդգծելով Ֆրանցիսկոս Պապի բավական ողջամիտ մոտեցումն այս հարցի շուրջ»։ Մինչդեռ մի քանի երրորդական կարևորության թուրքական լրատվամիջոցների կողմից տարածված տեղեկատվությունը, թե իբր «Ֆրանցիսկոս Պապը, այսպես կոչված «Հայոց ցեղասպանության» հարցում համերաշխ է Թուրքիայի հետ», ակնհայտորեն կեղծ է և որևէ ճշգրիտ աղբյուրի վրա հիմնված չէ։ Այս իրողությունը փաստորեն ուղղակի ցուցիչ է առ այն, որ Հայոց ցեղասպանության խնդրի հետ կապված Վատիկանում չհասնելով իրական արդյունքների՝ թուրքական կողմը դիմել է ապատեղեկատվության տարածման ամենապարզունակ եղանակին, ինչը բացահայտելը բոլորովին մեծ ջանքեր չի պահանջում։

-Իսկ ինչպիսի՞ պաշտոնական արձագանքներ են եղել Վատիկանից հանդիպման և դրա ընթացքում քննարկված խնդիրների՝ հատկապես Հայոց ցեղասպանության հարցի վերաբերյալ։ Հետաքրքիր կլիներ հասկանալ նաև Սուրբ Աթոռի դիրքորոշումները։

-Հարկ է նշել, որ Սուրբ Աթոռի պաշտոնական լրատվական հարթակ «Վատիկանի ռադիոն» Թուրքիայի նախագահի և Հռոմի Պապի հանդիպման վերաբերյալ տարածած հաղորդագրությունում Հայոց ցեղասպանության հարցի շոշափման առնչությամբ որևէ հիշատակում չի կատարել:

Այս հանգամանքը ևս չափազանց կարևոր ազդակ է առ այն, որ խնդրի վերաբերյալ ոչ միայն որևէ փոփոխություն չկա Վատիկանի դիրքորոշումներում, ինչը բնական է, այլ նաև, որ Սուրբ Աթոռը բոլորովին չի կարևորում թուրքական պնդումները՝ նույնիսկ եթե դրանք հնչեցված էլ լինեն Թուրքիայի առաջին դեմքի շուրթերով։

Այս համատեքստում ակնհայտ է, որ Հայաստանի և Վատիկանի միջև հատկապես վերջին շրջանում աննախընթաց համերաշխ կերպով զարգացող հարաբերությունները ամրակայված են թե՛ իրական քաղաքական գործողություններով, և թե՛ ինչը Վատիկանի պես հոգևոր կենտրոնների համար պակաս կարևոր չէ, նաև խորհրդանշական քայլերով․ ի վերջո ամեն օր չէ և ամեն պետության հասու չէ Սուրբ Աթոռի հետ ունենալ այնպիսի վստահելի և սերտ հարաբերություններ, որոնց տրամաբանական ամրապնդման արդյունքում կարելի կլիներ գրանցել այնպիսի հաջողություն, ինչպիսին կաթոլիկ աշխարհի հենց սրտում Գրիգոր Նարեկացուն տիեզերական վարդապետ հռչակելն էր։

Լրահոս
ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Մայիսի 21 Արթուր Վանեցյանը խոստանում է ԱԱԾ համակարգի աշխատավարձերի հարցին անդրադառնալ գալիք տարի Արցախի Նախագահը մասնակցել է «Թալիշի վերածնունդ» նախագծի մեկնարկի հանդիսավոր արարողությանը Ամերիկահայ բարեգործը 1 մլն դոլար նվիրաբերելու Գետավանի դպրոցին. ԱՀ պետնախարարն ընդունել է «Հայաստան» հիմնադրամի պատվիրակությանը ՀՀ վարչապետը և նախագահը ներկա են եղել սպարապետ Վազգեն Սարգսյանի մոր՝ Գրետա Սարգսյանի հոգեհանգստի արարողությանը ՀՀ զինված ուժերն անպատասխան չեն թողնի Հայաստանի սահմանի հետ Ադրբեջանի ինժեներական աշխատանքները ԱԱԾ տնօրեն Արթուր Վանեցյանը խոսել է իր ընտանիքի անդամների բիզնեսի մասին «Շիրակ»-ը հրաժարվում է Հայաստանի առաջնության խաղերին մասնակցել «Երևան 2800» գորգը նվիրաբերվել է Երևան քաղաքի պատմության թանգարանին ՀՀ կրթության և գիտության նախարարությունը նախատեսում է ստեղծել առցանց կրթական հարթակ Մենք Թումանյանի, Կոմիտասի, Չարենցի ողբերգությունը կթարգմանենք որպես երջանկություն՝ այսօրվա եւ վաղվա սերունդներին ի պահ. Նիկոլ Փաշինյան Արթուր Վանեցյանը Ֆելիքս Ցոլակյանի քայլը դավաճանություն չի համարում Անձրևներն ու ամպրոպը կուղեկցվեն քամու ուժգնացմամբ. առանձին շրջաններում կարկուտ կտեղա Բակո Սահակյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Վազգեն Սարգսյանի մոր՝ Գրետա Սարգսյանի մահվան կապակցությամբ ՀՀ ԱԺ նախագահ Բաբլոյանը ծննդյան տարեդարձի առթիվ շնորհավորել է հայ մեծ բարերար Լուիզ Սիմոն Մանուկյանին Ամփոփվել են Արցախում անցկացված օպերատիվ-մարտավարական զորավարժությունների արդյունքները Մասնագիտությունների մանկական քաղաքը հյուրընկալեց ԶԼՄ-ի ներկայացուցիչներին և իրենց երեխաներին ԱԱԾ-ում կադրային փոփոխություններ չեն սպասվում ԱԱԾ-ն խոստանում է խոշոր կոռուպցիոն սխեմաներով հարստացած մարդկանց բացահայտում Հովանավորչության յուրաքանչյուր դեպքի հետևելու է կոշտ արձագանք. ԱԱԾ տնօրեն Մահացել է Գրետա մայրիկը՝ Վազգեն Սարգսյանի մայրը Դավիթ Տոնոյանն Արցախում հանդիպել է «Ես եմ» ծրագրով զորակոչված զինծառայողների հետ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին շնորհավորական ուղերձ է հղել Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին Արթուր Վանեցյանի նշանակումը ԱԱԾ տնօրենի պաշտոնում համակարգում ոգևորությամբ է ընդունվել ԱԱԾ տնօրենը որոշ մտահոգությամբ է վերաբերվում պաշտոնյաների սոցցանցային ուղիղ միացումներին Արթուր Վանեցյանը հանձնարարել է ԱԱԾ մարմիններում կատարել կառուցվածքային փոփոխություններ Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն պատասխանել է պաշտոնական Բաքվին Արցախի ներկայացուցիչների հետ հանդիպման առնչությամբ Արքայազն Հարրիի եւ Մեգան Մարքլի հարսանիքը ողջ աշխարհի ուշադրության կենտրոնում է. հյուրերի շարքում է նաև Ալեքսիս Օհանյանը Արցախի նախագահն ընդունել է ՀՀ մշակույթի նախարար Մակունցին ՊՊԾ գնդի գրավման գործով ամբաստանյալները տեղափոխվել են ՔԿՀ-ներ ՀՀ իշխանության որևէ ներկայացուցիչ հրահանգ չի տալու դատարաններին այս կամ այն որոշում կայացնելու հարցում. Փաշինյան ՀՀ նախագահը շնորհավորական ուղերձ է հղել բարերար Լուիզ Սիմոն Մանուկյանին Արցախի խորհրդարանում ընդունել են ՀՀ արտգործնախարար Զոհրաբ Մնացականյանին Արմեն Սարգսյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Կուբայի Պետական խորհրդի նախագահին Ծիծեռնակաբերդում հարգանքի տուրք մատուցեցին Պոնտոսի հույների ցեղասպանության զոհերի հիշատակին Ոստիկանության բաժիններ են տարվել բազմաթիվ քրեական «հեղինակություններ» ու «օրենքով գողեր» Թանգարանային գիշերը՝ Մայր Աթոռում. կցուցադրվեն Առաջին Հանրապետության թղթադրամները Արագաչափերն ու տեսանկարահանող սարքերը շարունակում են գործել. ՀՀ ոստիկանություն ԱԱԾ պետը հերքում է ԱՄՆ-ից Հայաստան FBI-ի հետաքննիչների ժամանման մասին լուրը Հայաստանի և Արցախի ԱԳ նախարարները քննարկել են ԼՂ խնդրի կարգավորման գործընթացի վերջին զարգացումները
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan