Ճգնաժամի լռությունը. Տարածաշրջանը բախման շեմին, Երևանը՝ քարոզարշավի․ Natnews.am

Ճգնաժամի լռությունը. Տարածաշրջանը բախման շեմին, Երևանը՝ քարոզարշավի․ Natnews.am

Մերձավոր Արևելքում ծավալվող ռազմական հակամարտությունն արդեն տեղափոխվել է Հարավային Կովկաս՝ Հայաստանի համար ստեղծելով անվտանգային լուրջ մարտահրավերներ։ Թեհրանի վրա իրականացված ԱՄՆ-Իսրայել համատեղ օդային հարվածը և Իրանի Գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեիի մահը խախտել են տարածաշրջանային ուժերի հավասարակշռությունը։ Մինչ Իրանում ընթանում է նոր առաջնորդի ընտրության փակ գործընթացը, իսկ Իսրայելը հայտարարում է հնարավոր հաջորդներին թիրախավորելու պատրաստակամության մասին, Հայաստանի հարավային սահմանի անվտանգությունը հայտնվել է անմիջական սպառնալիքի տակ։ Այս պայմաններում, երբ Նախիջևանի ուղղությամբ արձանագրվում են ռազմական միջադեպեր, իսկ Իրանը վերջնագիր է ներկայացնում Ադրբեջանին, Նիկոլ Փաշինյանի կողմից իրականացվող ակտիվ քարոզարշավը դիտվում է որպես արտաքին վտանգների անտեսում։ Իշխանության կենտրոնացումը ներքաղաքական օրակարգի վրա ստեղծում է կառավարման վակուում, որը մեծացնում է պետության խոցելիությունը արտաքին ճնշումների նկատմամբ։

Առկա իրավիճակում Հայաստանի համար ուրվագծվում են մի քանի հնարավոր բացասական սցենարներ, որոնց վերաբերյալ գործադիր իշխանությունը դեռևս հստակ հակազդման ծրագրեր չի ներկայացրել։ Առաջին հերթին, Իրան-Ադրբեջան հնարավոր բաց հակամարտության դեպքում Սյունիքի սահմանային գոտին կարող է վերածվել ռազմական գործողությունների տարածքի։ Սա կհանգեցնի Իրանի հետ կապի խզմանը, ինչը Հայաստանի համար նշանակում է էներգակիրների մատակարարման դադարեցում և հարավային առևտրային ուղու փակում։ Մինչ կառավարության ղեկավարը զբաղված է քարոզչությամբ, երկիրը կարող է զրկվել իր միակ այլընտրանքային ռազմավարական ելքից։ Մյուս կողմից, օգտվելով Իրանի ներքաղաքական անկայունությունից և ուժերի կենտրոնացումից դեպի Իսրայել, Ադրբեջանը կարող է փորձել ուժային ճանապարհով լուծել «միջանցքի» հարցը։ Նախիջևանում տեղի ունեցած պայթյունները կարող են օգտագործվել որպես առիթ՝ Հայաստանի սուվերեն տարածքի վրա հարձակում սկսելու և Սյունիքը մայր երկրից անջատելու համար։

Իրավիճակը կարող է էլ ավելի բարդանալ, եթե Հայաստանը վերածվի տարածաշրջանային բախման հարթակի։ Եթե Իրանը թիրախավորի Ադրբեջանի տարածքում գտնվող իսրայելական ռազմական օբյեկտները, Հայաստանը կհայտնվի հակադարձ հարվածների գոտում։ Ռուսաստանի Դաշնության նախազգուշացումները Նախիջևանի վերաբերյալ փաստում են, որ խոշոր խաղացողները պատրաստվում են միջամտության։ Այս ռիսկերի պայմաններում Երևանի պասիվ դիրքորոշումը և քարոզարշավային գործունեությունը երկիրը զրկում են սեփական շահերը պաշտպանելու հնարավորությունից՝ թույլ տալով, որ Հայաստանի ճակատագիրը որոշվի արտաքին ուժային կենտրոնների բանակցությունների արդյունքում։

Նարինե Գաբրիելյան National լրատվական

Հետևեք մեզ նաև Telegram-ում