Հայաստան․ եվրոպամետ հայտարարությունների և քաղաքական իրականության բախումը. Արթուր Դանիելյան
Կարդացեք նաև
«Ադեկվատ» միաբանության հիմնադիր Արթուր Դանիելյանը գրել է. «Ավտորիտար «եվրոպամետությունը»
Զավեշտ կա այն փաստում, որ Հայաստանը, իր՝ Եվրամիությանը միանալու նկրտումների մասին սկսել է առավել բարձրաձայն խոսել այն պահին, երբ հայ հասարակության մեջ Եվրամիության հետ կապված ամեն ինչ առավել արժեզրկված է: Տարիներ շարունակ կար արմատացած կարծրատիպ, որ ԵՄ-ն խորհրդանշում է՝ որակի նշաձողեր, թափանցիկ ու արդյունավետ վարչարարություն, քաղաքական պատասխանատվության մշակույթ, իշխանության թևերի հավասարակշռություն, ժողովրդավարական մեխանիզմների ամրություն, մարդու անքակտելի իրավունքների պաշտամունք: Վերջին երկուսն այնքան էին ֆետիշացվում, որ դարձել էին «եվրոպական արժեքներ» կոչեցյալի համապարփակ խորհրդանիշ:
Ներկայիս Հայաստանում մարդու իրավունքների իբր պաշտպանությամբ զբաղվող տարատեսակ ՀԿ-ները և պետպաշտոնյաները դարձել են ընդամենը քարոզչական գործիքներ, որոնք ըստ քաղաքական հայեցողության որոշում են՝ ով է մարդ և ով մարդ չէ, և ըստ այդմ՝ ով պիտի զրկվի բոլոր իրավունքներից և ով պիտի ստանա անքննելի գերմարդկային իրավունքներ: Այս ընտրողական «գերմարդասիրությունը» երեսպաշտությամբ քողարկվում է աշխարհաքաղաքական պրագմատիզմի ներքո, որը սակայն գաղափարախոսական հարթության մեջ արժեզրկում է այն ԵՄ-ն և իր ենթադրյալ արժեքները, որին իբր թե ձգտում է ներկայիս Հայաստանը: Ընդ որում արժեզրկման գլխավոր գործոնն այն փաստն է, որ բոլոր հիշյալ երևույթները տեղի են ունենում եվրոպական պաշտոնյաների ծափողջույնների ներքո, որոնք իրենց կլեպտոկրատական դրսևորումներով գրեթե չեն զիջում իրենց հայաստանյան գործընկերներին:
Մոտ 500 տարի անց պարսից լուսավորչական գաղափարները այնուամենայնիվ ներթափանցեցին դեռ բեղմնավորման փուլում գտնվող Եվրոպա: Գիտակցելով Հռոմեական կայսրության տրանսֆորմացիայի անհրաժեշտությունը՝ Կայսր Կոնստանտինը որոշեց որդեգրել Քրիստոսի ուսմունքը՝ որպես Հռոմեական կայսրության գլոբալիստական գաղափարի հենարան: Ուսմունքն իհարկե իր արմատներով սերում է սեմական Հին կտակարանից, այնուամենայնիվ Քրիստոսի աստվածային էության մասին առաջինը վկայակոչեցին հենց պարսից մոգերը, ինչը բուն Հուդեայում, մեղմ ասած, չընդունվեց:
Եվրոմիության մեկնարկը 301 թվին
Հին Հնդկաստանի, Պարսկաստանի և Հունաստանի դիցաբանական առասպելներն իր մեջ կլանած և դրանով իր էությամբ հնդեվրոպական դարձած քրիստոնեությունը այն հենարանն էր, որի շնորհիվ Կոնստանտինը կարողացավ հիմք դնել Եվրոպայի միավորմանը: Ինտեգրացիոն նոր համակարգն իր առաջին կիրառական փորձարկումն անցավ հենց Հայաստանում, որտեղ, Կեսարիայից ժամանած, պարթև Գրիգոր Լուսավորիչը, պարթևական Արշակունիների տոհմի հետ միասին հայերին ներառեց Հռոմի արտաքին քաղաքական նոր հայեցակարգի մեջ:
Հռոմի պատրիկները չէին ուզում համակերպվել այն մտքի հետ, որ հանուն կայսրության հարատևության, իրենց լեգիոններում տասնամյակներ ծառայած և զորահրամանատարի կոչմանը արժանացած, գերմանացի Արմինուսը պիտի Հռոմում այն նույն իրավունքներն ունենա, որ իրենց զավակները ստանում էին պարզապես ծնվելով: Շարքային գալը չէր հասկանում, թե ինչու նրանք պետք է հարկ մուծեն, որպեսզի կառուցվեն որակյալ ճանապարհներ, մանավանդ, եթե դրանք բոլորը տանում էին Հռոմ: Այս երկու ռազմավարական խնդիրների լուծման բանաձևը առաջարկել էր քրիստոնեությունը, օրինակ՝ հայտնի հարսանիքից հետո նվեր ստացված օծանելիքի արդյունավետ շահագործման շուրջ ծագած Հուդայի և Հիսուսի հայտնի բանավեճի շրջանակներում: Հիշյալ բանաձևը կայսրությանը կցեց Հայաստանը, իսկ հետո՝ ողջ Եվրոպան և Մերձավոր Արևելքը, իսկ կայսրության կառավարման բանալիները հետագայում սկսեցին փոխանցվել նաև գերմանացի Արմինիուսի ժառանգներին, ֆրանկերին, իբերիացիներին, հույներին, սկանդինավներին և բազմաթիվ այլ ազգերի, որոնց շարքերում էին նաև հայերը:
Եվրոպան՝ ասֆալտ և Միքելանջելո
Իմ համար եվրոպական արժեքներ կոչեցյալը երկու հարթության մեջ են պարփակված: Եթե կարճ, ապա դա ճանապարհներն են ու Միքելանջելոն: Ճանապարհները, դրանց որակը, տնտեսական և աշխարհաքաղաքական նշանակությունը որպես հանրային միջոցների կառավարման արդյունավետության խորհրդանիշ և Միքելանջելոն, կամ Ջորդանո Բրունոն, կամ ցանկացած այլ արվեստագետ ու գիտնական, որոնց տրվել են հիշյալ հանրային միջոցները, որպեսզի իրենց ստեղծագործությունների ու գյուտերի միջոցով մեզ բոլորիս մոտեցնեն Աստծուն՝ լոգոսին: Եվրոպացի են եգիպտական Ալեքսանդրիայի գրադարանի ստեղծողները, սիրիական Անտիոքի հոգևորականները, հայկական Մատենադարանի հայրերը: Եվրոպացին դա այն մարդն է, ով իր հացից կտրում է մի որոշ տոկոս, որպեսզի կառուցի որակյալ և արդյունավետ ճանապարհներ, ֆինանսավորի գիտնականներին ու արվեստագետներին, որպեսզի վերջիններս մեզ հասցնեն լոգոսին՝ Աստծուն, այն տիեզերական խաղաղությանը, որն իջնում է անտառաճանաչ բարբարոսի վրա, երբ նա առաջին անգամ տեսնում է Միքելանջելոյի Պիետային:
Հայության դավադրություն
Այս ձգտումն էր իմ նախնիներին դրդել 1700 տարի առաջ ընդունել Քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն և դառնալ Եվրոպայի պաշտպանության առաջին սահմանագիծը: Այս ձգտումն էր իմ նախնիներին դրդել 1500 տարի առաջ սեփական զորքով պաշտպանել Հռոմի ադրիատիկ ափը և այնտեղ տաճարներ կառուցել: Հիշյալ ձգտումն էր իմ նախնիներին 1000 տարի առաջ դրդել բացել Անտիոքի դարպասները առաջին խաչակիրների համար և թույլ տալ Եվրոպային մուտք գործել իր համար կենսական նշանակություն ունեցող Մերձավոր Արևելք: Այս ձգտումն էր իմ նախնիներին դրդել ազատել Բոլդվին Երկրորդին գերությունից և օգնել նրան ազատագրել Երուսաղեմը: Այս ձգտումն էր իմ նախնիներին 900 տարի առաջ դրդել օգնել Անժույի դքսերին զբաղեցնել Անգլիայի գահը և իրենց վստահել Կիլիկիայի գանձարանը մեր պետության անկումից հետո: Այս ձգտումն էր իմ նախնիներին դրդել ծառայել Նապոլեոնին և իր թիկնապահները հանդիսանալ, ինչպես նաև միջնորդել, որպեսզի Նապոլեոնը և ռուս կայսր Պավելը դաշինք կնքեն (սրա համար մենք դաժանորեն պատժվեցինք հարյուր տարի անց):
Հայերն էին օժանդակել Նոբել եղբայրներին ստեղծելու եվրոպական նավթարդյունաբերությունը Բաքվում, որի հիման վրա հիմնադրվեց Նոբելյան մրցանակը: 1921-ին Գարեգին Նժդեհի գործողությունները թույլ տվեցին տապալել տրոցկիստներին Մոսկվայում և թույլ չտալ Եվրոպայի տապալումը արնախում ու անաստված կոմինտերնի կողմից: ԽՍՀՄ արտաքին առևտրի ժողկոմիսար Անաստաս Միկոյանն էր այն մարդը, որ 1939-ին հասավ նրան, որ Գերմանիայի և Սովետական Միության միջև կնքվեց համապարփակ առևտրի համաձայնագիրը, որը պիտի թույլ չտար, որպեսզի Եվրոպայում ավերիչ պատերազմ սկսվեր: Ցավոք պատերազմը սկսվեց, ավիրեց Եվրոպան ու դարձրեց այն ամերիկյան գաղութ:
Քանի դեռ եվրաչինովնիկները թույլ կտան, որ անհասկանալի վերպետական կորպորացիաներից ֆինանսավորվող «կանաչները» փակեն գերմանական միջուկային կայանները և փլուզեն արդյունաբերությունը, քանի դեռ այդ «կանաչները» կոչնչացնեն Ֆրանկոյի կառուցած ջրամբարները ու ավերիչ ջրհեղեղներ կբերեն Իսպանիայում, քանի դեռ «աջերը» այդ ամենում գաղութատերերի փոխարեն կմեղադրեն միգրանտներին, քանի դեռ գերմարդասիրական եվրոպամետության անվան տակ Հայաստանում կպահպանվի ավտորիտար օկուպացիոն վարչակազմը, Եվրոպան մնալու է ստրկության մեջ և դանդաղ փլուզվելու է»: