AM | RU
USD
EUR
RUB

Դրամի արժեզրկումը կբերի գնաճի. տնտեսագետ

 

ԵՐԵՎԱՆ, 24 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ, Tert.amԴրամի արժեզրկումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ երկիր ավելի քիչ արտարժույթ է մտնում, քան դրա պահանջարկն է, և դրա հետևանքով արտարժույթը արժևորվում է: Սա հետևանք է մեր երկրի տնտեսությունում տեղի ունեցող բացասական գործընթացների: Այս մասին Tert.am-ի հետ զրույցում ասաց տնտեսագետ Կառլեն Խաչատրյանը: Դրամի արժեզրկումը, նրա խոսքով՝ գնաճային ճնշումներ է բերելու: «Կարևոր է, որ մեր երկրի տնտեսությունում արմատական փոփոխությունների արդյունքում հասնենք որոշակի աշխուժացման, այսինքն` տնտեսությունն ուժեղանա, որն իր հետ կբերի դրամի արժևորում: Եթե տնտեսական պրոցեսները որևէ կերպ արմատապես չփոխվեն, կարծում եմ՝ դրամի արժեզրկումը կշարունակվի»,- ասաց Կառլեն Խաչատրյանը: Սակայն, տնտեսագետի կարծիքով՝ գործող Կառավարությունը չունի բավարար ներուժ երկրի առջև ծառացած տնտեսական խնդիրները լուծելու համար:

- Պարոն Խաչատրյան, վերջին օրերին դրամի արժեզրկում է նկատվում: Մասնավորապես, եթե մոտ 10 օր առաջ 1 դոլարն արժեր 480-490 դրամ, այժմ այն հասել 520 դրամի: Ինչո՞վ է պայմանավորված դրամի արժեզրկումը:

- Դրամի արժեզրկումը հետևանք է մեր երկրի տնտեսությունում տեղի ունեցող բացասական գործընթացների: Մեծ իմաստով դրամի փոխարժեքը որոշվում է շուկայում արտարժույթի պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցությամբ: Այսինքն, երբ ներկրողներին անհրաժեշտ է իրենց դրամը վերածել դոլարի, դոլար ձեռք բերել, արտահանողներին կամ դրսից տրանսֆերտ ստացողներին՝ հակառակը: Հիմա փաստացի դրամի արժեզրկումը պետք է պայմանավորել այն հանգամանքով, որ երկիր ավելի քիչ արտարժույթ է մտնում, քան դրա պահանջարկն է, և դրա հետևանքով արտարժույթը արժևորվում է:

- Կենտրոնական բանկի անելիքը ո՞րը պետք է լինի այս հարցում, միջամտության և դրամի կայունացման անհրաժեշտություն չկա՞:

- Մեծ իմաստով, Կենտրոնական բանկը փոխարժեքը կայուն պահելու խնդիր չունի: 2015 թ. սահմանադրական փոփոխություններով Սահմանադրությամբ ամրագրել ենք, որ ԿԲ-ի գլխավոր խնդիրը գների և ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովումն է: Այս իմաստով, Կենտրոնական բանկը լողացող փոխարժեքի քաղաքականություն է իրականացնում, երբ որևէ կերպ գոնե պաշտոնապես փոխարժեքը կարգավորելու անհրաժեշտություն չունի: Այս տեսանկյունից, ԿԲ-ն փաստացի անելիք չունի: Այստեղ շատ ավելի կարևոր է, որ մեր երկրի տնտեսությունում արմատական փոփոխությունների արդյունքում հասնենք որոշակի աշխուժացման, այսինքն, տնտեսությունն ուժեղանա, որն իր հետ կբերի դրամի արժևորում:

- Ձեր կանխատեսմամբ՝ դրամի արժեզրկումը շարունակակա՞ն կլինի առաջիկայում:

- Կանխատեսում անելը բարդ ու անշնորհակալ գործ է, հետևաբար զերծ կմնամ կոնկրետ կանխատեսում անելուց, բայց եթե տնտեսական պրոցեսները որևէ կերպ արմատապես չփոխվեն, այսինքն՝ տնտեսությունում կտրուկ իրադարձություններ տեղի չունենան, և մենք ունենանք իներցիոն զարգացում, կարծում եմ՝ դրամի արժեզրկումը կշարունակվի:

- Դրամի արժեզրկմանը զուգահեռ սպառողական շուկայում գնաճ սպասվո՞ւմ է:

- Այո, սա տնտեսության վրա որոշակի գնաճային ճնշում բերելու է այն պարզ պատճառով, որ ներմուծվող ապրանքները դրամով արդեն թանկանալու են: Այսինքն, եթե նույն ապրանքը մենք միշտ ներմուծել ենք պայմանական 1 դոլարով և այդ 1 դոլարը այստեղ 480 դրամ է եղել, հիմա արդեն այն թանկանում է, հետևաբար՝ ներմուծվող ապրանքի գինը ուզենք, թե չուզենք ներմուծողները պետք է բարձրացնեն: Գիտենք, որ մեր ներմուծումը 3 անգամ ավելի շատ է, քան արտահանումը: Գումարած դրան ներմուծում-տեղական արտադրություն հարաբերակցության մեջ ներմուծման մասնաբաժինը ևս զգալի է: Հետևաբար, այս հանգամանքը հաշվի առնելով, այո, սա որոշակի գնաճային ճնշում է առաջացնելու: Հավելեմ, որ նախորդ տարիների նման երևույթների փորձը ցույց է տալիս, որ շատ հաճախ անգամ տեղական արտադրողները, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ներմուծվող արտադրանքը թանկանում է, ևս արհեստականորեն գին են բարձրացնում: Եվ դա էլ ավելի է մեծացնում գների բարձրացումը, այսինքն՝ ընդհանուր գնաճային երևույթն ավելի է ակտիվանում: Հետևաբար՝ այստեղ ՏՄՊՊՀ-ն, պետական այլ գերատեսչությունները պետք է որոշակի ակտիվ դերակատարում ունենան, որպեսզի թույլ չտան չհիմնավորված թանկացումներ:

- Նշեցիք, որ դրամի արժևորմանը պետք է հասնել տնտեսությունում արմատական փոփոխություններով, տնտեսությունն ուժեղացնելով: Ներկայիս Կառավարության 2.5 տարվա աշխատանքը տեսել ենք, ի՞նչ եք կարծում, ունակ է այս իշխանությունը նման տնտեսական քաղաքականություն իրականացնել:

- Այս իշխանության առաջին 7-8 ամիսներից հետո պարզ դարձավ, որ նոր ձևավորված Կառավարությունը, քաղաքական թիմը չունի այն կադրային պոտենցիալը, որ կարողանա արդյունավետ տնտեսական քաղաքականություն իրականացնել: Փաստացի, վերջին 2.5 տարվա ընթացքում մեր երկրում, այդ թվում նաև տնտեսությունում տեղի ունեցող գործընթացներն ակնհայտորեն վկայում են այն մասին, որ իշխանությունը տապալել է նաև վարվող տնտեսական քաղաքականությունը, որովհետև չկա գեթ մեկ առաջընթաց տնտեսական բլոկի որևէ հարցում՝ ո՛չ հասարակության սոցիալական խնդիրներն են թեթևացել, ո՛չ առանձնապես բյուջետային, հարկային քաղաքականության առումով առաջընթաց ունենք: Այսինքն՝ տնտեսական ամբողջ բլոկում մենք որևէ շոշափելի առաջընթաց 2.5 տարվա ընթացքում չենք զգացել: Դա մի կողմից երկարաժամկետ պլանավորումներ չունենալու հետևանք է, մյուս կողմից էլ՝ ոչ պրոֆեսիոնալ կադրային ներուժի արդյունք: Կարծում եմ՝ բավարար ներուժ չունի այսօրվա Կառավարությունը երկրի առջև ծառացած տնտեսական խնդիրները լուծելու համար, որովհետև 2.5 տարին քիչ ժամանակ չէր որևէ բարեփոխում, տնտեսական խնդիր լուծելու համար: Միայն մեկ օրինակ կուզեմ բերել: Օրերս քննարկվում է պետական բյուջեի 2021 թ. նախագիծը: Նոր ձևավորված Կառավարությունը, ըստ էության, իշխանության եկավ նաև այն լոզունգով, որ պետք է օպտիմալացումներ իրականացնել, պետական ապարատն ավելի արդյունավետ պետք է աշխատի և այլն: Բայց արդեն այս Կառավարությունը 3-րդ բյուջեի նախագիծն է ներկայացնում, բայց որևէ օպտիմալացման մասին խոսք չկա: Միակ «օպտիմալացումը» եղավ նախարարությունների թվի կրճատումն ու սուպերնախարարությունների ձևավորումը, որոնց արդյունքում, սակայն, պետական ծառայողների թվաքանակը ոչ միայն չի կրճատվել, այլև ավելացել է, պետական ապարատի պահպանման ծախսերը ոչ միայն նվազել են, այլև ավելացել են: Եվ 2021 թ. բյուջեի նախագծում բոլոր պետական գերատեսչությունների առումով թե՛ աշխատավարձի ֆոնդի, թե՛ պահպանման ծախսերի ավելացում ունենք: Նույն նախագծով պլանավորվում է պարգևավճարների ֆոնդն ավելացնել 21 տոկոսով, իսկ սոցիալական ծրագրերին ուղղվող գումարներն ընդամենը 4 տոկոսով են աճել: Սա իմ կարծիքով տապալված սոցիալական քաղաքականության վառ օրինակ է:

- Բազմաթիվ սոցիալական խնդիրներին ավելացել են նաև Արցախից տեղահանվածների հարցը, ինչը ևս ներառված չէ բյուջեի նախագծում:

- Երբ բյուջեի նախագիծը կազմվել է, բնականաբար, այդ խնդիրները ցցուն չեն եղել և իրենց արտացոլումը չունեն բյուջեի նախագծում: Հույս ունեմ, որ խորհրդարանում քննարկումների ընթացքում այս հանգամանքը ևս հաշվի կառնվի: Իրապես, հայրենազրկված մարդկանց սոցիալական խնդիրը պետք է բոլորիս հուզի:

Լրահոս
Լրագրողին հետապնդում են՝ խոչընդոտելով մասնագիտական աշխատանքը. «Մեդիա պաշտպան» ԱԺ-ն արտահերթ նիստ կգումարի ՀՀ քաղաքացիները փետրվարի 1-ից կկարողանան մուտք գործել ՌԴ Տեղի է ունեցել Բայդեն-Պուտին հեռախոսազրույցը Այսօրվա հոսանքազրկումների մասին Կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ Ինչու Ռուսաստանում հեղափոխություն չի լինի. Regnum-ի անդրադարձը Կճանաչի՞ արդյոք Բայդենը Ցեղասպանությունը և ի՞նչ չպետք է անի Հայաստանի իշխանությունը. Սուրեն Սարգսյան Ադրբեջանը ևս 31 զոհված զինծառայողի աճյուն է փոխանցել հայկական կողմին Բերվել է ևս 31 զինծառայողի մարմին. անհետ կորած զինծառայողի հորեղբայր. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ «Հրապարակ»․ Մակունցն անձամբ է խնդրել Փաշինյանին իրեն «դուրս գրել» ակտիվ քաղաքական պրոցեսներից «Հրապարակ»․ ԲԴԽ անդամը՝ Ջհանգիրյանի հավակնությունների մասին «Ժողովուրդ»․ Իշխանությունը փորձում է ժամանակ շահել, մինչև նոր գաղափարներ ծնվեն «Ժողովուրդ»․ Իշխա­նությունը պատրաստվում է հաս­նել նրան, որ ԱԺ-ն ցրվի, բայց Փաշինյանը մնա իր պաշտոնին «Հրապարակ»․ Փաշինյանը քրեական գործ է նախապատրաստում Մարությանի դեմ․ Թ․ Վարդանյան «Ժողովուրդ»․ Աշխատում են հասնել Արման Թաթոյանի հրաժարականին «Հրապարակ»․ Ծրագրում են կտրուկ գործողություններ անել և Փաշինյանին հեռացնել պաշտոնից «Հրապարակ»․ «Իմ քայլի» պատգամավորներն ու մարզպետը բնակիչների հետ հանդիպում են կազմակերպել գերեզմանոցում «Հայաստանի Հանրապետություն». Հայ ռազմագերիների վերադարձի հարցը հայտնվել է ԵԽԽՎ օրակարգի լուսանցքում ՕՐՎԱ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ: Հունվարի 27 Գագիկ Ծառուկյանը հանդիպել է ՀՀ-ում ՌԴ դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինի հետ Շուշիի բնակֆոնդը սպառված էր, ադրբեջանցի փախստականներին տեղ չկար. Շուշիի քաղաքապետ (տեսանյութ) Անասնային ինքնապահպանման բնազդով Նիկոլը ծայրահեղ վտանգավոր բլեֆ է սկսել․ Մ․ Մինասյան ՌԴ-ն ողջունում է Իրանի ձգտումն՝ աջակցելու Լեռնային Ղարաբաղի տնտեսության վերականգնմանը. Լավրով Իրանը կվերադառնա միջուկային ծրագրով իր պարտավորվածություններին, երբ ԱՄՆ-ն չեղարկի պատժամիջոցները. Զարիֆ Դավիթ Բաբայանը նամակներ է հղել ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղարին և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր տնօրենին Միհրան Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը չի դադարեցվի. ՔԿ-ն մերժել է միջնորդությունը Լավրովը հայտարարել է, որ Իրանի հետ հարաբերությունները կախված չեն լինելու ԱՄՆ-ի «քմահաճույքներից» Դատարանը Փաշինյանին պարտավորեցրեց ներողություն խնդրել Խաչատրյաններից Հայաստանին անհրաժեշտ է հաղթանակ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ է անցել հայոց պատմության և մշակույթի առնվազն 1456 հուշարձան Վազգեն Մանուկյանի հանդիպումը Արարատի մարզի բնակիչների հետ. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ Պաշտպանության նախկին փոխնախարար Արտակ Զաքարյանի ասուլիսը. ՈՒՂԻՂ Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 138 դեպք ինչը կարող էր Գուրգեն Արսենյանին ստիպել դառնալ Նիկոլի նման ձախողակ-դավաճանի հաճախորդը․ Սամվել Ֆարմանյան Արցախի նախագահը Ներքին գործերի նախարարության անձնակազմին է ներկայացրել նախարար Կարեն Սարգսյանին ԵԽԽՎ-ն Բաքվին և Երևանին կոչ է արել արագ իրականացնել եռակողմ համաձայնագրի դրույթները Արցախի ՊԲ–ն հրապարակել է ևս 65 զոհված զինծառայողի անուն Ոստիկանության և վարչապետի ապարատի ծախսերը ավելացել են Իրանը բաց է Սաուդյան Արաբիայի հետ երկխոսության համար. Իրանի ԱԳՆ մամուլի խոսնակ
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan