Տարեվերջյան թանկացումների ալիք․ ինչու են էլեկտրամոբիլ ներկրողները հայտնվել փակուղու առաջ

Հայկական ավտոշուկայում այս օրերին թեժ քննարկումների գլխավոր թեման էլեկտրամոբիլների ներմուծման արտոնությունների ավարտն է։ 2027 թվականի հունվարի 1-ից ուժը կորցնող են դառնալու ինչպես ԵԱՏՄ զրոյական մաքսատուրքի քվոտային պայմանները, այնպես էլ Հայաստանում գործող ԱԱՀ-ից ազատման մեխանիզմը։ Վերջին տարիներին պետության կողմից որդեգրված այս քաղաքականությունը հիմք էր դրել իսկական բումի․ վիճակագրությունը փաստում է, որ միայն 2025 թվականին երկիր է ներմուծվել ավելի քան 21,500 էլեկտրական մեքենա։ Շուրջ 93 տոկոսը մնում և շահագործվում է տեղում, ինչը նշանակում է, որ ոլորտում ձևավորվել է կենսունակ տնտեսական էկոհամակարգ՝ սպասարկման կայաններից մինչև լոգիստիկ ընկերություններ։

Սակայն այս բարենպաստ շրջափուլը մոտենում է ավարտին, և հունվարից շուկան կանգնելու է կտրուկ փոփոխությունների առաջ։ Մասնագետների հաշվարկներով՝ եթե արտոնությունները չերկարացվեն, 20,000 դոլար մաքսային արժեք ունեցող միջին վիճակագրական էլեկտրամոբիլի հարկային բեռը կարող է աճել մինչև 38 տոկոս։ Այս ցուցանիշը ներառում է ինչպես 20 տոկոս ԱԱՀ-ի վերադարձը, այնպես էլ հնարավոր 15 տոկոս մաքսատուրքը։ Նման հարվածը չի շրջանցելու գրեթե ոչ ոքի՝ սկսած անհատ գնորդներից մինչև քաղաքային տաքսի ծառայություններ ու փոքր բիզնեսներ, որոնց համար էլեկտրամոբիլը դարձել էր եկամտի հիմնական աղբյուր։

Իրավիճակն առավել մտահոգիչ է այն քաղաքացիների համար, ովքեր մեքենաներ են պատվիրել նախօրոք, բայց դրանք դեռևս ճանապարհին են։ Մաքսային օրենսդրության կանոններով՝ արտոնությունից օգտվելու համար որոշիչը ոչ թե գնման կամ պատվերի ամսաթիվն է, այլ մաքսային հայտարարագրի փաստացի գրանցումը մինչև տարեվերջ։ Ովքեր չհասցնեն ձևակերպվել մինչև դեկտեմբերի 31-ը, հունվարին կստիպված լինեն վճարել լրացուցիչ հարկեր։

Կառավարությունն իր հերթին փորձում է փոխզիջումային լուծումներ գտնել և շրջանառության մեջ է դրել նոր ծրագրի նախագիծ։ Այն նախատեսում է մինչև 15 միլիոն դրամ մաքսային արժեք ունեցող էլեկտրամոբիլների համար անձնական օգտագործման նպատակով հետագայում ԱԱՀ-ի փոխհատուցման մեխանիզմ։ Այդուհանդերձ, մասնագետները նշում են, որ այս նախագիծը դեռևս հում է, ունի բազմաթիվ սահմանափակումներ և ամբողջությամբ չի լուծում մաքսատուրքի բեռի տակ հայտնվելու ռիսկը։ Մինչ շուկան սպասում է ԵԱՏՄ հարթակում հնարավոր նոր պայմանավորվածություններին, ներկրողներն ու գնորդները ստիպված են լուրջ վերահաշվարկներ կատարել։

Հետևեք մեզ նաև Telegram-ում