AM | RU | EN
USD
EUR
RUB

Քանդելով Երևանը, ջնջում ենք մեր պատմությունը

Լավ, միթե՞ կարելի է այս աստիճան չսիրել Երևանը, միթե՞ կարելի է այսպես մանրամասն, փողոց առ փողոց, շենք առ շենք ատել Երևանը: Չէ՞ որ նորով ոչ մեկին չես զարմացնի, նորով ոչ մեկին չես գրավի: Չէ՞ որ քաղաքի այցեքարտը սովորաբար լինում են նրա հնամյա կառույցները:

Միթե՞ հնարավոր չէ նորը համատեղել հնի հետ: Հաճախ մի փոքրիկ ու հին երկհարկանի շենքը կարող է մարդու մեջ շատ ավելի մեծ հույզեր առաջացնել, քան 20 հարկանի մի հսկա էշությունը: Հետո էլ զարմանում ենք, թե բա ոնց է ստացվել, որ հազարամյա հնություն ունեցող ժողովուրդ ենք ու առանձնապես հին կառույցներ չունենք:

Այ երևի հենց այսպես է եղել:

Երբ որևէ զգոսաշրջիկ է գալիս Երևան, մենք սովորաբար փորձում ենք նրան ցույց տալ մի այնպիսի հին շինություն, որը կվկայի մեր արմատների, մեր մշակույթի մասին: Իսկ եթե մենք քանդման նման տեմպերով շարունակենք, ապա ի՞նչ ենք ցույց տալու հյուրին մի քանի տարի անց: Նախկին Երևանի նկարնե՞րը:

Չէ որ հին շենքերը սոսկ շենքեր չեն ու դրանք քանդելով, մենք քանդում ենք մեր պատմությունը, մեր մշակույթը, մեր արժեհամակարգը ու տեղը փորձում լրացնել ինչ որ նորակառույցներով, որոնք քաղաքը զրկում են դիմագծից, սպանում են կոլորիտը ու վերածում քարերի կույտի, քանի որ զուրկ են վաղօրոք մտածված հատակագծից: Դա երևում է նույնիսկ անզեն աչքով:

Այն ինչ քանդվում է այսօր, երբեք չի վերականգնվի ու այսօրվա կառույցները երբևէ չեն դառնա պատմություն, երբեք չեն վկայի մեր ճարտարապետական ունակությունների մասին, քանի որ դրանք ընդամենը ուրիշներից պատճենահանված գծագրեր են, copy past արած շենքեր:

Այս նորակառույցներում չկա ազգային դիմագիծ, այդ շենքերին չի հաղորդվում մարդկային շունչ, դրանցով չի կերտվում թեկուզ նոր, բայց այնուամենայնիվ արժեհամակարգ ու նկարագիր, պատմություն ու մշակույթ: Դրանք սոսկ բիզնես պրոյեկտներ են, ուրիշ ոչինչ: Թեպետ երբեմն նախանձել կարելի է այդ պրոյեկտն իրականացնողների երևակայությանը: Հաճախ շենքեր են կառուցվում այնպիսի տեղերում, որ մինչ այդ թվում էր, որ այդտեղ նույնիսկ մեկ մեքենա հնարավոր չի լինի կայանել:

Անշուշտ նմուշի համար կթողնեն մեկ կամ երկու հին շենք ու կասեն` ահա մեր պատմական կառույցները: Բայց պատմական կառույցները գեղեցիկ են իրենց համապատասխան կոլորիտով, այլ ոչ ճնշված ու բազմահարկանիների արանքներում սեղմված իրենց ողորմելի տեսքով:

Երեկ ականատես եղանք հին կառույցներից մեկի հերթական փլուզմանը, ավելի ճիշտ պայթեցմանը: Խոսքը Հանրապետության փողոցում գտնվող հին տպարանի մասին է: Հին շենքեր, մի ամբողջ սերունդներ են անցել այդ շենքի կողքով ու…գուցե դադարել են նկատել, քանի որ ժամանակի ընթացքում այն այնքան հարազատ էր դարձել տվյալ միջավայրին, որ մարդը սկսել էր չնկատել այնպես, ինչպես չի նկատում իր հարազատ սեփական մատները: Բայց երեկ այդ մատները կտրեցին ու կտրեցին բարբարոսաբար:

Ապշել կարելի էր, տեսնելով թե ինչպես են օրը ցերեկով, առանց ապահովության կանոնները պահպանելու, առանց ուշադրություն դարձնելու մայթեզրին կայանած մեքենաներին, վերցնում ու…պայթեցնում: Տպավորություն էր, որ քաղաքի տվյալ հատվածը ենթարկվեց ռմբակոծության:

Ու ի՞նչ է լինելու ապագայում այդ շենքի փոխարեն: Կիրականացվի հերթական բիզնես պրոյեկտն ու ուրիշ ոչինչ: Կկառուցվի մի հերթական բազմահարկանի, որը քաղաքի տվյալ փողոցը կդարձնի խեղանդամված ու աղճատված մի անհասկանալի պատկերի:

Ու այս ամենը կատարվում է մեր՝ Երևանցիների աչքի առջև:

Ի դեպ, երևանցի չեն լինում գրանցումով, ոչ էլ ծնունդով: Կարելի է ամբողջ կյանքն ապրել Երևանում, նույնիսկ ծնվել Երևանում, բայց չլինել երևանցի և հակառակը: Երևանցին մտածելակերպ է, ապրելակերպ, կենսաձև: Ախր ոնց ասեմ, որ իսկական երևանցին, իր քաղաքի հետ այդպես չէր վարվի: Այդպես վարվում են նրանք, ովքեր Երևանը դիտում են զուտ իրենց համար որպես նվաճման, առաջխաղացման ու փող կուտակելու մի հարմար հրապարակ:

Կարեն ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Լրահոս
Ուկրաինական հեռուստաալիքներով Հայոց ցեղասպանությանը 102-րդ տարելիցին նվիրված սոցիալական հոլովակ է ցուցադրվել Շվեդիայում կայացել են Հայոց ցեղասպանության 102-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումներ Հայերը երբեք չեն մոռացել պատմության սարսափելի էջերը. Մարսելում հարգել են Ցեղասպանության զոհերի հիշատակը Վրաստանի նախագահը բանակցություններ Է վարել Թուրքիայի Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի հետ Թբիլիսիում թուրքական դեսպանատան առջև բողոքի ցույց է կայացել Երևանում տեղի ունեցավ հայերեն կրկնօրինակմամբ «Խոստումը» ֆիլմի փակ ցուցադրությունը Սլովակիայում Հայոց ցեղասպանության տարելիցի արարողությանը մասնակցել են բարձրաստիճան պաշտոնյաներ Պաշտոնական այցով Հայաստան է ժամանել Հնդկաստանի փոխնախագահը ԵՏՀ-ն հավանություն է տվել ԵԱՏՄ գազի ընդհանուր շուկայի ձևավորման ծրագրին Թրամփը կիրառեց «բերանը փակելու» Անկարայի քաղաքականությունը. ԱՄՆ Հայ դատի հանձնախումբ Մակրոնն ընտրությունների երկրորդ փուլում կհավաքի ձայների 61 տոկոսը. հարցում Մտքերս հայրենակիցներիս հետ են. Հենրիխ Մխիթարյան Պետք է լիովին ճանաչել հայ ժողովրդի հիշողությունը. Մակրոն Կաունասի Մայր տաճարում կայացել է Հայոց ցեղասպանության 102-րդ տարելիցի արարողություն Թուրքիան պատրաստ է վերականգնել ԵՄ հետ հարաբերությունները վիզային ռեժիմի վերացման պայմանով Ստամբուլի Սուլթանահմեթ հրապարակում ոգեկոչել են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը Ադրբեջանցի քաղաքական վտարանդիները ապրիլի 24-ին բողոքի ակցիա են կազմակերպել Ստրասբուրգում Ադրբեջանական բանակը ևս մեկ զինծառայող է կորցրել Նախագահը ներկա է գտնվել «Համահայկական նվագախումբ» նախագծի առաջին համերգին Ցեղասպանությունների կանխարգելումը պետք է առաջնահերթ խնդիր լինի ողջ քաղաքակիրթ աշխարհի համար. Հերմինե Նաղդալյան Մոսկվայում տեղի ունեցավ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված բողոքի ցույց Մակրոնը հարգանքի տուրք է մատուցել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին Մեր բանակն այսօր ավելի սպառազինված է, առաջին գիծն ավելի ամուր. Մովսես Հակոբյան Իսրայելում Թուրքիայի դեսպանատան առջև հայերը բողոքի ցույց են անցկացրել Ուղերձ ուղերձի համար. Էրդողանը հիշել է «Առաջին աշխարհամարտին կյանքից հեռացած հայերին» Թուրքիան վաղ թե ուշ ճանաչելու է Հայոց ցեղասպանությունը. վերապրողների սփյուռքահայ ժառանգների կոչը Ծիծեռնակաբերդից Օսմանյան կայսրությունը չի մահացել, Էրդողանի քաղաքականությունը դրա շարունակությունն է Ադրբեջանում նախորդ տարվա ընթացքում ռազմական ծախսերի զգալի կրճատում է տեղի ունեցել. SIPRI Իսպանիայի Առնեդո քաղաքում Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված խաչքար է օծվել Դոնալդ Թրամփը ապրիլի 24-ի իր ուղերձում կիրառել է «Մեծ Եղեռն» եզրույթը Լեհերը հայ ժողովրդի կողքին են, իրենց զորակցությունն են հայտնում և դատապարտում Հայոց ցեղասպանությունը Հայոց ցեղասպանության պատմությունը նաև իմ պատմությունն է. Փարիզի քաղաքապետ «Ավրորա» մրցանակաբաշխությանը ներկա կլինեն տարբեր երկրների քաղաքական գործիչներ Ռուբեն Վարդանյանն անդրադարձել է քաղաքականություն մտնելու լուրերին Հայոց ցեղասպանությունից 102 տարի անց մեր պահանջատիրական երթը շարունակվում է. Արամ Ա. Վեհափառ ԵԽԽՎ-ի խոսնակը սխալմունք է համարել իր ուղեւորությունը Սիրիա Շատ ուշացանք առերեսվելու հարցում. Ցեղասպանության տարելիցին Թուրքիայի քրդամետ կուսակցության հայտարարությունը «Պատերը քանդել հնարավոր է միայն սկսելով ճշմարտությունից». դեսպան Միքայել Մինասյանի հարցազրույցն իտալական La Stampa-ին ԵՄ-ն եւ ՌԴ-ն առայժմ գլոբալ տարաձայնություններ ունեն Ուկրաինայի շուրջը. Մոգերինի Թուրքական «նախանձը» 20-րդ դարասկզբին չխնայեց անգամ հայ մարզիկներին
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan