AM | RU | EN
USD
EUR
RUB

Սպանված դիվերսանտները, վիրտուալ Ադրբեջանն ու գեներալ Աքպերովի հերթական սուտը

ԼՂՀ պետական սահմանի ողջ երկայնքով անցյալ շաբաթվա ընթացքում Ադրբեջանի սադրած միջադեպերի հետեւանքով շուրջ 30 ադրբեջանցի զինվորների մահը կարծես թե դարձել է այդ երկրի ռամաքաղաքական ղեկավարության ցնցակաթվածի պատճառ: Հուլիսի 1-ի լույս 2-ի գիշերը ԼՂՀ տարածք դիվերսիոն ներթափանցման փորձ կատարելիս ՊԲ դիրքապահների կողմից ոչնչացվեցին գրեթե մեկ տասնյակ ադրբեջանցի հատուկ ջոկատայիններ, Ադրբեջանի ղեկավարության ծայրահեղ շփոթմունքի մասին հուշում էր այդ երկրի ռազմաքաղաքական վերնախավի տարօրինակ լռությունը: Ակներեւ էր, որ իրենց հատուկ նշանակության ստորաբաժանումներին նախօրեին ԼՂՀ ՊԲ թիկունք անցնելու հրաման տված ադրբեջանական ղեկավարության բոլոր հաշվարկները ձախողվել էին. ԼՂՀ տարածք անցնելու և դիվերսիոն-հետախուզական հաջող գործողությունների փոխարեն, ադրբեջանցի դիվերսանտները ստիպված եղան խուճապահար նահանջել՝ մարտադաշտից մի կերպ հանելով սպանվածների մարմիններն և թողնելով գրեթե ողջ սպառազինությունն ու հանդերձանքը: Սակայն, չնայած պաշտոնական Բաքվի քար լռությանը, իրականությունը կոծկելն անհնար էր. ադրբեջանական էլեկտրոնային լրատվամիջոցները մեկը մյուսի հետեւից հանրությանը գուժեցին ընտիր ասկյարների ոչնչացման լուրը:

Պաշտոնական առաջին արձագանքը եղավ միայն հաջորդ օրը երեկոյան, երբ Ադրբեջանի ՊՆ մամուլի ծառայությունը, գլխիվայր շրջելով փաստերը, հաղորդեց, որ ՊԲ հետախուզական ստորաբաժանումների դիվերսիոն-հետախուզական գործողությունը կասեցնելիս զոհվել են 5 ադրբեջանցի զինծառայող: Սուտն այնքան աչք ծակող էր, որ հարուցեց անգամ ադրբեջանական փորձագիտական հանրության տարակուսանքը:

«Ես չեմ հավատում մեր պաշտպանության նախարարությանը,- լրատվամիջոցներին ասել էր ռազմական փորձագետ Ուեզիր Ջաֆարովը,- բոլորը գիտեն, որ հարձակվող կողմը միշտ ավելի շատ զոհեր է ունենում: Կարծում եմ, որ անհրաժեշտ է լուրջ հետաքնննություն՝ պաշտպանության նախարարության ընդգրկմամբ»:

Որոշ ժամանակ անց Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության մամուլի ծառայությունը, հակասելով ինքնիրեն հայտարարեց, որ ադրբեջանցի զինվորները զոհվել են եռօրյա համառ մարտերի ընթացքում: Այդ պահից սկսած ադրբեջանական բանակի գործողությունները սկսեցին ընթանալ երկու զուգահեռ իրականություններում: Իրականություններից առաջինում, կարելի է համոզված պնդել, որ ադրբեջանական բանակը ստացել էր դեռևս հուլիսի 28-ին դիվերսիոն ներթափանցման փորձի ժամանակ զոհված զինակիցների դիմաց ամեն գնով վրեժխնդիր լինելու առաջադրանք:

Հուլիսի 1-ի լույս 2-ի գիշերը Ադրբեջանի կենտրոնական ենթակայության հատուկ նշանակության բրիգադներից մեկի դիվերսիոն-հետախուզական խումբ փորձեց Մարտակերտի հատվածում ներթափանցել ՊԲ ստորաբաժանումների թիկունք: Հայտնվելով մեր դիրքապահների ծուղակում՝ խումբը տվեց 6 զոհ եւ 7 վիրավոր ու ստիպված եղավ ճողոպրել՝ մարտադաշտում թողնելով մեծաքանակ հանդերձանք եւ սպառազինություն:

Նույն օրը Ասկերանի ուղղությամբ ՊԲ ստորաբաժանումների ձեռնարկած հատուկ կանխարգելիչ գործողության շնորհիվ շարքից դուրս են եկել հակառակորդի 16 զինծառայող՝ 9 սպանված, 7 վիրավոր:

Հակառակորդը նշանակալի կորուստներ է ունեցել նաեւ ղարաբաղա-ադրբեջանական սահմանների մյուս ուղղություններում:

Մյուս՝ վիրտուալ իրականության մեջ փաստերը պարզապես նենգափոխվել են: Դիվերսիոն-հետախուզական գործողությունների ձախողված փորձերի հետեւանքով ունեցած երեք տասնյակ ասկյարների մահերը սեփական հանրության աչքերում արդարացնելոււ համար հակառակորդը ձեռնարկել է տեղեկատվական-հոգեբանական հատուկ գործողություններ՝ փորձելով ադրբեջանական ժողովրդին համոզել, որ 1994թ. հրադադարի հաստատումից ի վեր աննախադեպ կորուստներն ադրբեջանական բանակն ունեցել է հայկական ստորաբաժանումների դեմ մղված թեժ մարտերի ընթացքում: Այդ նպատակով պաշտոնական Բաքվի կողմից վերահսկվող լրատվամիջոցները սկսել են ռազմահայրենասիրական քարոզարշավ: Ադրբեջանական լրատվամիջոցների վերնագրերը հիշեցնում են պատերազմական ամփոփագրեր, ընդ որում, զգացվում է, որ, ջանադրաբար կատարելով «վերևների» հրահանգը, ադրբեջանցի հեղինակներն առանձնապես չեն մտահոգվում անգամ իրենց քարոզչական արտադրանքի արժանահավատության մասին:

«Haqqin.az» կայքն, օրինակ, գրում է զենիթահրթիռային համալիրներով Հայաստանի տարածքին հասցվող հարվածների մասին՝ անտեսելով այն փաստը, որ զենիթային համալիրները նախատեսված են բացառապես օդային թիրախներ խոցելու համար և վերգետնյա նշանակետերի դեմ կիրառվել չեն կարող:

«Aze.az» կայքն իր էջում տեղադրել էր Ադրբեջանի կենտրոնական շրջաններից իբրև թե ղարաբաղյան սահման փոխադրվող տանկային շարասյունների լուսանկարները: Սակայն տեղեկատվական անվտանգության հայ մասնագետներն արագորեն բացահայտեցին, որ իրականում տեղադրվել են 2013թ Ռուսաստանից ձեռք բերված տանկերի առաքման ընթացքում նկարահանված լուսանկարներ:

Վիրտուալ իրականության ստեղծման գործին հընթացս լծվել են նաեւ Ադրբեջանի ազգային հերոսները: ԱՀ ԶՈՒ 3-րդ ԲԿ հրամանատար, գեներալ-լեյտենանտ, Ադրբեջանի ազգային հերոս Ռովշան Աքպերովը զոհված զինծառայող Իսա Ալմազովի հարազատներին շքանշան հանձնելու ժամանակ ասել է.

«Մարտական գործողությունների ընթացքում ոչնչացվել է 71 հայ զինվորական, իսկ 80-ը վիրավոր են»:

Ում-ում, բայց գեներալ-լեյտենանտի կոչումով բարձրաստիճան զինվորականին իրականությունը, անկասկած, հայտնի է: Բայց փաստերն իրեն անհրաժեշտ ձևով ներկայացնելու հատկությունը Աքպերովն ամենայն հավանականությամբ ձեռք է բերել դեռեւս Արցախյան պատերազմի տարիներին, երբ նա ադրբեջանական բանակի 777-րդ գումարտակում վաշտի, հետագայում՝ նույն գումարտակի հրամանատարն էր: Աքպերովի «սխրանքներն» իսկապես զարմանահրաշ են: Իր իսկ վկայությամբ Շուշիի մարտը նա «բաց է թողել» որովհետև…. քնած է եղել հրամանատարական ՈՒԱԶ-ում: Պատերազմի տարիներից է նաև Աքպերովի՝ վերադասին ներկայացրած այս չափազանց ուշագրավ զեկուցագիր:

«Հայկական ստորաբաժանումները, որոնց կազմում կային սեւամորթ վարձկաններ եւ անգլերեն ու արաբերեն խոսող օտարերկրացիներ, հարձակում են գործել մեր դիրքերի վրա: Համառ մարտերի ընթացքում ոչնչացրել ենք հակառակորդի կենդանի ուժի 70 տոկոսը, սակայն ստիպված ենք եղել նահանջել»:

Գլխովին «ոչնչացված» հակառակորդից նահանջելու սովոր Աքպերովը կարծես թե անբացատրելի հակում ունի 70 թվի նկատմամբ: Ավելի քան քսան տարի հետո մարտական գործողությունները նկարագրելիս նա կրկին օգտագործում է թիվը, երկու դեպքում էլ բացահայտորեն ստելով առաջին դեպքում՝ վերադասին, մյուս դեպքում՝ իր զոհված զինվորի հարազատներին:

Միայն այս երկու փաստը թերևս բավական են ադրբեջանցի գեներալին բնութագրելու համար: Սակայն Աքպերովի կենսագրության մեջ կան հեաքրքրական այլ էջեր եւս:

Աքպերովի հաջող ռազմական կարիերան եւ ծառայողական երկարակեցությունը բացատրվում է ոչ թե նրա մասնագիտական ունակություններով, այլ Ալիեւյների ընտանիքին մատուցած արժեքավոր ծառայությամբ:

1995թ. մարտին հենց Աքպիրովի հրամանատարությամբ գործող 777-րդ գունդն է մասնակցել ահաբեկիչ Ռովշան Ջավադովի ղեկավարած ոստիկանության հատուկ ջոկատի՝ տխրահռչկ ՕՄՕՆ-ի ապստամբության ճնշմանը: Այդ անձնական ծառայության համար Ռ. Աքպերովին ներվել է անգամ ծանր քրեական հանցագործությունը՝ սպանությունը: Արդեն գեներալ և ազգային հերոս դարձած Աքպերովը Կիեւի ռազմական ակադեմիայում ուսանելու տարիներին ռեստորանային հարբած վեճի ժամանակ դաշունահարել եւ սպանել է ադրբեջանցի բիզնեսմեն Էլչին Ալիեւին: Ուկրաինական արդարադատության պատժից խուսափել օգնել է նախագահ Հեյդար Ալիեւի միջնորդությունը: Աքպերովի մարդկային և մասնագիտական հատկանիշների նկարագրության տեսանկյունից բնութագրական է նաեւ հետեւյալ փաստը. նշանակվելով ԱՀ ԶՈՒ 3-րդ ԲԿ հրամանատար՝ Աքպերովը որոշակի քայլեր է ձեռնարկում կորպուսի աղետալի ցածր կարգապահությունը բարելավելու եւ ԱՀ ԶՈՒ ամենից արյունոտ միավորման համբավից ձերբազատվելու համար: Որոշ ժամանակ անց, տեսնելով իր ջանքերի անարդյունավետ լինելը, գեներալ-լեյտենանտի կոչումով Ադրբեջանի ազգային հերոսը իրեն նվիրում է հարբեցողության եւ վատահամբավ հաստատություններում օրնիբուն զվարճություններ որոնելուն:

Իրական Ադրբեջանում նախահարձակ ադրբեջանցի դիվերսանտները տասնյակներով ոչնչացվում են ՊԲ ստորաբաժանումների կողմից: Վիրտուալ Ադրբեջանում ԶԼՄ-ներն ու գեներալները զեկուցում են հայկական կողմի ծանր կորուստների մասին: Սակայն Ղարաբաղի լեռներից ադրբեջանական բնակավայրեր ուղարկվող տասնյակ զինվորական դագաղները միանգամայն իրական են, շոշափելի: Իրական է նաեւ ոչնչացված ասկյարների հարազատների վիշտն ու ցասումը՝ ուղղված իրենց արկածախնդիր իշխանություններին: Հերթական անգամ սեփական հանրության դժգոհությունը ադրբեջանական իշխանությունը փորձում է չեզոքացնել արտաքին վտանգի շահարկմամբ՝ ամեն գնով ստեղծելով լայնածավալ մարտական գործողությունների պատրանք:

Սուրեն ՍԱՐՈՒՄՅԱՆ

Լրահոս
Ուզբեկստանում քննարկում են Թուրքիայում ձերբակալված ահաբեկչին վերաբերող հարցը Եվրախորհրդարանի ղեկավարի ընտրությունների առաջին փուլը չի պարզել հաղթողին Օլանդը Թրամփին առաջարկել է չմիջամտել ԵՄ-ի ներքին գործերին Գերմանիայում դատարանը հրաժարվել է արգելել ծայրահեղ աջ կուսակցությունը Ադրբեջանի արտահանումը զգալիորեն անկում է ապրել British American Tobaccо-ն 49,4 մլրդ դոլարով գնում է ամերիկյան Reynolds-ը Հայաստանի բուհերում սովորող 436 սիրիահայ ուսանողների առաջին կիսամյակի ուսման վարձավճարների 70 տոկոսը փոխհատուցվել է «Հայկական վերածնունդը» տրամադրված է միայնակ մասնակցել ընտրություններին, սակայն չի բացառում դաշինքի հնարավորությունը Թուրք ուսումնասիրողներին հետաքրքրում են Հայաստանի ազգային արխիվի փաստաթղթերը ԼՂՀ ԱԺ-ն որոշել է սահմանադրական փոփոխությունների նախագիծը դնել հանրաքվեի Պատկերասրահը կկազմակերպի Հովհաննես Այվազովսկու ծննդյան 200-ամյակին նվիրված ցուցահանդես Գարո Փայլանի դեմ հայց է ներկայացվել «թուրք ժողովրդին նվաստացնելու» մեղադրանքով Հայերի բռնի իսլամացման մասին Թաներ Աքչամի գիրքը լույս է տեսել երկրորդ հրատարակությամբ Թուրք ուսումնասիրողներին հետաքրքրում են Հայաստանի ազգային արխիվի փաստաթղթերը Թրամփը մինչ նախագահ դառնալը, հանդես է եկել Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոց կիրառելու գաղափարով Մեկնարկել է «Մոնակոյի սիրտը հայ մանուկների համար» բարեգործական ծրագիրը Հայաստանում սկսվել են ռուսական ռազմակայանի ռադիացիոն ստորաբաժանումների դաշտային պարապմունքները Աշխատանքային ստաժի տեղեկանքի համար այլևս քաղաքացին ստիպված չի լինի հասնել Ազգային արխիվ Գիտնականները նշել են արյան բարձր ճնշման անսպասելի առավելությունը Լեհաստանում մոլեգնող սառնամանիքի զոհերի թիվը հասել է 85-ի Հատուկ ուշադրություն փոքրիկներին Ոստիկանությունը հորդորում է մառախլապատ եղանակային պայմաններում երթևեկել լույսերը միացված վիճակում Կարեն Կարապետյանն ընդունել է ՎԶԵԲ տնօրենների խորհրդի անդամին Գագիկ Ծառուկյանի հայտարարությունը 2017 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների վերաբերյալ (Տեսանյութ) Զինծառայողի հրազենային վիրավորում ստանալու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրգործ Ռուսաստանը դեմ է բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինի արտահանձնմանն Ադրբեջանին Սիրիայի վարչապետը բանակցություններ է վարում Թեհրանում ՌԴ-ն ակնկալում է, որ ԱՄՆ-ը կմասնակցի միջսիրիական հանդիպմանը Աստանայում. Լավրով Իրաքում հայտնաբերվել են ԻՊ անդամ ադրբեջանցիների անձնագրեր Լավրովը բացառել է ԼՂ հակամարտության կարգավորումը ուժի միջոցով Դինքի գործով կասկածյալը մեղադրել է Ստամբուլի իշխանություններին նրա մահվան մեջ ՍԱՊԾ պետը հանձնարարականներ է տվել մարզային կենտրոնների ղեկավարներին Օտարվել է նախարարության 11 ավտոմեքենա Իրանի հետ միջուկային համաձայնագրից հրաժարումը կարող է բերել հակամարտության. Քերի Բիշքեկի մերձակայքում ավիաաղետից զոհվածների ընտանիքներին հազարական դոլար կվճարեն Իմ քննարկումները եզրափակիչ փուլում են. Սեյրան Օհանյանը հանդես է եկել հայտարարությամբ Արփինե Հովհաննիսյանը Ստրասբուրգում ներկայացրել է ժողովրդավարական բարեփոխումների ոլորտում իրականացված աշխատանքները Օլանդը Թրամփին առաջարկել է չմիջամտել ԵՄ-ի ներքին գործերին Եգիպտոսում առնվազն ութ ոստիկան է սպանվել հսկիչ անցակետի վրա կատարված հարձակման հետեւանքով Թրամփի խորհրդականը պատժամիջոցների անհեթեթությունը բացատրել է ռուսների՝ ձյուն ուտելու պատրաստակամությամբ
Խմբագրի ընտրություն
website by Sargssyan